Bóc trần 3 "góc khuất" trong báo cáo tài chính

1) Đầu tiên Báo cáo tài chính không thể hiện hết giá trị của các tài sản vô hình

Còn nhớ năm 2012, truyền thông đưa tin Kinh Đô ghi nhận thương hiệu của mình vào tài vô hình của công ty, việc làm này sau đó bị kiểm toán lưu lý là trái với chuẩn mực kế toán tại Việt Nam. Kiểm toán cho rằng: “Kinh Đô đã cố tình ghi nhận giá trị thương hiệu vào tài sản với mục đích làm tăng tổng tài sản, tăng vốn chủ sở hữu”. Bạn có cho rằng thương hiệu Kinh Đô chỉ “đáng giá 0 đồng” trên tài sản?

Tương tự giá trị thương hiệu, BCTC sẽ không thể hiện hoàng loạt những tài sản vô hình đang thực sự đem lại sức mạnh cho doanh nghiệp, chẳng hạn như tệp khách hàng, mạng lưới quan hệ, năng lực ban lãnh đạo, trình độ công nghệ, ……. những tài sản này là thứ mà mọi doanh nghiệp đều thèm muốn và trong nhiều trường hợp còn quan trọng hơn rất nhiều so với những tài sản đang kê khai trên BCTC.

Tiếp đến là sự sai lệch giữa giá trị sổ sách và giá trị thị trường

Vấn đề thứ hai nằm ở chính việc áp dụng “nguyên tác giá gốc” khi xây dựng số liệu trên báo cáo tài chính. Theo nguyên tắc này, giá trị của tài sản không hề liên hệ đến hiệu quả sử dụng tài sản hay giá trị thị trường của tài sản qua thời gian, mà chỉ là toàn bộ số tiền doanh nghiệp đã chi ra để sở hữu tài sản đó. Nguyên tắc này chỉ mất đi khi doanh nghiệp chuyển giao quyền sở hữu hoặc đánh giá lại tài sản với mục đích góp vốn kinh doanh.

2) Bỏ qua hàng hoạt thông tin quan trọng với nhà đầu tư

Công ty ký hợp đồng với hàng loạt khách hàng mới, công ty triển khai một loạt sản phẩm mới hay đôi khi thị trường mới, công ty thay ban lãnh đạo mới và ngay cả việc công ty chuyển sàn,…….. Tất cả những thông tin vô cùng quan trọng này bạn sẽ không thể tìm được ở những con số trên báo cáo tài chính.

Vì sao ư? Vì báo cáo tài chính chỉ cho bạn những con số, kế đến là nguyên tắc để hình thành lên những con số đó và cuối cùng là một loạt con số khác để thuyết minh cho những con số trước đó. Nhìn chung là toàn số với số, chính vì thế những thông tin “vô hình” dù có giá trị đến mấy cũng không thể nào xuất hiện trên báo cáo tài chính.

Khi đầu tư vào một doanh nghiệp là chúng ta đang đầu tư vào tương lai của doanh nghiệp đó. Điều đáng nói là tương lai của doanh nghiệp lại phụ thuộc vào những thông tin bên trên.

3) Việc ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào các ước tính kế toán cũng là điểm chết người

Ước tính kế toán bạn có thể đơn gián là kế toán viên sẽ lấy giá trị gần đúng của một chỉ tiêu trên BCTC, giá trị này được ước tính “một cách chủ quan” trong trường hợp thực tế đã phát sịnh nhưng chưa có số liệu chính xác. Những khoản mục thường được ước tính là các khoản dự phòng, các khoản trích khấu hao tài sản cố định, chi phí trả trước, giá trị sản phẩm dở dang, doanh thu ghi nhận trước, doanh thu theo đồng xây dựng dở dang, lợi thế thương mại,…. Điều đáng nói là một số khoản ước tính này sẽ làm thay đổi toàn bộ cục diện tình hình kinh doanh của công ty. Chính vì vậy, tính tin cậy của các ước tính kế toán là một vấn đề tương đối nan giải.