Bức tranh trái chiều của đầu tư công 2026

Bộ Tài chính vừa công bố báo cáo mới nhất về tình hình phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, cho thấy tiến độ giải ngân vẫn khá chậm khi nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ thực hiện thấp hơn mặt bằng chung cả nước.

Theo báo cáo số 6350/BTC-PTHT ngày 19/5/2026, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là 1.013.443,4 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương đạt 363.216,8 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương là 650.226,6 tỷ đồng.

Đầu năm nay, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao ở mức 995.348,05 tỷ đồng, bao gồm 345.121,45 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và 650.226,6 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

Sau đó, kế hoạch vốn ngân sách trung ương tiếp tục được bổ sung thêm 18.095,4 tỷ đồng. Đồng thời, các địa phương cũng chủ động giao tăng thêm 13.325,9 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương so với kế hoạch Thủ tướng giao.

Tính đến thời điểm báo cáo, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đã được giao lên tới 1.026.769,3 tỷ đồng.

Về tiến độ phân bổ, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết khoảng 998.650,5 tỷ đồng cho các nhiệm vụ và dự án, bao gồm 342.288,4 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và 656.362,1 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

Nếu không tính phần vốn cân đối địa phương giao tăng thêm, tổng vốn đã được phân bổ đạt khoảng 985.324,6 tỷ đồng, tương đương 97,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Tuy nhiên, vẫn còn 28.118,8 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết tại 13 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương, chiếm khoảng 2,8% kế hoạch vốn. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu là nhiều dự án vẫn đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Ở khâu giải ngân, số liệu cho thấy tiến độ vẫn chưa thực sự bứt phá.

Tính đến ngày 7/5/2026, tổng số vốn giải ngân đạt 153.912,7 tỷ đồng, tương đương 15,2% kế hoạch Thủ tướng giao.

Đến ngày 14/5/2026, con số này tăng lên 166.018,4 tỷ đồng, đạt 16,4% kế hoạch năm. Riêng trong tuần từ 8–14/5, số vốn giải ngân phát sinh đạt 12.105,6 tỷ đồng, tăng gấp 1,3 lần so với tuần trước đó.

Theo Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 14/5/2026, có 8 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Trong nhóm này có các đơn vị như Ngân hàng Chính sách xã hội, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an cùng nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai, Nghệ An, Khánh Hòa hay Tây Ninh.

Ở chiều ngược lại, có tới 27 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước.

Đáng chú ý, một số đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 1% hoặc thậm chí chưa giải ngân gồm Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Đài Truyền hình Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ngân hàng Phát triển Việt Nam…

Bộ Tài chính cũng lưu ý rằng nếu không tính khoản tiết kiệm 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương, tương đương 32.511,3 tỷ đồng, dự kiến dành cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, thì tỷ lệ giải ngân của cả nước đến ngày 14/5/2026 sẽ đạt khoảng 16,9% kế hoạch Thủ tướng giao, trên tổng vốn 980.932,1 tỷ đồng.