#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bloomberg phân tích: Mỹ có thể vô tình kích hoạt cuộc khủng hoảng toàn cầu như thế nào

Trong vài ngày qua, giới đầu tư toàn cầu một lần nữa bị nhắc nhở rằng: không có cách nào chắc chắn để dự đoán bước đi tiếp theo của nền kinh tế số một thế giới. Sự thay đổi đột ngột trong chính sách thuế quan và lập trường kinh tế cho thấy một mức độ rủi ro chính sách hiếm thấy – và rất đáng lo ngại.

Giới phân tích đang bắt đầu tính đến một khả năng vốn từng bị cho là cực đoan: Mỹ có thể đang gieo mầm cho chính cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo.

Vòng xoáy đòn bẩy quen thuộc

Bất kể nguyên nhân là gì – từ bong bóng bất động sản năm 2008 đến đại dịch toàn cầu năm 2020 – một cuộc khủng hoảng tài chính luôn bắt đầu bằng sự lạm dụng đòn bẩy. Nhà đầu tư vay nợ quá mức để mua tài sản, với kỳ vọng lợi nhuận cao hơn lãi vay.

Nhưng khi thị trường đảo chiều, đòn bẩy trở thành con dao hai lưỡi: tài sản bị bán tháo, giá lao dốc, bên cho vay yêu cầu bổ sung ký quỹ hoặc rút vốn, tạo thành một chuỗi phản ứng dây chuyền. Nếu giá trị tài sản không đủ để trả nợ, các tổ chức tài chính sẽ gánh lỗ – và hệ thống có thể sụp đổ nếu không được "chống đỡ" kịp thời.

Vấn đề nằm ở chỗ: ai sẽ chống đỡ?

Trong lý tưởng, các ngân hàng và quỹ lớn phải có đủ vốn để hấp thụ lỗ mà không gây rủi ro hệ thống. Nhưng hiện nay:

Các quỹ đầu cơ đang sử dụng đòn bẩy cao trên thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ – một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới.

Và chính chính phủ Mỹ – “người bảo lãnh cuối cùng” – lại đang đối mặt với nợ công lớn nhất kể từ Thế chiến II, với thâm hụt ngân sách ngày càng phình to.

Khả năng phản ứng bị hạn chế

Giới chức tài chính đang chịu sức ép cắt giảm nhân sự, trong khi Quốc hội gần như không có ý định tăng yêu cầu vốn hoặc ký quỹ đối với các tổ chức tài chính. Việc siết chặt lúc này – trong khi khủng hoảng có thể đang cận kề – lại càng dễ gây hiệu ứng ngược.

Ba việc cần làm ngay

Vụ sụp đổ của Archegos Capital năm 2021 là minh chứng rằng: nếu có đủ dữ liệu và hành động kịp thời, nhiều rủi ro hoàn toàn có thể ngăn chặn trước.

Đừng quên rủi ro từ bên ngoài

Nhiều tổ chức tài chính toàn cầu nắm giữ tài sản định danh bằng USD nhưng vay nợ cũng bằng USD. Nếu khủng hoảng thanh khoản xảy ra, họ có thể buộc phải bán tháo tài sản Mỹ, đẩy giá tụt dốc. Cơ chế swap line giữa Fed và các ngân hàng trung ương khác (ECB, BoE…) là một tấm đệm quan trọng – dù việc kích hoạt có thể nhạy cảm về chính trị.

Lời kết

Chúng ta đang ở trong một thời điểm kỳ lạ: một nền kinh tế mạnh lại có thể trở thành nguyên nhân cho khủng hoảng toàn cầu, nếu các hành động chính sách tiếp tục thiếu nhất quán và khó lường. Sự tự mãn là nguy hiểm nhất trong giai đoạn này.

Điều tồi tệ chưa chắc xảy ra – nhưng sự chuẩn bị là không bao giờ thừa.