“Bẫy Lewis” - kinh nghiệm từ Trung Quốc và bài học cho Việt Nam

Theo Wigroup, kinh tế Việt Nam đang đứng trước “Bẫy Lewis” khi mô hình tăng trưởng chủ yếu tập trung vào gia công, lắp ráp, phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và chỉ tham gia vào các công đoạn giản đơn trong chuỗi giá trị toàn cầu trong khi các dư địa "truyền thống" cho tăng trưởng đang dần cạn kiệt.

Theo Wigroup, khái niệm Điểm uốn Lewis (Lewis Turning Point) là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của các nền kinh tế đang phát triển, mà ở đó một nền kinh tế sẽ trải qua giai đoạn dư thừa lao động giá rẻ và sau đó chuyển sang giai đoạn thiếu hụt lao động, dẫn đến sự tăng trưởng về tiền lương.

“Bẫy Lewis” - kinh nghiệm từ Trung Quốc và bài học cho Việt Nam

Điểm uốn Lewis, được đề xuất bởi Nobel kinh tế gia Arthur Lewis, cho thấy rằng nền kinh tế sẽ bắt đầu từ giai đoạn phát triển dựa vào lao động giá rẻ, với sự tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, và khi phát triển tiếp, nền kinh tế sẽ thu hút lao động từ nông thôn vào các ngành công nghiệp hiện đại với chi phí lao động thấp.

Khi nền kinh tế phát triển, nếu thiếu lao động và tiền lương tăng nhanh chóng, quốc gia đó sẽ đến Điểm uốn Lewis, yêu cầu chuyển đổi chiến lược phát triển từ dựa vào lao động sang đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất. Trung Quốc là một ví dụ điển hình về việc khai thác nguồn lao động giá rẻ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ những năm 1980, thu hút hàng triệu lao động từ nông thôn vào các khu công nghiệp.

Tuy nhiên, trong giai đoạn gần đây, Trung Quốc đã nhận ra nguy cơ từ Điểm uốn Lewis, đã chủ động điều chỉnh chiến lược nhằm tránh rơi vào tình trạng thu nhập trung bình. Họ đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất. Việc chuyển từ "Made in China" sang "Created in China" cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu trong bối cảnh thị trường ngày càng thay đổi.