Áp thuế 200%: Ông Trump muốn gì ở Trung Quốc?

Trump cảnh báo sẽ áp thuế 200% lên Trung Quốc nếu Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu nam châm đất hiếm sang Mỹ. Tuyên bố này diễn ra trong bối cảnh hai nước đang duy trì thỏa thuận thương mại tạm thời và chuẩn bị bước vào vòng đàm phán mới trước thời hạn chót vào tháng 11.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa phát đi một cảnh báo sắc lạnh, sẵn sàng áp thuế 200% lên hàng hóa Trung Quốc nếu Bắc Kinh sử dụng "át chủ bài" nam châm đất hiếm làm vũ khí thương mại. Động thái này không chỉ là lời đe dọa, mà còn là một đòn giáng mạnh vào nền kinh tế toàn cầu, đặt ra nhiều câu hỏi về sự ổn định của chuỗi cung ứng.

Phát biểu sau cuộc gặp Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tại Nhà Trắng ngày 25/8, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh: “Trung Quốc phải cung cấp nam châm cho chúng tôi. Nếu họ không làm điều đó, chúng tôi sẽ áp thuế 200% hoặc tương tự.”

Ông chủ Nhà Trắng đồng thời chỉ ra “đòn bẩy chiến lược” của Washington: phụ tùng máy bay. “200 máy bay của họ đã phải nằm đất vì chúng tôi cố ý không cung cấp phụ tùng Boeing, do họ không gửi nam châm cho chúng tôi”, Trump tuyên bố.

Hiện Boeing đang đàm phán bán tới 500 máy bay cho Trung Quốc, một thỏa thuận được đánh giá là quân bài quan trọng trong bàn cờ thương mại Mỹ - Trung. Trong bối cảnh này, lời cảnh báo áp thuế cao hơn của Trump được coi là tín hiệu muốn thúc đẩy đàm phán, theo nhận định của giới phân tích.

Động thái trên diễn ra khi xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc phục hồi mạnh sau giai đoạn siết chặt hồi tháng 4. Tháng 6, lượng xuất khẩu sang Mỹ tăng tới 660% so với tháng trước, tháng 7 tiếp tục tăng thêm 76%. Hiện Bắc Kinh kiểm soát khoảng 90% nguồn cung nam châm đất hiếm toàn cầu, duy trì lợi thế vượt trội trong khâu tinh chế – yếu tố then chốt khiến Mỹ phụ thuộc nặng nề cho sản xuất ô tô điện, điện tử và năng lượng tái tạo.

Các chuyên gia cho rằng, dù Trump thường tung ra những tuyên bố mạnh miệng về thuế quan, điều quan trọng là cách hai bên thực thi thỏa thuận. Tháng 6 vừa qua, Washington và Bắc Kinh đã đạt được một khuôn khổ hợp tác tạm thời: Trung Quốc nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, Mỹ dỡ bỏ một phần hạn chế công nghệ, đồng thời cắt giảm thuế xuống còn 55% và 32% cho hàng hóa của nhau. Tuy nhiên, thỏa thuận này sẽ hết hạn vào giữa tháng 11.

Trong tuần này, nhà đàm phán thương mại cấp cao Trung Quốc Lý Thành Cương dự kiến đến Washington để gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cùng các quan chức Bộ Tài chính, nhằm chuẩn bị nền tảng cho vòng đàm phán cấp cao hơn. Liệu “đình chiến” thương mại có được gia hạn hay không phụ thuộc vào mức độ nhượng bộ và hợp tác của cả hai bên, theo giới quan sát.