#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Áp lực cân đối thanh khoản đẩy lãi suất cho vay vào vùng kháng cự

Áp lực chi phí vốn cũ đè nặng khiến gần hai mươi ngân hàng thương mại đồng loạt lội ngược dòng, nhích tăng lãi suất cho vay bất chấp các chế tài xử phạt.

Thị trường tiền tệ tháng 5 ghi nhận nghịch lý đáng chú ý: trong khi cơ quan quản lý liên tục phát tín hiệu kéo giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế, nhiều ngân hàng lại âm thầm nâng lãi huy động nhằm giữ dòng tiền.

Sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, mặt bằng lãi suất huy động có dấu hiệu hạ nhiệt trên giấy tờ. Tuy nhiên, phía sau các biểu lãi suất niêm yết, một cuộc cạnh tranh ngầm vẫn diễn ra quyết liệt.

Theo thống kê của MBS, đến cuối tháng 4, lãi suất huy động kỳ hạn dưới 12 tháng tại một số ngân hàng đã lên tới 8,7-8,8%/năm. Với kỳ hạn 12 tháng, nhóm ngân hàng lớn duy trì quanh mức 8,16%, trong khi nhóm nhỏ cao hơn, khoảng 8,45%.

Dù giảm nhẹ sau các chỉ đạo hành chính, mặt bằng lãi suất hiện vẫn cao hơn đáng kể so với đầu năm. Đáng chú ý, nhiều khách hàng cho biết mức lãi thực nhận còn cao hơn công bố chính thức.

Tại Hà Nội, không ít người gửi tiết kiệm được chào mức 8,3-8,5%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng, cao hơn nhiều so với biểu niêm yết quanh 6,5%. Một số chương trình cộng lãi, ưu đãi khách mới thậm chí đẩy lợi suất thực vượt mốc 9%/năm.

Diễn biến này phản ánh áp lực huy động vốn ngày càng lớn trong hệ thống ngân hàng. Tính đến cuối tháng 4/2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 4,4%, trong khi tốc độ tăng huy động thấp hơn đáng kể. Dòng tiền nhàn rỗi tiếp tục dịch chuyển sang vàng, chứng khoán và bất động sản khiến cuộc cạnh tranh giữ tiền gửi thêm căng thẳng.

Khi chi phí đầu vào bị đẩy lên, lãi suất cho vay gần như không còn nhiều dư địa giảm.

Báo cáo từ 25 ngân hàng thương mại cho thấy có ít nhất 15 nhà băng tăng lãi suất cho vay trong tháng 4. OCB tăng lên 10,72%/năm, TPBank chạm 10,94%/năm. Nhiều ngân hàng khác như GPBank hay PVcomBank cũng đồng loạt điều chỉnh tăng.

Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không đứng ngoài xu hướng. Agribank, BIDV hay VietinBank đều ghi nhận mức tăng nhẹ so với tháng trước.

Theo các chuyên gia, đây là hệ quả của “độ trễ chi phí vốn”. Nguồn tiền cho vay hiện nay chủ yếu được huy động từ giai đoạn lãi suất cao trước đó, khiến ngân hàng khó giảm mạnh lãi đầu ra.

Ở chiều ngược lại, số ngân hàng giảm lãi suất cho vay chỉ đếm trên đầu ngón tay và mức giảm khá khiêm tốn. Điều này cho thấy áp lực bảo toàn biên lợi nhuận vẫn đang đè nặng lên hệ thống.

Trong bối cảnh vốn vay ngân hàng neo cao, nhiều doanh nghiệp buộc phải chuyển hướng sang kênh trái phiếu. Riêng tháng 4, lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành vượt 36.000 tỷ đồng, chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng và bất động sản.

Tuy nhiên, lãi suất trái phiếu địa ốc hiện dao động 11-12%/năm, phản ánh chi phí vốn trên thị trường vẫn ở mức rất cao.

Trước tình trạng cuộc đua lãi suất “dưới mặt nước” có dấu hiệu nóng lên, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp huy động vượt trần hoặc cạnh tranh thiếu lành mạnh.

Các chuyên gia nhận định dư địa giảm lãi suất thời gian tới không còn nhiều khi áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn hiện hữu. Muốn kéo mặt bằng lãi vay đi xuống, ngoài các biện pháp điều hành từ cơ quan quản lý, bản thân ngân hàng cũng phải chấp nhận giảm chi phí và chia sẻ lợi nhuận để hỗ trợ doanh nghiệp.

Ở thời điểm hiện tại, cuộc chiến giữ dòng tiền vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.