MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cà phê "nóng", cổ phiếu "nguội": Nhà đầu tư e ngại điều gì?

Theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS), mặc dù thị trường cà phê đang chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, phần lớn các doanh nghiệp cà phê Việt vẫn duy trì mô hình xuất khẩu thô, với biên lợi nhuận mỏng, thanh khoản yếu và thiếu minh bạch tài chính. Chính những yếu tố này đã khiến cổ phiếu của ngành chưa đủ sức hút để lôi kéo dòng vốn dài hạn, bất chấp sự sôi động của thị trường hàng hóa.

Giá cà phê tăng mạnh đã khiến kỳ vọng về sự bứt phá của cổ phiếu ngành cà phê trên sàn chứng khoán gia tăng. Tuy nhiên, trái ngược với xu hướng giá hàng hóa, diễn biến thị giá của nhiều doanh nghiệp trong ngành lại khá trầm lắng, thậm chí một số cổ phiếu đã rơi vào diện cảnh báo.

Trong một cuộc trao đổi ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS), đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về vấn đề này.

Những lý do dẫn đến sự phân hóa trong cổ phiếu ngành cà phê

Theo ông Hoàng, mặc dù giá cà phê thế giới đã tăng mạnh trong năm 2025, đạt mức tăng 23,25% từ đầu năm và 73% so với cùng kỳ năm trước, nhưng cổ phiếu của các doanh nghiệp cà phê trong nước lại không đồng đều. Cụ thể, Vinacafé Biên Hòa (VCF) ghi nhận mức tăng mạnh 38,8%, trong khi các doanh nghiệp như Thắng Lợi (CFV) và Phước An (CPA) chỉ tăng nhẹ 1,39%, và Cà phê Gia Lai (FGL) gần như không có biến động.

Nguyên nhân chủ yếu là do các doanh nghiệp cà phê Việt Nam hiện nay đa phần có vốn hóa nhỏ và thanh khoản thấp, thiếu khả năng thu hút dòng tiền lớn. Hơn nữa, nhiều doanh nghiệp vẫn chủ yếu xuất khẩu cà phê thô - sản phẩm có giá trị gia tăng thấp. Điều này khiến họ phải đối mặt với nhiều áp lực như chi phí sản xuất tăng, cạnh tranh gay gắt và sự thay đổi trong nhu cầu thị trường. Bên cạnh đó, mặc dù giá cà phê thế giới tăng cao, nhưng sản lượng xuất khẩu lại giảm do thiếu nguồn cung, dẫn đến lợi nhuận không tăng trưởng đáng kể.

Ngược lại, những doanh nghiệp có chiến lược sản phẩm đa dạng và hệ thống phân phối mạnh như VCF lại đạt được mức tăng trưởng tích cực, từ đó hỗ trợ giá cổ phiếu tăng trưởng mạnh mẽ trong quý I/2025.

Triển vọng dài hạn của ngành cà phê Việt Nam

Về lâu dài, ngành cà phê Việt Nam vẫn có nhiều tiềm năng nhờ vào nhu cầu tiêu thụ toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 2-3% mỗi năm cho đến năm 2030. Các thị trường truyền thống như Mỹ, EU, và Nhật Bản vẫn duy trì mức nhập khẩu ổn định, trong khi các quốc gia đang phát triển với tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng chính là động lực tiêu thụ mới. Với vị thế là quốc gia xuất khẩu Robusta lớn thứ hai thế giới, Việt Nam đang tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, và UKVFTA, giúp ngành cà phê hưởng lợi từ các ưu đãi thuế quan.

Tuy nhiên, ngành vẫn phải đối mặt với một số thách thức, đặc biệt là chi phí xuất khẩu có thể gia tăng nếu chính sách thuế quan của Mỹ trở nên khắt khe hơn. Trong bối cảnh đó, chỉ những doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững, sản phẩm giá trị cao, và chuỗi cung ứng vững chắc mới có thể tận dụng được cơ hội để tăng trưởng ổn định.

Điểm yếu trong mô hình kinh doanh của doanh nghiệp cà phê

Theo ông Hoàng, điểm yếu lớn nhất trong mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp cà phê hiện nay chính là sự phụ thuộc vào việc xuất khẩu cà phê thô với giá trị gia tăng thấp, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp và dễ bị tổn thương trước sự biến động của giá thế giới. Các doanh nghiệp này chỉ đóng vai trò trung gian trong chuỗi giá trị cà phê toàn cầu, chưa tạo ra được thương hiệu riêng hay sản phẩm độc quyền. Hơn nữa, khả năng truy xuất nguồn gốc của cà phê hiện nay còn hạn chế, điều này khiến doanh nghiệp khó kiểm soát được chuỗi sản xuất và hạn chế khả năng cung cấp thông tin minh bạch, một yếu tố rất quan trọng đối với các thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng chưa chú trọng đến việc phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu như cà phê rang xay, cà phê hòa tan cao cấp, hay cà phê đặc sản (specialty coffee). Điều này khiến họ không thể theo kịp xu hướng tiêu dùng hiện đại, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên những sản phẩm tiện lợi, thân thiện với môi trường và có câu chuyện thương hiệu rõ ràng.

Cổ phiếu cà phê: Cơ hội ngắn hạn hay dài hạn?

Với đặc thù là ngành nông sản gắn liền với chu kỳ hàng hóa, cổ phiếu ngành cà phê phù hợp hơn với chiến lược đầu tư ngắn hạn, đặc biệt khi giá cà phê quốc tế biến động mạnh. Tuy nhiên, trong dài hạn, cổ phiếu của ngành này vẫn có tiềm năng tăng trưởng. Nhà đầu tư cần lựa chọn kỹ lưỡng, ưu tiên các doanh nghiệp có sản phẩm đa dạng, không phụ thuộc vào xuất khẩu thô, có chuỗi giá trị sản xuất và phân phối khép kín, cũng như tình hình tài chính ổn định.

VCF, công ty con của MSN Consumer, là một ví dụ điển hình. VCF đã tích hợp toàn bộ quy trình từ nghiên cứu sản phẩm, sản xuất đến phân phối, điều này giúp giảm chi phí và tận dụng được quy mô lớn. Hơn nữa, VCF còn duy trì tỷ lệ chi trả cổ tức ổn định từ năm 2020 đến nay, với một kế hoạch chia cổ tức hấp dẫn lên đến 480% trong năm 2024.

Yếu tố quyết định để cổ phiếu ngành cà phê trở thành “món ngon” dài hạn

Ông Hoàng nhận định rằng, để cổ phiếu ngành cà phê trở thành một “món ngon” dài hạn trong danh mục đầu tư, các doanh nghiệp cần phải chuyển mình từ vai trò "người bán hàng hóa" thành "người tạo ra giá trị". Ba yếu tố cốt lõi mà các doanh nghiệp cà phê cần hội tụ bao gồm:

Đầu tư vào chế biến sâu để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao, đồng thời xây dựng thương hiệu mạnh và phát triển hệ thống phân phối rộng khắp.

Đảm bảo yêu cầu truy xuất nguồn gốc từ các thị trường lớn như Mỹ, EU, để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Cải thiện thanh khoản và thu hút sự chú ý của dòng tiền lớn từ các nhà đầu tư tổ chức, thông qua việc tăng cường công tác quan hệ nhà đầu tư (IR).

Nếu là một nhà đầu tư cá nhân, ông Hoàng khuyến nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp cà phê, đặc biệt là việc chuyển từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu và xây dựng thương hiệu mạnh.