#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chênh lệch khó tin: Mỹ tổn thất máy bay cao gấp nhiều lần Israel trong xung đột với Iran

Theo một báo cáo mới công bố của Quốc hội Mỹ, trong cuộc xung đột kéo dài khoảng 40 ngày với Iran, Mỹ ghi nhận tổng cộng 42 máy bay bị rơi hoặc hư hại, trong đó có 18 máy bay có người lái. Ngược lại, Israel gần như không chịu tổn thất đáng kể về khí tài có người lái, với thiệt hại chủ yếu giới hạn ở các UAV bay chậm.

Tổn thất khí tài của Mỹ và Israel

Báo cáo cho biết quân đội Mỹ đã mất 6 tiêm kích và cường kích, bao gồm 4 chiếc F-15E Strike Eagle, 1 F-35A và 1 A-10. Trong nhóm máy bay hỗ trợ và trinh sát, Mỹ ghi nhận thiệt hại 7 máy bay tiếp dầu KC-135, 1 máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry, 2 máy bay tác chiến đặc biệt MC-130J và 1 UAV MQ-4C Triton. Ngoài ra, Mỹ cũng mất 1 trực thăng cứu hộ chiến đấu HH-60W và 24 UAV MQ-9 Reaper.

Một số báo cáo còn cho rằng 3 trực thăng Sikorsky UH-60 Black Hawk tham gia nhiệm vụ giải cứu phi công F-15 đã bị hư hại do hỏa lực Iran, tuy nhiên chi tiết này không được đưa vào báo cáo của Quốc hội Mỹ.

Bên cạnh đó, Iran cũng được cho là đã tấn công nhiều radar mặt đất giá trị cao của Mỹ, bao gồm các hệ thống liên kết với THAAD và các radar cảnh báo sớm khác.

Ở chiều ngược lại, Israel được cho là chỉ mất khoảng 18–20 UAV bay chậm, bao gồm các dòng Elbit Hermes 450/900 và IAI Eitan/Heron. Một số thông tin cũng đề cập đến việc một số máy bay dân sự chưa xác định bị hư hại dưới mặt đất, nhưng Israel chưa công bố báo cáo chính thức.

Ngoài ra, theo Lầu Năm Góc, chi phí cho các chiến dịch quân sự chống Iran đã tăng lên gần 29 tỷ USD. Quan chức tài chính Lầu Năm Góc Jules Hurst III cho biết phần lớn mức tăng đến từ việc điều chỉnh ước tính chi phí sửa chữa hoặc thay thế trang thiết bị trong phiên điều trần ngày 12/5.

Cách tiếp cận tác chiến của Iran

Không quân Iran đã chịu nhiều đòn tấn công từ Mỹ và Israel trong giai đoạn đầu xung đột, nhưng vẫn duy trì đủ năng lực phòng không để gây thiệt hại cho đối phương.

Trước khả năng gây nhiễu mạnh của Mỹ và Israel, Iran chủ yếu sử dụng các hệ thống IRST (tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại) để phát hiện mục tiêu, kết hợp tên lửa dẫn đường hồng ngoại để đánh chặn. Các UAV như MQ-9 Reaper hay Heron, do bay chậm và cận âm, trở thành mục tiêu dễ bị bắn hạ.

Việc có thông tin về F-35 bị theo dõi và tấn công cho thấy Iran có thể đã sử dụng radar UHF cơ động tiên tiến, loại có khả năng phát hiện máy bay tàng hình.

Trong 4 ngày đầu xung đột, Iran cũng đã tiến hành tấn công gần như toàn bộ các căn cứ quân sự Mỹ và các địa điểm hoạt động của máy bay Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh.

Phân tích hình ảnh và video cho thấy nhiều đòn đánh tập trung vào radar, hệ thống liên lạc, máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm, sử dụng tên lửa đạn đạo hoặc UAV Shahed giá rẻ, có chi phí khoảng 50.000 USD.

Vì sao Mỹ tổn thất nhiều hơn Israel?

Theo phân tích của chuyên gia quân sự Anil Chopra, cựu tướng không quân Ấn Độ, Mỹ và Israel đã phân chia khu vực tác chiến trong chiến dịch chung, dựa trên địa lý, loại mục tiêu và năng lực chiến lược.

Israel tập trung vào miền tây và miền trung Iran, nhắm vào các bệ phóng tên lửa đạn đạo và cơ sở quân sự có thể sử dụng để tấn công Israel. Ngoài ra, Israel cũng đánh vào các mục tiêu của chính quyền Iran, cơ sở dầu mỏ và các địa điểm liên quan chương trình hạt nhân, bao gồm nhiều khu vực tại Tehran và Karaj.

Trong khi đó, Mỹ chủ yếu hoạt động ở miền nam Iran, tập trung vào các bệ phóng tên lửa đe dọa căn cứ Mỹ tại Vùng Vịnh, đồng thời đảm nhận các nhiệm vụ tấn công hải quân Iran. Mỹ cũng sử dụng các oanh tạc cơ tầm xa như B-2, sau đó là B-52 và B-1 cho các đợt không kích quy mô lớn.

Israel vốn có kinh nghiệm tác chiến dày dạn trong nhiều chiến dịch ở Iraq, Iran, Syria và Li Băng. Không quân nước này đã tối ưu hóa chiến thuật để bảo toàn lực lượng, chỉ ghi nhận tổn thất UAV bay chậm.

Israel cũng có lợi thế khi hoạt động chủ yếu từ lãnh thổ được phòng thủ dày đặc, với hệ thống căn cứ kiên cố, phân tán và mạng lưới phòng không nhiều lớp thuộc hàng dày đặc nhất thế giới.

Ngược lại, Mỹ chịu tổn thất lớn hơn do thiếu phối hợp hiệu quả với các quốc gia Vùng Vịnh, nơi phần lớn khí tài được triển khai. Giao tranh tập trung mạnh ở khu vực phía nam gần eo biển Hormuz cũng làm gia tăng rủi ro cho lực lượng Mỹ.

Ngoài ra, Iran sử dụng chiến thuật UAV giá rẻ tấn công ồ ạt, buộc đối phương phải phản ứng bằng các hệ thống phòng thủ đắt đỏ, gây mất cân đối chi phí tác chiến.

Mặc dù Mỹ thường xuyên diễn tập với các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), nhưng nhiều lực lượng trong khu vực thiếu kinh nghiệm thực chiến, dẫn tới hạn chế trong phối hợp, thậm chí xảy ra sự cố như vụ 3 chiếc F-15E bị bắn nhầm trên bầu trời Kuwait.

Trong khi đó, Israel ưu tiên tác chiến chính xác, hạn chế đưa máy bay có người lái vào vùng nguy hiểm, đồng thời dựa nhiều vào vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không, tác chiến điện tử và UAV trong các nhiệm vụ rủi ro cao.

Báo điện tử Dân trí

Vì sao Mỹ mất nhiều máy bay có người lái hơn Israel trong xung đột ở Iran?