ASEAN cần tăng tốc

Bản lĩnh của một khối kiến tạo không được đo bằng số lượng văn kiện ký kết trên bàn nghị sự, mà được định đoạt bằng tốc độ tháo gỡ điểm nghẽn cấu trúc và sự sòng phẳng trong việc chuyển hóa cam kết thành lợi ích sinh kế cho người dân.

Phát biểu trước lãnh đạo các nước, chuyên gia và tổ chức quốc tế tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu sắc với hàng loạt biến động về trật tự quốc tế, mô hình phát triển và lòng tin chiến lược.

Cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, lan sang những lĩnh vực quyết định tương lai như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, chuỗi cung ứng, công nghệ lượng tử và các chuẩn mực quản trị mới. Song song với đó là áp lực từ biến đổi khí hậu, già hóa dân số, an ninh năng lượng, nguồn nước và sự bùng nổ của tin giả.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, những lợi thế truyền thống như quy mô dân số, tài nguyên hay vốn đầu tư vẫn quan trọng nhưng không còn đủ tạo khác biệt. Năng lực đổi mới, thích ứng và khả năng nắm bắt xu hướng mới mới là yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh.

Đông Nam Á đang đứng trước cơ hội lớn từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, phát triển kinh tế số và chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, cơ hội sẽ không tự động trở thành lợi thế nếu ASEAN không đủ quyết tâm cải cách và duy trì môi trường ổn định cho phát triển.

Không chỉ giữ đoàn kết, ASEAN phải tạo ra kết quả

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cho rằng ASEAN cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ.

Một mặt, khu vực phải tiếp tục gìn giữ những giá trị cốt lõi đã tạo nên thành công suốt nhiều thập kỷ như đoàn kết, đồng thuận, vai trò trung tâm và sự thống nhất trong đa dạng.

Mặt khác, ASEAN cần đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức vận hành để biến các giá trị đó thành năng lực hành động thực chất.

Theo ông, thước đo thành công không nằm ở số lượng văn kiện, cơ chế hay kế hoạch được ban hành, mà ở việc các cam kết mang lại thay đổi gì cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế của từng quốc gia thành viên.

ASEAN cần chuyển từ tư duy tiến trình sang tư duy kết quả, từ tham vấn là chủ yếu sang phối hợp thực chất hơn, từ đồng thuận nhận thức sang đồng thuận trong hành động.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, đi chậm đồng nghĩa với nguy cơ đánh mất cơ hội.

Việt Nam đặt ASEAN ở vị trí ưu tiên chiến lược

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định ASEAN luôn là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam kể từ khi gia nhập tổ chức năm 1995.

Việt Nam cam kết cùng các quốc gia thành viên giữ vững đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy đối thoại, hợp tác và thượng tôn luật lệ.

Ông cho biết Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và khơi thông các nguồn lực phát triển.

"Đúng hướng là quan trọng, nhưng đúng hướng mà chậm cũng có thể bỏ lỡ thời cơ", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Theo ông, ASEAN sau gần 60 năm hình thành đã xây dựng được nền tảng hợp tác vững chắc. Nhiệm vụ của giai đoạn mới là biến những giá trị đó thành năng lực hành động mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn và mang lại lợi ích thiết thực hơn cho người dân trong khu vực.