MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chiến tranh tương lai: Thời đại của drone và tên lửa siêu thanh

Câu chuyện công nghệ. Bài viết này liên quan đến lĩnh vực quốc phòng

Cuộc chiến Nga - Ukraine và xung đột Israel–Iran hiện nay cho thấy một bức tranh khá rõ: Chiến tranh hiện đại đã bước sang kỷ nguyên của drone và tên lửa siêu thanh. Những vũ khí này không chỉ làm thay đổi bản chất tác chiến mà còn khiến các hệ thống phòng thủ truyền thống trở nên lạc hậu.

1. DRONE: VŨ KHÍ CẢM TỬ, GIÁ RẺ, HIỆU QUẢ KHÓ ĐÁNH CHẶN

Drone cảm tử, đặc biệt là dòng Shahed-136 và Lancet, đã chứng minh khả năng gây tê liệt phòng không đối phương với chi phí cực thấp. Bay ở độ cao thấp, sử dụng hệ dẫn quán tính hoặc GPS, các drone này vượt qua radar và đánh trúng mục tiêu với độ chính xác cao. Tại Ukraine, Nga đã triển khai hàng nghìn chiếc Shahed-136 để đánh vào kho hậu cần, hệ thống năng lượng và trạm radar. Israel cũng phải đối mặt với làn sóng UAV tấn công từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm ở Lebanon và Syria. Ukraine cũng sử dụng UAV tự sát để tấn công hàng loạt sân bay và các máy bay ném bom chiến lược của Nga.

Khó khăn trong đánh chặn drone không chỉ nằm ở công nghệ mà ở chi phí – một drone giá từ vài ngàn đến vài chục nghìn USD có thể khiến đối phương phải sử dụng tên lửa phòng không trị giá hàng triệu USD để đánh chặn. Hiệu quả chiến thuật tỷ lệ nghịch với chi phí đã khiến drone trở thành “vũ khí của người yếu” nhưng không kém phần nguy hiểm.

2. TÊN LỬA SIÊU THANH: TỐC ĐỘ LÀ SỨC MẠNH

Tên lửa siêu thanh như Kinzhal của Nga hay Fattah của Iran có tốc độ từ Mach 5 đến Mach 15, đủ để vượt qua mọi hệ thống đánh chặn hiện đại. Không chỉ nhanh, chúng còn có khả năng thay đổi quỹ đạo và di chuyển ở độ cao biến thiên – khiến radar sớm khó theo dõi và khóa mục tiêu.

Trong các đợt không kích sâu vào Ukraine, Nga đã dùng Kinzhal để phá hủy các trung tâm chỉ huy, kho nhiên liệu và thậm chí thử thách hệ thống Patriot của Mỹ. Iran lần đầu phóng Fattah vào lãnh thổ Israel, thể hiện rõ sự chuyển mình chiến lược: Dùng tốc độ để đánh phủ đầu các mục tiêu chiến lược, gây tâm lý bất an cho toàn bộ hệ thống phòng thủ.

3. HỆ THỐNG PHÒNG KHÔNG ĐANG BỊ ÁP ĐẢO

Cả hai loại vũ khí nói trên đều tạo ra áp lực lớn lên các hệ thống phòng không truyền thống. Drone tấn công theo nhóm (swarm), bay thấp và không phát tín hiệu radar, khiến các hệ thống như Iron Dome hay Buk-M2 nhanh chóng bị quá tải. Trong khi đó, tên lửa siêu thanh rút ngắn thời gian phản ứng xuống dưới 60 giây, vượt ngoài giới hạn của các cơ chế cảnh báo sớm. Chẳng hạn, tên lửa Fattah của Iran chỉ mất 4 phút cho quãng đường 1500km từ Iran tới Israel.

Việc đánh chặn drone đòi hỏi số lượng lớn tên lửa, hệ thống cảnh báo tầng thấp và radar mảng pha đa chiều – nhưng vẫn không đảm bảo thành công 100%. Với tên lửa siêu thanh, hiện chưa có hệ thống nào đạt tỷ lệ đánh chặn đáng tin cậy. Kết quả là ưu thế ngày càng nghiêng về bên tấn công, nhất là khi họ sử dụng kết hợp hai loại vũ khí này trong các đợt tập kích phủ đầu.

4. SỰ SUY TÀN CỦA VŨ KHÍ CÓ NGƯỜI LÁI

Trong bối cảnh chiến tranh ngày càng phi đối xứng và phụ thuộc vào dữ liệu, máy bay chiến đấu có người lái đang mất dần vai trò chiến lược. Không chỉ đắt đỏ (F-35 trị giá hơn 100 triệu USD/chiếc), các phi cơ này còn dễ bị phát hiện, tấn công và tổn thất nhân lực.

Các quốc gia tiên tiến như Mỹ, Trung Quốc và Israel đang chuyển sang triển khai UAV chiến đấu tàng hình, trinh sát tự động và drone tấn công đồng hành (loyal wingman). Thay vì đẩy phi công vào vùng nguy hiểm, họ dùng AI để kiểm soát các nhiệm vụ phức tạp với tốc độ phản ứng vượt xa con người. Đây không chỉ là tối ưu hóa tài nguyên, mà là xu thế không thể đảo ngược của chiến tranh kỹ thuật số.

5. HAI CUỘC CHIẾN, MỘT BỨC TRANH CHUNG

Tại Ukraine, drone cảm tử và tên lửa siêu thanh giúp Nga duy trì ưu thế tấn công dù bị phương Tây hỗ trợ mạnh mẽ. Tại Trung Đông, Israel – dù sở hữu hệ thống phòng không dày đặc – vẫn bị đe dọa nghiêm trọng bởi các đợt tấn công bằng UAV và tên lửa tốc độ cao từ Iran. Sự kết hợp giữa số lượng lớn, chi phí thấp và tốc độ cực đại đã định hình nên một chiến lược mới: tấn công dồn dập – chính xác – phi đối xứng.

KẾT LUẬN

Từ chiến trường Đông Âu đến Trung Đông, drone và tên lửa siêu thanh đang định nghĩa lại bản chất chiến tranh hiện đại. Trong khi drone tạo ra “lực lượng không quân giá rẻ”, thì tên lửa siêu thanh làm thay đổi hoàn toàn khái niệm về tốc độ và răn đe chiến lược. Ai làm chủ được hai công nghệ này – sẽ chiếm thế thượng phong trong các cuộc xung đột thế kỷ 21.