Cập nhật điều khoản Zalo: Bí ẩn động cơ thu thập dữ liệu cá nhân

Việc Zalo cập nhật điều khoản thu thập dữ liệu cá nhân ngay trước khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực khiến dư luận đặt dấu hỏi về động cơ thực sự của ứng dụng này.

Điều khoản “không đồng ý là mất quyền sử dụng”

Cập nhật điều khoản Zalo: Bí ẩn động cơ thu thập dữ liệu cá nhân

Mới đây, Zalo đưa ra một loạt điều khoản thu thập dữ liệu gây tranh cãi. Theo đó, nếu người dùng không đồng ý với các điều khoản mới, họ sẽ không thể tiếp tục sử dụng dịch vụ. Thời điểm cập nhật điều khoản, chỉ vài ngày trước khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026, càng làm dấy lên lo ngại về mục đích thực sự của Zalo.

Trao đổi với Báo Lao Động, luật sư Trần Xuân Tiền – Trưởng Văn phòng luật sư Đồng Đội, cho biết: “Việc cập nhật điều khoản ngay trước khi luật có hiệu lực là cách Zalo tạo cơ sở pháp lý cuối cùng cho việc khai thác dữ liệu người dùng. Đây là nguồn “nhiên liệu” quan trọng để duy trì mô hình kinh doanh dựa trên quảng cáo cá nhân hóa và các dịch vụ gia tăng.”

Luật sư cũng nhấn mạnh, mặc dù việc ban hành điều khoản trước thời điểm luật có hiệu lực không vi phạm pháp luật, nhưng kể từ 1/1/2026, mọi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định pháp luật. “Sự đồng ý của chủ thể dữ liệu chỉ hợp pháp khi mang tính tự nguyện, rõ ràng và không bị ép buộc. Việc khóa hoặc hạn chế tài khoản nếu người dùng không đồng ý có dấu hiệu làm mất tính tự nguyện của sự đồng ý,” ông Tiền nhận định.

Yêu cầu dữ liệu nhạy cảm gây lo ngại

Một vấn đề khác khiến dư luận quan tâm là Zalo yêu cầu người dùng cung cấp thông tin định danh mạnh, bao gồm CMND/CCCD hay hộ chiếu. Theo luật sư Trần Xuân Tiền, nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu chỉ cho phép thu thập thông tin cần thiết, phù hợp với mục đích xử lý. Đối với dịch vụ nhắn tin, yêu cầu dữ liệu định danh mạnh cần chứng minh tính cần thiết.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cũng cảnh báo, Zalo là “hạ tầng” chứa nhiều thông tin quan trọng. Mối lo ngại chính là minh bạch và kiểm soát dữ liệu nhạy cảm: “Không ứng dụng nào an toàn tuyệt đối. Người dùng nên tránh gửi thông tin nhạy cảm như hợp đồng tài chính, chiến lược kinh doanh hay các cuộc trò chuyện riêng tư.”

Phản ứng của người dùng

Theo thống kê tự công bố, tới tháng 9/2025, Zalo có khoảng 79 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, với 2 tỉ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày. Sau khi cập nhật điều khoản, Zalo nhận về hàng loạt đánh giá 1 sao trên các chợ ứng dụng và một bộ phận người dùng kêu gọi tẩy chay.

Việc cập nhật điều khoản dịch vụ của Zalo đang đặt ra nhiều câu hỏi về quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân, mức độ minh bạch và tính tuân thủ pháp luật, trong bối cảnh Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân sắp chính thức có hiệu lực.