Bắc Kinh kích hoạt “lá chắn quốc gia” đối đầu chính sách thuế Mỹ

Trung Quốc huy động lực lượng tài chính chủ lực, gồm các quỹ và doanh nghiệp nhà nước, để can thiệp thị trường chứng khoán trước sức ép thuế quan từ Mỹ. Bắc Kinh cũng phát tín hiệu sẽ tăng cường chính sách kích thích nhằm củng cố nội lực kinh tế.

Giới quan sát nhận định: Trung Quốc không còn ứng phó nhất thời, mà đã bước vào giai đoạn chuẩn bị chiến lược dài hơi trong cuộc đối đầu thương mại với Mỹ.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Trung Quốc chao đảo trước làn sóng thuế quan mới từ Washington, chính quyền Bắc Kinh đã phát tín hiệu phản công bằng loạt động thái quyết liệt, thể hiện một chiến lược đã được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn so với quá khứ.

Central Huijin – quỹ đầu tư nhà nước nằm trong hệ thống tài chính quốc gia – tuyên bố đứng trong hàng ngũ “đội quốc gia”, thuật ngữ để chỉ các lực lượng can thiệp thị trường mang màu sắc nhà nước. Đơn vị này cam kết gia tăng tỷ trọng cổ phiếu nắm giữ, sẵn sàng đỡ giá thị trường trong giai đoạn biến động cao.

Song hành với đó, China Chengtong Holdings – doanh nghiệp quản lý tài sản nhà nước – thông báo sẽ rót 100 tỷ nhân dân tệ (tương đương 13,6 tỷ USD) vào thị trường chứng khoán. China Reform Holdings cũng không đứng ngoài cuộc, với cam kết đầu tư thêm gần 80 tỷ nhân dân tệ (hơn 10 tỷ USD). Ngay cả Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia – cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính – cũng vào cuộc, tuyên bố tăng cường mua cổ phiếu nhằm hỗ trợ hệ thống tài chính.

Không dừng ở đó, giới chức tài chính đã mở đường cho các doanh nghiệp bảo hiểm, đặc biệt là khối quốc doanh, được phép nới hạn mức đầu tư vào cổ phiếu – động thái nhằm đưa thêm lực mua vào thị trường. Đến cuối ngày 8/4, hơn 100 doanh nghiệp niêm yết hàng đầu, bao gồm các tên tuổi lớn như Sinopec, China Mobile và Moutai, đồng loạt công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu – một tín hiệu củng cố niềm tin và khẳng định nội lực doanh nghiệp.

Những cam kết đồng bộ này nhanh chóng tạo hiệu ứng tích cực: chỉ số CSI – thước đo quan trọng của thị trường chứng khoán Trung Quốc – đảo chiều tăng trở lại, sau khi mất 7% chỉ trong phiên ngày 7/4.

Theo ông Ting Lu – chuyên gia kinh tế trưởng tại Nomura – mặt trận đầu tiên trong cuộc đối đầu thuế quan lần này không phải dây chuyền sản xuất mà chính là thị trường tài chính. Ông dự đoán “đội quốc gia” sẽ can thiệp mạnh tay hơn trong các tuần tới, đặc biệt dưới sự hậu thuẫn của ngân hàng trung ương Trung Quốc.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các định chế tài chính nhà nước, các doanh nghiệp lớn và chính sách điều tiết vĩ mô cho thấy Bắc Kinh đang theo đuổi một chiến lược kích cầu có chủ đích. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và thương mại Trung – Mỹ căng thẳng leo thang, việc giữ ổn định thị trường chứng khoán trở thành một phần trong kế hoạch duy trì lòng tin và kiểm soát kỳ vọng xã hội.

Giới phân tích hiện đang theo sát khả năng Bắc Kinh sẽ triển khai thêm các biện pháp kích thích nội địa – từ nới lỏng lãi suất đến thúc đẩy tiêu dùng trong nước – nhằm hóa giải các cú sốc từ bên ngoài. Nomura dự đoán Trung Quốc sẽ cắt giảm lãi suất điều hành sớm hơn so với kế hoạch trước đó.

Cùng lúc, mặt trận truyền thông nhà nước cũng được huy động: tờ Nhân dân Nhật báo đầu tuần đăng xã luận khẳng định Trung Quốc “đã chuẩn bị kỹ lưỡng” cho các đòn thuế từ phía Mỹ và sẵn sàng có “những nỗ lực lớn” để giữ ổn định kinh tế.

Trên bình diện quốc tế, Bắc Kinh đồng thời tăng tốc đàm phán thương mại với nhiều đối tác chiến lược từ châu Âu tới châu Á, mở rộng biên độ hợp tác để đa dạng hóa đầu ra và giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

So với cuộc chiến thương mại năm 2018, Trung Quốc của năm 2025 không còn bị động, mà đang thể hiện rõ sự chủ động trong thế trận mới. Khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế lên tới 145% đối với hàng hóa Trung Quốc, Bắc Kinh nhanh chóng đáp trả bằng mức thuế 84% đối với hàng hóa Mỹ, kèm theo thông điệp rõ ràng: sẵn sàng đàm phán, nhưng trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và lợi ích song phương.