Cảnh báo từ Nga: Ukraine còn "cửa" nào?

Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Medvedev cảnh báo Ukraine chỉ còn “cơ hội cuối cùng” để giữ lại nhà nước và kêu gọi đàm phán hòa bình, nhưng thách thức lớn là thiếu người có thẩm quyền đại diện Ukraine ký hiệp ước. Nga sẵn sàng đối thoại, nhưng tiến trình hòa bình vẫn đầy gian nan và kéo dài.

Quan chức Nga khẳng định Ukraine đang đứng trước ngưỡng cửa cuối cùng để bảo toàn nền độc lập sau khi xung đột kết thúc — cơ hội này không thể chần chừ hay bỏ lỡ.

Phát biểu tại diễn đàn pháp lý quốc tế ở St. Petersburg ngày 20/5, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev thẳng thắn thừa nhận Moscow “hoàn toàn không ưa chính quyền Kiev hiện tại”. Tuy nhiên, ông để ngỏ một “cơ hội cuối cùng” cho giới lãnh đạo Ukraine bảo tồn một hình thái nhà nước hoặc một thực thể pháp lý quốc tế nhất định, đồng thời hướng tới phát triển hòa bình sau khi xung đột kết thúc.

Medvedev khẳng định Nga vẫn sẵn sàng tổ chức đàm phán hòa bình trực tiếp, vô điều kiện, dựa trên tình hình thực địa và hướng tới giải quyết tận gốc rễ cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, ông đặt ra thách thức lớn: hiện không có cá nhân nào ở Ukraine đủ thẩm quyền pháp lý để ký kết bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có tính ràng buộc với Moscow. Nỗi lo này xuất phát từ thực tế, một hiệp ước được ký dưới chính quyền hiện tại có thể bị bác bỏ nếu một chính phủ mới được bầu lên.

Nhiệm kỳ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kết thúc năm ngoái, nhưng các cuộc bầu cử tiếp theo liên tục bị hoãn do chiến tranh và thiết quân luật. Mặc dù không công nhận tính hợp pháp của Zelensky, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov gần đây đã ngầm ám chỉ Nga có thể bỏ qua vị thế lãnh đạo hiện tại để nối lại đàm phán hòa bình, với ưu tiên cao nhất là khởi động tiến trình đối thoại, mọi vấn đề khác chỉ là thứ yếu.

Tuần trước, phái đoàn Nga và Ukraine đã tiến hành cuộc gặp trực tiếp đầu tiên tại Istanbul kể từ khi Kiev đơn phương ngưng đàm phán năm 2022. Trưởng đoàn Nga Vladimir Medinsky cho biết hai bên đã đồng thuận trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên và tiếp tục liên lạc để hoàn thiện đề xuất ngừng bắn.

Trong điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tuần, Tổng thống Putin cũng bày tỏ sẵn sàng thảo luận với Kiev về một bản ghi nhớ cho hiệp ước hòa bình tiềm năng, song khẳng định chưa có thời hạn ký kết và quyết định phụ thuộc hoàn toàn vào Ukraine.

Medvedev nhận định việc soạn thảo bản ghi nhớ này sẽ rất phức tạp và kéo dài, do phải tìm ra hình thức pháp lý phù hợp và những cá nhân đủ thẩm quyền đại diện Ukraine để ký kết — một nhiệm vụ không hề đơn giản trong bối cảnh hiện nay.