Bộ Y tế nói gì về đề xuất giám sát tâm thần người chịu áp lực công việc?

Bộ Y tế cho biết đề xuất đưa các yếu tố như áp lực học tập, áp lực công việc hay stress kéo dài vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần là nội dung mới trong dự thảo thông tư hướng dẫn Luật Phòng bệnh, hiện đang được các chuyên gia và cơ quan liên quan góp ý hoàn thiện.

Sáng 6/3, đại diện Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, nội dung về giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần, bao gồm các yếu tố như áp lực học tập, áp lực công việc hay stress kéo dài, đang nhận được nhiều sự quan tâm từ dư luận.

Theo Cục Phòng bệnh, đây là quy định mới được đề cập trong Luật Phòng bệnh. Sau khi dự thảo được đăng tải để lấy ý kiến trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Bộ Y tế, nhiều cơ quan báo chí, chuyên gia và người dân đã đóng góp ý kiến. Bộ Y tế đang tiếp thu các góp ý này và tiếp tục làm việc với các đơn vị chuyên môn về tâm thần cũng như cơ quan quản lý liên quan để hoàn thiện dự thảo.

Ba nhóm đối tượng được đề xuất giám sát

Theo dự thảo, đối tượng giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần được chia thành ba nhóm chính.

Nhóm thứ nhất là những người đang mắc các rối loạn tâm thần. Trong đó bao gồm các bệnh lý phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ và các rối loạn khác theo danh mục chuyên môn.

Nhóm thứ hai là những trường hợp tử vong liên quan đến rối loạn tâm thần, được xác định theo hệ thống phân loại bệnh quốc tế. Việc theo dõi nhóm này giúp cơ quan chuyên môn nhận diện các bệnh lý tâm thần có nguy cơ dẫn đến tử vong, từ đó xây dựng biện pháp can thiệp và phòng ngừa phù hợp.

Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Theo định nghĩa trong dự thảo, đây là những người từng có tiền sử mắc rối loạn tâm thần hoặc có ít nhất một yếu tố nguy cơ về sinh học, tâm lý, xã hội hoặc các yếu tố khác.

Nhiều yếu tố nguy cơ được đưa vào giám sát

Dự thảo thông tư cũng chỉ ra bốn nhóm yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến rối loạn tâm thần.

Nhóm thứ nhất là các yếu tố sinh học và di truyền, như tiền sử gia đình có người mắc rối loạn tâm thần; tổn thương não do chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não; mắc bệnh mạn tính; hoặc các giai đoạn sinh lý đặc biệt như dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh, mãn kinh và tuổi già.

Nhóm thứ hai là yếu tố tâm lý, bao gồm stress kéo dài, sang chấn tâm lý do mất người thân, ly hôn, thất nghiệp; bạo lực gia đình, xâm hại, tai nạn hoặc thảm họa. Ngoài ra còn có các đặc điểm cá nhân như tính cách nhạy cảm, dễ lo âu, tự ti, cầu toàn quá mức, kỹ năng đối phó với stress kém hoặc tiền sử có ý nghĩ, hành vi tự sát.

Nhóm thứ ba là yếu tố xã hội, như tình trạng cô lập, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng; sự kỳ thị hoặc phân biệt đối xử; môi trường sống không an toàn, có bạo lực, tội phạm hoặc thiên tai; lạm dụng các chất kích thích như rượu bia, ma túy hoặc thuốc an thần.

Nhóm thứ tư là các yếu tố khác, trong đó đáng chú ý có áp lực kéo dài về học tập, lao động và kinh tế.

Hướng tới phòng ngừa sớm rối loạn tâm thần

Theo Bộ Y tế, mục tiêu của việc xây dựng quy định giám sát này là nhằm hoàn thiện hệ thống phòng bệnh, giúp cơ quan y tế sớm phát hiện và đánh giá các yếu tố nguy cơ dẫn đến rối loạn tâm thần trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng hướng tới việc xây dựng bộ công cụ hỗ trợ các cơ sở y tế và người dân tự đánh giá nguy cơ, từ đó chủ động phòng ngừa và giảm thiểu khả năng gia tăng các rối loạn tâm thần trong xã hội.

Bộ Y tế nhấn mạnh việc hoàn thiện dự thảo sẽ được thực hiện theo hướng đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn và không tạo thêm gánh nặng trong quá trình triển khai.