Bóng ma lừa đảo vẫn "ám" Đông Nam Á

Khi những hàng rào dây thép gai của các khu tổ hợp lừa đảo bị cắt bỏ, một kịch bản biến tướng tinh vi hơn bắt đầu lộ diện, thách thức mọi nỗ lực thực thi pháp luật của khu vực.

Abdul từng rời Uganda với hy vọng trở thành giáo viên tiếng Anh tại Bangkok. Để có cơ hội đổi đời, gia đình anh đã bán mảnh đất ít ỏi đang sở hữu. Thế nhưng thay vì lớp học và bục giảng, anh bị cuốn vào đường dây lừa đảo xuyên biên giới hoạt động tại Đông Nam Á.

Sau khi nhận lời làm công việc nhập liệu được quảng bá trên mạng, Abdul liên tục bị đưa qua nhiều địa điểm ở Thái Lan, bí mật sang Lào rồi vượt biên vào Campuchia. Điểm đến cuối cùng là một khu tổ hợp lừa đảo được bảo vệ nghiêm ngặt gần Vịnh Thái Lan.

"Tôi được thông báo thẳng rằng nhiệm vụ của mình là đi lừa người khác", Abdul kể.

Câu chuyện của anh chỉ là một lát cắt trong ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến đang phát triển với quy mô khổng lồ tại Đông Nam Á.

Nạn nhân được giải cứu nhưng chưa được giải thoát

Sau cuộc đột kích của lực lượng chức năng, Abdul được đưa ra khỏi khu tổ hợp. Tuy nhiên, tự do không đồng nghĩa với việc được trở về nhà.

Không tiền bạc, không giấy tờ hợp lệ và không đủ khả năng mua vé máy bay, anh trở thành một trong hàng nghìn lao động nước ngoài mắc kẹt tại Campuchia.

Tại Phnom Penh, ngày càng nhiều người nước ngoài tập trung quanh các cơ quan ngoại giao để chờ được hỗ trợ hồi hương. Không ít người từng được hứa hẹn việc làm lương cao trước khi bị ép tham gia các hoạt động lừa đảo hoặc cờ bạc trực tuyến.

Theo số liệu từ phía Campuchia, khoảng 300.000 người nước ngoài đã rời khỏi nước này trong những tháng gần đây khi chiến dịch truy quét được đẩy mạnh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người lâm vào cảnh bơ vơ vì không còn tài sản hoặc giấy tờ tùy thân.

Các tổ chức chống lừa đảo quốc tế cảnh báo đây không chỉ là vấn đề an ninh mà còn là một cuộc khủng hoảng nhân đạo đang âm thầm diễn ra.

Ngành công nghiệp tỷ USD

Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, lĩnh vực lừa đảo trực tuyến tại Campuchia có thể tạo ra từ 12,5-19 tỷ USD mỗi năm. Dù rất khó xác định chính xác quy mô do dòng tiền được luân chuyển qua tiền mã hóa và các hệ thống tài chính ngầm, giới chuyên gia nhận định đây là một trong những ngành kinh doanh phi pháp sinh lợi lớn nhất khu vực.

Các hình thức phổ biến gồm lừa đảo đầu tư, tiền mã hóa, cờ bạc trực tuyến, lừa tình cảm và giả mạo danh tính trên mạng xã hội.

Những người bị tuyển dụng thường được đào tạo bài bản, cung cấp kịch bản tiếp cận nạn nhân và danh tính giả. Sau thời gian xây dựng lòng tin, họ sẽ dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền vào các nền tảng đầu tư hoặc cá cược không có thật.

Theo các chuyên gia quốc tế, Đông Nam Á hiện đã trở thành trung tâm lừa đảo trực tuyến lớn nhất thế giới, với những khu tổ hợp hoạt động như các "nhà máy lừa đảo" quy mô hàng chục nghìn người.

Tội phạm thay đổi chiến thuật

Trước áp lực quốc tế ngày càng gia tăng, Campuchia đã ban hành đạo luật chống lừa đảo đầu tiên và triển khai chiến dịch truy quét mạnh tay trên toàn quốc.

Khoảng 300 địa điểm bị đưa vào diện điều tra, hàng chục casino bị kiểm tra và hàng nghìn đối tượng liên quan bị bắt giữ hoặc tạm giam.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo việc triệt phá các trung tâm quy mô lớn mới chỉ là bước khởi đầu.

Nếu trước đây hoạt động lừa đảo tập trung trong các khu tổ hợp khép kín, hiện nay các băng nhóm đang chuyển sang mô hình phân tán. Chung cư, nhà phố, văn phòng cho thuê hay các cơ sở kinh doanh bình thường đều có thể trở thành nơi ẩn náu mới.

Sự chuyển dịch này khiến việc phát hiện và xử lý trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Những "thành phố lừa đảo" có thể không còn hiện diện công khai, nhưng mạng lưới vận hành phía sau vẫn tồn tại dưới hình thức kín đáo và tinh vi hơn.

Các chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc truy quét các cơ sở đã lộ diện, mà ở việc xác định quy mô thực sự của phần chìm còn đang ẩn mình trong lòng các đô thị.

Cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á vì thế vẫn còn rất dài. Khi lợi nhuận phi pháp tiếp tục ở mức khổng lồ, các tổ chức tội phạm sẽ không dễ dàng từ bỏ cuộc chơi.