Cách sống sót giữa biến động toàn cầu với cuộc chiến tranh thương mại leo thang?

Chào bạn, Tôi đã đi qua không ít cơn sóng lớn nhỏ của thị trường: khủng hoảng tài chính 2008, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung 2018, dịch bệnh toàn cầu 2020, Fed tăng lãi suất năm 2022 và giờ đây là những bất ổn thương mại toàn cầu leo thang cùng thuế quan thay đổi liên tục. Mỗi giai đoạn, thị trường đều thử thách lòng kiên nhẫn và bản lĩnh của nhà đầu tư.

 

Có những ngày tôi ngồi nhìn bảng giá đỏ lòm, lòng nặng trĩu. Hay sự kiện thuế quan vừa qua, thị trường đã chứng kiến một phiên sàn toàn thị trường với mức giảm cao nhất lịch sử, tất cả cổ phiếu với 1 màu xanh lơ và nằm sàn "la liệt". Nhưng cũng chính những lần đó, tôi học được những bài học sống còn, những bài học xương máu mà ngày hôm nay tôi muốn chia sẻ và tâm sự cùng bạn – những lời chia sẽ chân tình như một người bạn đi trước, trải qua nhiều cuộc đau thương và đúc kết lại, mong muốn được lan tỏa giá trị và cùng nhau vững bước trên hành trình đầu tư dài hạn này.

1. Bình tĩnh trước tin tức giật gân

Tin tức về thuế quan, trừng phạt, đàm phán, đổ vỡ,...hay chính sách vĩ mô thay đổi theo hướng tiêu cực... sẽ luôn dội bom tâm lý chúng ta mỗi ngày. Tôi từng mất ngủ chỉ vì vài dòng tít nóng trên báo. Nhưng dần dần tôi hiểu: thị trường lúc nào cũng vậy, luôn khuếch đại nỗi sợ.

Nếu bạn cũng đang thấy lòng mình hoang mang, hãy hít một hơi thật sâu. Hãy nhớ: người kiếm được tiền bền vững không phải là người phản ứng nhanh nhất, mà là người điềm tĩnh nhất.

2. Đa dạng hóa, đừng kỳ vọng vào một “con ngựa chiến” duy nhất

Tôi từng "all-in" tất cả các tài sản vào một kênh đầu tư duy nhất đó là chứng khoán, nhưng rồi khi một sự kiện "Thiên Nga Đen" xảy ra, tôi mất trắng. Tương tự gần đây với thị trường chứng khoán, tôi từng quá tin tưởng vào một ngành duy nhất tạo ra được lợi nhuận bền vững và rồi khi liên quan đến thuế quan, ngành đó chao đảo khiến mọi thứ phải được sắp xếp và định hình lại.

Thế là tôi học cách đa dạng hóa các lớp tài sản: chia tài sản vào nhiều kênh đầu tư như vàng (tài sản phòng thủ), tiền tiết kiệm không kỳ hạn (chờ cơ hội lớn), bất động sản và chứng khoán... và phân bổ tỷ trọng hợp lý theo từng giai đoạn dựa vào sự đánh giá tình hình biến động chung của toàn cầu. Khi một bên chao đảo, bên kia có thể chống đỡ. Đầu tư không phải lúc nào cũng để thắng lớn, không phải lúc nào cũng "tấn công" tổng lực mà đôi khi chỉ cần "phòng ngự phản công" chờ thời cơ để tung đòn "ghi bàn" - chỉ cần không thua đậm đã là một chiến thắng.

3. Giữ tiền mặt – đừng để tài khoản cạn kiệt

Nhiều người bảo tôi "tiền mặt là rác" trong giai đoạn tăng trưởng. Nhưng khi thị trường đang trong giai đoạn biến động, khó lường, căng thẳng, xung đột leo thang hay thị trường tài chính lao dốc, tôi mới thấy tiền mặt quý giá như thế nào. Nó không chỉ giúp bạn an tâm hơn, mà còn giúp bạn có cơ hội mua vào những tài sản tốt với giá "rẻ bèo".

