Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nói gì về mức độ làm chủ công nghệ lõi, đặc biệt trong lĩnh vực chip bán dẫn?

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết mỗi sản phẩm công nghệ chiến lược trải qua nhiều công đoạn, Việt Nam đã làm chủ được một số khâu nhưng vẫn cần tiếp tục nâng cao năng lực ở những khâu còn phụ thuộc nước ngoài.

Tiếp sau Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội, làm rõ nhiều vấn đề được đại biểu quan tâm.

Trước khi trả lời chất vấn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân báo cáo nhiều kết quả trong phát triển công nghệ chiến lược và hạ tầng số.

Việt Nam tăng một bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, đứng thứ 43/139 quốc gia và thứ ba ASEAN. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt 19 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 6.600 tỷ đồng, trong đó vốn xã hội hóa chiếm 71.8%. Bộ cũng phê duyệt đồng tài trợ 11 nhiệm vụ nghiên cứu hợp tác Việt Nam - Nhật Bản về chip bán dẫn, tổng kinh phí gần 500 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực viễn thông, tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng 50 bậc, lên thứ 8 thế giới. Mạng 5G phủ sóng 93.4% dân số với 27.2 triệu thuê bao. Ngành đã phủ sóng thêm 483 thôn, bản thuộc vùng lõm sóng và triển khai Internet vệ tinh tại 196 điểm đặc biệt khó khăn.

Doanh thu công nghiệp công nghệ số trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 254.6 tỷ USD, tăng 53% so với cùng kỳ. Chỉ số AI toàn cầu của Việt Nam tăng 18 bậc, lên vị trí 40/93 quốc gia.

Từ những kết quả này, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) đề nghị Bộ trưởng làm rõ mức độ làm chủ các công nghệ lõi, đặc biệt trong những lĩnh vực như chip bán dẫn, robot và thiết bị bay không người lái.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết mỗi sản phẩm công nghệ chiến lược trải qua nhiều công đoạn, Việt Nam đã làm chủ được một số khâu nhưng vẫn cần tiếp tục nâng cao năng lực ở những khâu còn phụ thuộc nước ngoài.

Ông lấy ví dụ về chip 5G. Việt Nam có thể thực hiện khâu thiết kế nhưng vẫn phải đưa ra nước ngoài để chế tạo. Với UAV, việc phát triển sản phẩm đòi hỏi kết hợp nhiều công nghệ từ bán dẫn, điều khiển, thu phát tín hiệu đến cơ khí và vật liệu.

Theo Bộ trưởng, những công nghệ có khả năng ứng dụng ngay sẽ được ưu tiên tiếp nhận, chuyển giao để sớm đưa vào sản xuất trong nước. Còn các lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi chiến lược dài hạn cần chia thành từng nhóm nhiệm vụ, đặt hàng nghiên cứu để từng bước làm chủ, thay vì đặt mục tiêu thực hiện tất cả cùng lúc.

Trong lĩnh vực AI, đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) đánh giá công nghệ này mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, đồng thời đặt ra thách thức về bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư, độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm pháp lý.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát rủi ro trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, trong đó chú trọng quản lý rủi ro và bảo đảm an toàn dữ liệu. Chẳng hạn, cán bộ, công chức, viên chức không được đưa dữ liệu mật lên các nền tảng AI để khai thác.

Theo ông, bài toán đặt ra là cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ dữ liệu và tận dụng cơ hội phát triển công nghệ. Doanh nghiệp cần cân nhắc lợi ích khi cho phép AI tiếp cận dữ liệu với nguy cơ mất quyền kiểm soát thông tin của mình. Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đạo đức AI, phân loại mức độ rủi ro và đưa ra khuyến nghị để doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.

Từ kết quả triển khai Nghị quyết 57 và những vấn đề được đại biểu đặt ra, Bộ trưởng Vũ Hải Quân xác định các nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu, hỗ trợ doanh nghiệp làm chủ công nghệ và cải thiện chất lượng dịch vụ công. "Việc triển khai khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần hướng tới kết quả thực chất, thể hiện qua khả năng ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh, hiệu quả phục vụ người dân và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội", ông nói.