Cái bắt tay một thập kỷ và tham vọng khép lại kỷ nguyên đối đầu?

Trong cuộc hội kiến mang tính biểu tượng nhất một thập kỷ qua, Tổng bí thư Tập Cận Bình và Chủ tịch Quốc dân đảng Trịnh Lệ Văn đã cùng phát đi một thông điệp đanh thép: Sự phục hưng dân tộc và hòa bình xuyên eo biển là xu thế không thể đảo ngược. Cuộc gặp tại Đại lễ đường Nhân dân không chỉ nhằm hàn gắn "vết sẹo" lịch sử mà còn hướng tới một cơ chế đối thoại bền vững để loại bỏ tận gốc nguy cơ xung đột.

Giữa bối cảnh địa chính trị biến động, đề xuất về một "giải pháp định chế" để ngăn ngừa chiến tranh đang mở ra chương mới cho quan hệ hai bờ, biến eo biển Đài Loan thành hình mẫu giải quyết mâu thuẫn toàn cầu.

Cái bắt tay một thập kỷ và tham vọng khép lại kỷ nguyên đối đầu?

Sau gần một thập kỷ gián đoạn, cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc dân đảng Đài Loan diễn ra tại Bắc Kinh đã thu hút sự chú ý đặc biệt, khi cả hai bên cùng phát đi thông điệp ưu tiên hòa bình và ổn định xuyên eo biển.

Tại cuộc hội kiến, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng dù bối cảnh quốc tế và tình hình khu vực biến động, xu hướng hợp tác và gắn kết giữa người dân hai bờ vẫn là dòng chảy chủ đạo. Theo ông, mong muốn chung về hòa bình, ổn định và cải thiện đời sống là nền tảng buộc các lực lượng chính trị không thể né tránh trách nhiệm thúc đẩy đối thoại.

Đáp lại, lãnh đạo Quốc dân đảng Trịnh Lệ Văn khẳng định quan hệ hai bờ cần được định hình lại trên cơ sở lâu dài và có tính thể chế. Bà đề xuất xây dựng một cơ chế hợp tác bền vững nhằm ngăn ngừa xung đột, thậm chí hướng tới biến eo biển Đài Loan thành hình mẫu giải quyết tranh chấp bằng con đường hòa bình.

Những phát biểu này cho thấy một điểm giao hiếm hoi: cả hai phía đều nhìn nhận nhu cầu cấp thiết phải kiểm soát rủi ro xung đột. Tuy nhiên, khoảng cách quan điểm cốt lõi vẫn hiện hữu.

Phía Bắc Kinh tiếp tục khẳng định lập trường về chủ quyền, coi vấn đề Đài Loan là di sản lịch sử chưa được giải quyết từ thời nội chiến và nhấn mạnh nguyên tắc “một Trung Quốc”. Đồng thời, Trung Quốc bày tỏ sẵn sàng mở rộng đối thoại với các lực lượng chính trị và xã hội tại Đài Loan, khuyến khích giao lưu, hợp tác và kết nối kinh tế – xã hội.

Trong khi đó, đề xuất của Quốc dân đảng lại tập trung vào việc thiết lập một “khung hòa bình” mang tính ràng buộc, nhằm giảm thiểu nguy cơ đối đầu quân sự trong dài hạn. Đây được xem là cách tiếp cận thực dụng, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng dung hòa với lập trường chính trị của Bắc Kinh.

Cuộc gặp lần này không tạo ra đột phá tức thì, nhưng mang ý nghĩa biểu tượng rõ nét: kênh đối thoại chính trị cấp cao giữa hai bờ đã được tái kích hoạt. Trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn tiềm ẩn, việc duy trì đối thoại – dù còn nhiều giới hạn – vẫn là lựa chọn ít rủi ro nhất.

Khi lời kêu gọi hòa bình được đặt lên bàn, thách thức không nằm ở thông điệp, mà ở khả năng chuyển hóa nó thành cơ chế vận hành thực tế.