Chấm dứt thời kỳ đòi nợ kiểu "giang hồ?

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) vừa chính thức ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong thu hồi nợ, thiết lập một "lằn ranh đỏ" đạo đức và pháp lý cho toàn hệ thống. Văn bản này không chỉ chuẩn hóa quy trình xử lý nợ xấu mà còn trực diện tuyên chiến với những hành vi đòi nợ cực đoan, từ nhục mạ trên mạng xã hội đến dùng vũ lực, nhằm bảo vệ quyền con người và uy tín ngành tài chính.

Dựa trên nền tảng Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, bộ quy tắc gồm 11 điều này là khung pháp lý cao nhất để loại bỏ những biến tướng trong hoạt động thu hồi nợ hiện nay.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam vừa ban hành Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ, đặt ra chuẩn mực thống nhất cho các tổ chức tín dụng, với trọng tâm là loại bỏ các hành vi phản cảm, trái pháp luật.

Bộ quy tắc không thay thế quy định hiện hành, nhưng đóng vai trò “khung đạo đức” bắt buộc trong toàn hệ thống, dựa trên nền tảng của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Đặt lại chuẩn mực thu hồi nợ

Theo quy định mới, nhân viên thu hồi nợ phải tiếp cận khách hàng trên tinh thần tôn trọng, lắng nghe và đánh giá đúng nguyên nhân phát sinh nợ xấu. Mọi biện pháp đôn đốc, kể cả xử lý tài sản bảo đảm, đều phải tuân thủ quy trình nội bộ và pháp luật.

Đáng chú ý, bộ quy tắc xác lập ranh giới rõ ràng giữa thu hồi nợ hợp pháp và hành vi lạm quyền.

Cấm triệt để các hành vi cưỡng ép

Các hình thức đòi nợ mang tính đe dọa, xúc phạm hoặc gây áp lực bị nghiêm cấm hoàn toàn. Bao gồm: sử dụng vũ lực, quấy rối qua điện thoại, nhắn tin quá mức, bôi nhọ trên mạng xã hội, phát tán thông tin sai lệch hoặc giả mạo văn bản cơ quan nhà nước.

Những hành vi từng gây bức xúc như căng băng rôn, phun sơn, hay các cách thức gây áp lực tinh thần cũng bị loại bỏ khỏi mọi hoạt động thu hồi nợ.

Đồng thời, tổ chức tín dụng không được gợi ý khách hàng vay nóng để trả nợ, không nhận tiền ngoài hệ thống, không giữ tiền trái quy định.

Siết chặt bảo mật và trách nhiệm

Bộ quy tắc cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về bảo mật thông tin. Dữ liệu khách hàng không được công khai, chia sẻ trái phép hoặc sử dụng cho mục đích cá nhân, phù hợp với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.

Các tổ chức tín dụng phải chịu trách nhiệm cả với bên thứ ba được ủy quyền thu hồi nợ, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát và xử lý vi phạm nội bộ.

Trong trường hợp nhiều bên cùng thu hồi nợ, việc phối hợp được yêu cầu để tránh xung đột và đảm bảo cân bằng lợi ích.

Hướng tới chuẩn hóa và giảm xung đột

Bộ quy tắc được xây dựng sau quá trình tham vấn rộng rãi với hàng chục tổ chức tín dụng và các cơ quan quản lý, nhằm định hình một chuẩn mực ứng xử mới trong lĩnh vực nhạy cảm này.

Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng, động thái này không chỉ siết kỷ luật nội bộ mà còn là bước chuyển sang mô hình thu hồi nợ minh bạch, chuyên nghiệp và ít rủi ro xã hội hơn.