Cải tạo trụ sở – hay cải tổ Fed?

Dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2,5 tỷ USD đang trở thành tâm điểm công kích từ các đồng minh của Tổng thống Trump, với cáo buộc lãng phí và xa hoa. Chủ tịch Jerome Powell đối mặt nguy cơ mất chức, dù nhiều chuyên gia khẳng định chi phí đội vốn chủ yếu đến từ thách thức kỹ thuật chứ không phải sai phạm quản lý.

Chủ tịch Fed Jerome Powell đang trở thành mục tiêu công kích của các đồng minh Tổng thống Donald Trump, khi dự án cải tạo trụ sở ngân hàng trung ương với chi phí khổng lồ bị xem là minh chứng cho sự xa rời thực tiễn và lãng phí ngân sách trong bối cảnh kinh tế Mỹ còn đầy bất ổn.

Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đang đối mặt với nguy cơ bị sa thải, không chỉ vì bất đồng chính sách lãi suất với Tổng thống Donald Trump, mà còn vì dự án cải tạo trụ sở Fed với chi phí "đội vốn" gây tranh cãi. Ban đầu dự kiến 1,9 tỷ USD vào năm 2019, con số này hiện đã phình to lên 2,5 tỷ USD, trở thành "cái cớ" để các đồng minh của ông Trump công kích và tìm kiếm "sai phạm quản lý" nhằm phế truất Powell.

Lý do thực sự đằng sau khoản đội vốn khổng lồ

Trong khi các quan chức Nhà Trắng, đặc biệt là Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Russell Vought, mô tả dự án là "công cuộc cải tạo xa hoa" với những cáo buộc về vườn trên sân thượng, phòng ăn và thang máy VIP, Bloomberg lại chỉ ra rằng nguyên nhân chính của việc đội vốn lại nằm ở những thách thức thi công phức tạp. Toà nhà Marriner S. Eccles và East Building của Fed chưa từng được tu bổ lớn trong gần một thế kỷ, đặt ra vô vàn khó khăn về mặt kỹ thuật.

Điển hình, công tác xây dựng nền móng gặp trở ngại lớn, đến mức nhà thầu đã được Hiệp hội Xây dựng Washington trao giải thưởng vì "vượt qua nghịch cảnh xuất sắc". Mực nước ngầm thực tế cao hơn dự đoán, giá thép kết cấu tăng phi mã năm 2021, và việc xây dựng các tầng hầm sâu dưới lòng đất để đáp ứng giới hạn chiều cao và bảo tồn kiến trúc lịch sử đã đẩy chi phí lên cao. Công ty Berkel & Company Contractors thậm chí phải sử dụng 1.000 cọc siêu nhỏ để giữ vững kết cấu cũ trong khi hạ thấp tầng hầm hơn 6 mét – một nhiệm vụ vô cùng phức tạp.

Powell phản bác và đối diện áp lực chính trị

Trước những cáo buộc chi tiêu lãng phí và "xa hoa", Chủ tịch Powell đã lên tiếng phản bác, khẳng định quá trình cải tạo diễn ra minh bạch. Ông giải thích "thang máy VIP" thực chất là thang máy được mở rộng để phục vụ người khuyết tật, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải tạo vì tòa nhà Eccles Building "không thực sự an toàn và cũng không chống thấm nước".

Điều đáng nói, chính quyền ông Trump cũng góp phần vào sự phức tạp của dự án. Trong nhiệm kỳ đầu của mình, ông Trump đã ra chỉ thị yêu cầu các tòa nhà liên bang mới phải theo phong cách cổ điển, khiến các bản thiết kế ban đầu phải thay đổi đáng kể, chuyển từ sử dụng nhiều kính sang nhiều đá cẩm thạch trắng.

Mina Wright, Giám đốc Văn phòng Quy hoạch và Chất lượng Thiết kế của GSA, đã nhận xét rằng Fed đã trải qua một quá trình giám sát "hỗn loạn" và phải chịu "những lời chỉ trích gay gắt, vô căn cứ". Điều này cho thấy, bên cạnh những khó khăn về mặt kỹ thuật, áp lực chính trị đang trở thành một rào cản lớn, đe dọa vị trí của Chủ tịch Jerome Powell vì một dự án mà ông đã "dám nhận việc khó" để đảm bảo an toàn và tính bền vững cho trụ sở của Fed.