Bất chấp áp lực quốc tế, Iran kiên quyết giữ đà hạt nhân

Đại sứ Iran tuyên bố nước này sẽ không bao giờ từ bỏ quyền làm giàu uranium và bác bỏ điều kiện đàm phán kiểu “đầu hàng” từ Mỹ. Bất chấp các cuộc không kích, Iran vẫn giữ năng lực hạt nhân và sẵn sàng đáp trả nếu bị khiêu khích.

Giữa bối cảnh căng thẳng leo thang, Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc vừa ra tuyên bố cứng rắn: Tehran sẽ tiếp tục làm giàu uranium vì mục đích hòa bình, bất chấp những cuộc không kích từ Mỹ. Đây không chỉ là lời khẳng định chủ quyền, mà còn là lời thách thức trực diện, báo hiệu một giai đoạn mới trong cuộc đối đầu hạt nhân, nơi những tuyên bố ngoại giao ẩn chứa sức nặng của khả năng xung đột quân sự.

Trong cuộc phỏng vấn với CBS News ngày 29/6, Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, ông Amir-Saeid Iravani, tuyên bố thẳng thừng: Chương trình làm giàu uranium của Iran sẽ không dừng lại, bất kể sức ép nào từ phương Tây. Ông nhấn mạnh, đây là “quyền không thể tước bỏ” trong khuôn khổ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), và Iran sẽ kiên quyết thực thi quyền đó.

Đồng thời, ông Iravani bác bỏ mọi điều kiện đàm phán mang tính áp đặt từ phía Mỹ. “Chúng tôi không đóng cửa đối thoại, nhưng sẽ không chấp nhận kiểu đàm phán theo công thức đầu hàng vô điều kiện như Tổng thống Trump từng đề ra. Đó không phải đàm phán, mà là cưỡng bức,” ông nói.

Căng thẳng sau không kích, Iran đóng băng hợp tác với IAEA

Trước cáo buộc Iran đe dọa Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi và các thanh sát viên, ông Iravani phủ nhận. Tuy nhiên, ông xác nhận rằng Quốc hội Iran đã biểu quyết đình chỉ hợp tác với IAEA, khiến các thanh sát viên bị tạm cấm tiếp cận các cơ sở hạt nhân.

“Các thanh sát viên vẫn an toàn trong lãnh thổ Iran, nhưng hoạt động của họ bị đình chỉ. Theo đánh giá của chúng tôi, họ chưa hoàn thành nhiệm vụ,” ông tuyên bố.

Sẵn sàng chuyển uranium – nhưng không từ bỏ quyền tự chủ

Trả lời Al-Monitor một ngày trước đó, ông Iravani cho biết Iran sẵn sàng chuyển kho uranium làm giàu 20% và 60% sang nước thứ ba, nếu đạt được thỏa thuận hạt nhân mới với Mỹ. Tuy nhiên, ông khẳng định đây không phải là “lằn ranh đỏ”. Tehran cũng để ngỏ khả năng giữ lại số uranium này trong nước dưới sự giám sát của IAEA – với điều kiện đảm bảo chủ quyền công nghệ.

“Iran không bao giờ từ bỏ quyền sản xuất uranium trên lãnh thổ mình, bất chấp sự phản đối dai dẳng từ phía Mỹ,” ông Iravani nhấn mạnh. “Nếu Mỹ sẵn sàng đàm phán thực chất, Iran sẽ đáp lại. Nhưng nếu họ tiếp tục áp đặt, thì không có cuộc đàm phán nào cả.”

Đòn không kích – hiệu quả bị đặt dấu hỏi

Tuyên bố của Iran được đưa ra chỉ một tuần sau loạt không kích của Mỹ vào ba cơ sở hạt nhân của Iran. Dù Tổng thống Trump khẳng định các mục tiêu đã bị “xóa sổ hoàn toàn”, giới chuyên gia và chính IAEA cho rằng Iran vẫn đủ năng lực để tái khởi động chương trình làm giàu trong vài tháng.

Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi thừa nhận mức độ thiệt hại là nghiêm trọng, nhưng cảnh báo: “Không thể khẳng định rằng mọi thứ đã biến mất.”

Tổng thống Trump ngày 29/6 tiếp tục phủ nhận tin đồn rằng Iran đã kịp sơ tán 400 kg uranium làm giàu 60% khỏi Fordow trước cuộc không kích. “Họ không biết chúng tôi sẽ đến. Và số đó quá nặng, quá nguy hiểm để vận chuyển gấp,” ông nói trên Fox News.

Ông thậm chí suy đoán đoàn xe gần Fordow chỉ là công nhân đến bịt kín đường hầm bằng hàng nghìn tấn đá – bằng chứng, theo ông, rằng “nơi đó đã bị phá hủy hoàn toàn”.

Tuy nhiên, tờ Washington Post dẫn nguồn tin tình báo Mỹ cho biết các quan chức Iran thừa nhận thiệt hại thực tế không nặng nề như Nhà Trắng tuyên bố. Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt lập tức phản bác: “Thật nực cười khi tin rằng vài quan chức giấu tên lại biết chính xác chuyện gì đang xảy ra dưới hàng trăm mét đổ nát.”

Iran cảnh báo sẽ đáp trả toàn lực nếu bị tiếp tục khiêu khích

Cùng ngày, Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran, tướng Abdolrahim Mousavi, trong cuộc điện đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Saudi Arabia, cảnh báo rằng Tehran không tin Israel sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn sau 12 ngày giao tranh. “Nếu kẻ thù tiếp tục gây hấn, chúng tôi sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh,” ông nói với hãng Anadolu.

Ông Mousavi cũng khẳng định Iran không khơi mào chiến tranh, nhưng sẽ không khoanh tay đứng nhìn: “Israel và Mỹ đã chứng minh rằng họ không tôn trọng bất kỳ luật lệ hay chuẩn mực quốc tế nào.”