Bandar Abbas thành điểm nóng mới?

Bất chấp các tuyên bố ngoại giao, cuộc săn lùng UAV và trạm điều khiển mặt đất của quân đội Mỹ thực chất là đòn cân não nhằm tước đoạt quyền kiểm soát eo biển của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Mỹ tiếp tục tấn công các mục tiêu gần cảng Bandar Abbas ở miền Nam Iran, bất chấp việc Washington khẳng định lệnh ngừng bắn với Tehran vẫn còn hiệu lực.

Theo truyền thông quốc tế, ngày 27/5, lực lượng Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái (UAV) của Iran, đồng thời không kích một trạm điều khiển UAV gần Bandar Abbas. Vụ việc diễn ra chỉ ít ngày sau loạt vụ nổ tại khu vực này hôm 25/5.

Đáp trả, Iran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4. Truyền thông Iran cho biết lực lượng nước này đã nổ súng vào một căn cứ không quân Mỹ trong khu vực.

Căng thẳng leo thang đúng thời điểm Tổng thống Donald Trump tuyên bố “không ai có quyền kiểm soát eo biển Hormuz” – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Bandar Abbas vì sao đặc biệt?

Bandar Abbas nằm ở phía nam Iran, sát eo biển Hormuz – điểm nghẽn năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Thành phố cảng này đồng thời là đại bản doanh của hải quân Iran và lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Từ nhiều năm qua, Iran đã biến Bandar Abbas thành trung tâm kiểm soát chiến lược tại Vùng Vịnh. Hải quân IRGC duy trì tại đây đội tàu cao tốc chuyên dùng cho chiến thuật “bầy đàn”, đủ khả năng gây áp lực lớn với tàu thương mại đi qua Hormuz.

Dù Mỹ và Israel tuyên bố năng lực hải quân Iran đã suy giảm mạnh sau các đợt tấn công gần đây, Tehran vẫn duy trì hiện diện quân sự đáng kể tại khu vực.

Các chuyên gia cho rằng mục tiêu của Washington không chỉ là phá hủy cơ sở quân sự, mà còn nhằm thử khả năng kiểm soát thực tế của Iran tại Hormuz.

Đòn đánh vào huyết mạch kinh tế Iran

Không chỉ mang ý nghĩa quân sự, Bandar Abbas còn là cửa ngõ kinh tế sống còn với Tehran. Phần lớn dầu thô xuất khẩu của Iran đều đi qua Hormuz, giúp nước này duy trì nguồn thu giữa vòng vây trừng phạt.

Việc Mỹ liên tiếp gây sức ép tại Bandar Abbas vì thế được xem như động thái đánh trực diện vào năng lực kiểm soát năng lượng và thương mại của Iran.

Theo giới phân tích, Washington đang triển khai chiến lược “áp lực giới hạn”: vừa duy trì các đòn quân sự đủ mạnh để răn đe, vừa tránh tạo ra cuộc chiến toàn diện có nguy cơ thổi bùng khủng hoảng khu vực.

Trong khi đó, Iran cũng muốn chứng minh rằng nước này chưa đánh mất quyền kiểm soát Hormuz – con bài chiến lược lớn nhất của Tehran tại Trung Đông.

Chuyên gia Samir Puri từ Đại học Hoàng gia London nhận định các cuộc đụng độ hiện tại mang tính “ăn miếng trả miếng có kiểm soát”, chưa phải dấu hiệu cho thấy lệnh ngừng bắn sụp đổ hoàn toàn.

Theo ông, Mỹ và Iran đang theo đuổi song song hai lộ trình: đấu sức quân sự để tạo lợi thế, đồng thời tiếp tục mặc cả trên bàn đàm phán ngoại giao.

Trong bối cảnh đó, Bandar Abbas đang trở thành điểm nóng nguy hiểm nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran hiện nay.