Australia kiện tập đoàn 3M vì bán bọt chữa cháy chứa 'hóa chất vĩnh cửu'

Chính phủ Australia kiện và buộc công ty hóa chất chữa cháy, tẩy rửa 3M bồi thường hơn 1,4 tỷ USD, bù đắp phí xử lý 200.000 tấn đất và 13 tỷ lít nước nhiễm "hóa chất vĩnh cửu".

Ngày 28/5, Australia thông báo khởi kiện 3M (mã chứng khoán: MMM, niêm yết trên sàn New York) do bán bọt chữa cháy chứa PFAS (per- và polyfluoroalkyl). Loại này thường được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" do đặc tính bền vững, tiềm ẩn rủi ro "truyền đời" ở con người, động vật và môi trường.

Nước này cũng yêu cầu 3M bồi thường hơn 2 tỷ AUD (1,43 tỷ USD). Theo chính phủ Australia, đây là vụ kiện lớn nhất từ trước đến nay do họ khởi xướng.

3M là công ty đa quốc gia 120 năm tuổi, kinh doanh các giải pháp chữa, chống cháy, đồng thời là chủ sở hữu thương hiệu bọt biển cọ rửa 3M-Scotch-Brite, băng dính Scotch, băng cuộn y tế Nexcare, văn phòng phẩm Post-it...

Bà Michelle Rowland, Bộ trưởng Tư pháp Australia, nhận định động thái pháp lý với 3M lần này rất quan trọng. "Mức bồi thường nhằm bù đắp chi phí cho hoạt động điều tra, quản lý tình trạng ô nhiễm đã và sẽ xảy ra do việc lưu trữ, sử dụng loại bọt chữa cháy này", bà nói.

Chính phủ Australia đã sử dụng bọt chữa cháy của 3M tại 28 căn cứ quốc phòng trên cả nước. Công ty đảm bảo rằng chất này an toàn để xử lý, có thể phân hủy sinh học và không độc hại. Bà Rowland cáo buộc 3M đã che giấu các thử nghiệm của chính mình, dù công ty này phát hiện "những tác động bất lợi đáng kể đến môi trường" liên quan đến việc sử dụng PFAS.

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Peter Khalil cho biết Bộ này đã chi 1,3 tỷ AUD để giải quyết vấn nạn ô nhiễm PFAS, gồm trả 408 triệu AUD tiền bồi thường cho các cộng đồng bị ảnh hưởng. Họ cũng đã xử lý hơn 200.000 tấn đất và 13 tỷ lít nước bị ô nhiễm. "Chúng tôi đang kiện 3M thay mặt cho người dân Australia", ông nói.

3M phản đối cáo buộc trên, cho biết họ "chưa bao giờ sản xuất PFAS ở Australia", và đã ngừng bán các sản phẩm nói trên tại nước này hai thập kỷ trước.

Công ty này từng đối mặt với hàng ngàn vụ kiện liên quan đến ô nhiễm PFAS. Năm 2023, họ đạt được thỏa thuận trị giá 10,3 tỷ USD với một loạt hệ thống cấp nước công cộng của Mỹ để giải quyết các khiếu nại về ô nhiễm nước từ hóa chất này.

Australia kiện tập đoàn 3M vì bán bọt chữa cháy chứa 'hóa chất vĩnh cửu'

Hình ảnh 3M trên màn hình tại sàn giao dịch chứng khoán New York, Mỹ, ngày 29/11/2022. Ảnh: Reuters

PFAS được sản xuất và sử dụng rộng rãi do tính chịu nhiệt, chống vết bẩn, dầu mỡ và nước. Chúng được ứng dụng trong chảo chống dính, giấy bọc thực phẩm, quần áo chống thấm nước, mỹ phẩm, nhựa... Hóa chất này không tự phân hủy trong môi trường, tích tụ trong hệ sinh thái, nước uống và cơ thể con người.

Một số nghiên cứu đã liên kết ô nhiễm PFAS với sức khỏe con người, gồm tổn thương gan, ung thư tinh hoàn, gây nhẹ cân ở trẻ sơ sinh.