"Chiến dịch" thanh tra trường học của Chính phủ bắt đầu từ 1/6.

Bộ GD&ĐT tổ chức hội thảo lấy ý kiến sửa đổi nghị định xử phạt hành chính trong giáo dục do hệ thống thanh tra bộ ngành sắp chấm dứt hoạt động, chuyển giao trách nhiệm thanh tra, xử phạt trực tiếp cho Thanh tra Chính phủ từ 1/6.

Từ ngày 1/6, Thanh tra Chính phủ chính thức "ra tay" trong lĩnh vực giáo dục – trực tiếp kiểm tra, xử phạt các trường học. Một bước chuyển lớn trong cơ chế giám sát, chấm dứt thời kỳ kiểm tra mang tính hình thức và trao quyền mạnh tay cho cơ quan trung ương.

Ngày 16/5, tại Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức hội thảo góp ý cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của hai nghị định quan trọng: 04/2021/NĐ-CP và 127/2021/NĐ-CP – những văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Mai Thị Anh – Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ GD&ĐT – nhấn mạnh: từ ngày 31/5 tới, hệ thống thanh tra chuyên trách tại các bộ ngành (trừ Bộ Quốc phòng và Bộ Công an) sẽ chính thức chấm dứt hoạt động. Điều này đồng nghĩa với việc các Sở GD&ĐT cũng như từng trường học sẽ không còn bộ phận thanh tra nội bộ. Thay vào đó, toàn bộ quyền kiểm tra, giám sát và xử phạt sẽ được chuyển giao cho Thanh tra Chính phủ.

Bước chuyển quyền lực này đánh dấu một thay đổi chưa từng có: kể từ ngày 1/6, Thanh tra Chính phủ sẽ trực tiếp kiểm tra, lập biên bản và ra quyết định xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong toàn ngành giáo dục.

Dù vậy, bà Mai Thị Anh cũng làm rõ: các Sở GD&ĐT và các đơn vị chuyên môn vẫn có quyền lập biên bản vi phạm trong quá trình kiểm tra theo chức năng của mình, dù không còn tổ chức thanh tra chuyên biệt. Tuy nhiên, sự thay đổi này chắc chắn sẽ đặt ra không ít thách thức cho các trường trong công tác quản trị, và cho ngành giáo dục nói chung trong hoạt động thanh – kiểm tra.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc thẳng thắn nhìn nhận: sau nhiều năm triển khai, các nghị định xử phạt hành chính hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, thiếu cập nhật và không còn tương thích với thực tiễn. Do đó, việc sửa đổi không chỉ là cần thiết, mà là bắt buộc nếu muốn siết chặt kỷ cương trong giáo dục.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung mổ xẻ các bất cập hiện hành, chỉ rõ những hành vi vi phạm mới nảy sinh chưa có chế tài điều chỉnh, đồng thời kiến nghị bổ sung khung xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và các điều khoản phù hợp hơn với bối cảnh giáo dục đang vận động không ngừng.

Đại diện Sở GD&ĐT tỉnh Bình Phước cũng nêu quan ngại về quy trình xử phạt khi chuyển giao quyền lực thanh tra, và đề nghị Bộ GD&ĐT sớm ban hành hướng dẫn cụ thể để tránh lúng túng trong thực thi, đặc biệt khi không còn bộ phận thanh tra tại địa phương.

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đội ngũ cán bộ, giáo viên cần chủ động đóng góp ý kiến vào quá trình sửa đổi nghị định. Việc “thờ ơ khi đang lấy ý kiến, rồi bức xúc khi luật đã ban hành” là căn bệnh mãn tính cần sớm được loại bỏ.

Trước đó, ngày 7/5, Thanh tra Chính phủ đã có buổi làm việc với Bộ GD&ĐT để tiếp nhận và hoàn tất quy trình bàn giao cơ chế thanh tra giữa hai cơ quan.