Một phần ba các lớp tài sản mà tôi phân bổ lúc nào cũng ở dạng thanh khoản cao (tiền tiết kiệm, chứng khoán hay vàng), hay danh mục đầu tư chứng khoán tôi luôn ở trạng thái tiền mặt sẵn có từ 30-50% tỷ trọng phân bổ. Đó là tấm khiên và cũng là thanh kiếm khi thị trường trao cơ hội.

4. Chọn công ty như chọn bạn đời

Trong giai đoạn biến động như hiện tại, không phải doanh nghiệp nào cũng đều làm ăn tốt, không phải cổ phiếu nào cũng sẽ phục hồi và tăng giá. Chỉ những doanh nghiệp thực sự mạnh, có nền tảng vững chắc mới trụ nổi.

Tôi học cách nhìn doanh nghiệp như nhìn một người bạn đời:

Có trung thực không? (Minh bạch tài chính)

Có biết quản lý tiền không? (Dòng tiền)

Có khả năng thích nghi không? (Mô hình kinh doanh)

Có được mọi người xung quanh quý mến không? (Thu hút nhà đầu tư)

Chọn sai thì mất tiền. Chọn đúng thì an tâm nắm giữ dù bão tố ngoài kia gào thét. Vì sau giông tố, mọi thứ sẽ quay về đúng giá trị thực của nó.

5. Kỷ luật – Bài học đắt giá nhất

Ngày xưa tôi hay giao dịch theo cảm xúc: bán ra trong lúc hoảng loạn vì sợ, mua vào trong lúc hưng phấn vì FOMO. Hoặc không có nguyên tắc cắt lỗ khi cổ phiếu đã giảm quá 8% so với điểm mua. Sau nhiều lần trả giá bằng tiền thật, tôi tự thiết kế cho mình một bộ nguyên tắc. Ví dụ:

Nếu cổ phiếu tôi muốn mua, khi giá đã tăng quá từ 3-5% trong phiên, tôi sẽ chờ đợi những nhịp điều chỉnh back test để mua hoặc sẽ mua khi đánh giá cổ phiếu đó còn mạnh và lên tiếp, nhưng mua trong những phiên sau đó. Còn đánh giá theo trend thì tôi sẽ mua cổ phiếu khi vừa thoát nền tích lũy và nó chỉ mới vừa tăng < 20% so với nền tích lũy thì tôi sẽ mua. Ngược lại, nếu tăng > 20% so với nền tích lũy tôi sẽ không tham gia hoặc đợi tích lũy trở lại thì tham gia sau.

Nếu thị trường hoảng loạn bán tháo và giảm mạnh, tôi chỉ mua thêm chứ không bán, nhưng sẽ mua theo từng đợt nhỏ, không vội vã. Mua vào những doanh nghiệp mà tôi đã có tiêu chí lựa chọn ở trên.

Nếu cổ phiếu tôi muốn bán, tôi sẽ chờ khi thị trường hưng phấn, nhà đầu tư FOMO tôi sẽ thực hiện chốt lời từng phần, ung dung và thư thả vì khi đó sẽ bán được giá tốt nhất và không phải bị tâm lý bán nhanh, bán vội.

Kỷ luật không làm bạn giàu nhanh. Mà nó giúp bạn không nghèo đi chỉ vì 1 phút yếu lòng.

 

Bạn thân mến,

Thị trường hôm nay đầy bất ổn. Nhưng hãy tin tôi: mỗi lần thị trường xuất hiện đợt bán tháo, nếu bạn biết giữ vững tâm trí, danh mục và kế hoạch đầu tư, thì sau này nhìn lại, đó sẽ là những thành quả cực lớn nếu bạn có sự chuẩn bị từ trước.

Không phải sợ hãi là người không có bản lĩnh. Bản lĩnh là sợ hãi nhưng vẫn tiếp tục đi đúng con đường mình đã chọn.

Chúng ta rồi sẽ vượt qua – như bao thế hệ nhà đầu tư trước đây đã từng. Nếu có kế hoạch và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tôi tin chắc bạn sẽ là lớp tinh hoa tiếp theo !

Chúc bạn thành công !!!