MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cảnh báo mới về khủng hoảng nước: “Trạng thái bình thường” đã không còn

Trong nhiều thập kỷ qua, giới khoa học, các nhà hoạch định chính sách và truyền thông liên tục cảnh báo về nguy cơ xảy ra một “cuộc khủng hoảng nước toàn cầu”. Tuy nhiên, một báo cáo mới được Liên hợp quốc (LHQ) công bố cho thấy tình trạng hiện nay không còn là những cú sốc tạm thời, mà đã trở thành một trạng thái thiếu nước mang tính cấu trúc, kéo dài và khó đảo ngược.

Theo báo cáo công bố ngày 20/1, nhiều khu vực trên thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu nước dai dẳng, khiến các hệ thống nước tự nhiên không còn khả năng phục hồi về mức nền lịch sử như trước. LHQ cảnh báo rằng cách nhìn nhận khủng hoảng nước như một hiện tượng ngắn hạn có thể dẫn tới những quyết sách sai lầm, làm trầm trọng thêm tổn thất sinh thái và xã hội.

Nguồn dự trữ nước tự nhiên suy giảm nghiêm trọng

Báo cáo của LHQ cho biết thế giới đang nhanh chóng cạn kiệt nguồn dự trữ nước tự nhiên. Hơn một nửa số hồ nước lớn trên toàn cầu đã ghi nhận sự suy giảm trữ lượng kể từ đầu những năm 1990. Đáng chú ý, khoảng 35% diện tích đất ngập nước tự nhiên đã biến mất kể từ năm 1970 – một con số cho thấy mức độ tổn hại nghiêm trọng đối với các hệ sinh thái đóng vai trò điều hòa nguồn nước.

Cùng với đó, gần 3/4 dân số thế giới hiện đang sinh sống tại các quốc gia được xếp vào nhóm thiếu nước hoặc thiếu nước nghiêm trọng. Ước tính có khoảng 4 tỉ người phải trải qua tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng ít nhất một tháng mỗi năm. Thiệt hại kinh tế do hạn hán gây ra trên toàn cầu được ước tính lên tới khoảng 307 tỉ USD mỗi năm.

“Phá sản nguồn nước” – khái niệm cảnh báo mới

Theo trang UN News, báo cáo lần này đã đưa ra khái niệm mới mang tính cảnh báo là “phá sản nguồn nước”. Khái niệm này được xác định bởi hai yếu tố then chốt.

Thứ nhất, việc khai thác và gây ô nhiễm nguồn nước đã vượt quá khả năng bổ sung tự nhiên cũng như các ngưỡng suy giảm an toàn. Thứ hai, các dạng “vốn tự nhiên” liên quan đến nước – như đất ngập nước, hồ và sông – đã bị tổn hại nghiêm trọng, khiến hệ thống không còn khả năng tự phục hồi về trạng thái ban đầu.

Hình ảnh xương voi nằm rải rác quanh những nguồn nước đã khô cạn tại hạt Turkana, miền Bắc Kenya, được LHQ dẫn lại như một minh chứng rõ nét cho hậu quả của tình trạng thiếu nước kéo dài.

“Bình thường mới” đã không còn

Ông Kaveh Madani, Giám đốc Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học LHQ, nhấn mạnh rằng đối với phần lớn thế giới, khái niệm “bình thường” trong quản lý và sử dụng nước đã không còn tồn tại.

“Cảnh báo này không nhằm dập tắt hy vọng, mà để thúc đẩy hành động. Nếu tiếp tục coi những thất bại về nước như các cuộc khủng hoảng tạm thời và chỉ xử lý bằng các giải pháp ngắn hạn, chúng ta sẽ làm trầm trọng thêm thiệt hại sinh thái và gia tăng xung đột xã hội”, ông Madani cảnh báo.

Theo LHQ, cách tiếp cận hiện nay trong giải quyết các vấn đề liên quan đến nước đã trở nên lỗi thời. Ưu tiên không còn là việc “trở lại trạng thái bình thường”, mà là xây dựng một “chương trình nghị sự nước toàn cầu” mới, tập trung vào giảm thiểu thiệt hại và thích ứng với thực tế thủy văn đang thay đổi.

Báo cáo cũng kêu gọi các quốc gia chuyển từ tư duy ứng phó khủng hoảng sang quản lý tình trạng “phá sản nguồn nước”, thông qua việc bảo vệ những nguồn nước còn lại, phục hồi hệ sinh thái và xây dựng các chính sách phù hợp với điều kiện tự nhiên trong dài hạn.