Ấn Độ đặt cược vào “đổi mới tiết kiệm” để đuổi kịp cuộc đua AI toàn cầu

Ấn Độ đang tận dụng truyền thống "đổi mới tiết kiệm" (frugal innovation) cùng nguồn nhân lực công nghệ dồi dào để bứt tốc trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI). Các nhà hoạch định chính sách và giới startup tin rằng quốc gia đông dân nhất thế giới có thể cạnh tranh bằng cách phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với chi phí thấp, tập trung giải quyết các bài toán thực tiễn.

Ông Abhishek Singh, người đứng đầu sứ mệnh AI của chính phủ, nhấn mạnh: "Nếu Trung Quốc có thể tạo ra DeepSeek với chi phí rẻ, thì chúng ta cũng có thể làm được." Chính phủ đã kêu gọi các startup công nghệ trong nước phát triển mô hình AI cạnh tranh, đồng thời đang xem xét tài trợ cho 67 đề xuất từ các công ty và phòng nghiên cứu.

Năm ngoái, Ấn Độ công bố IndiaAI Mission – sáng kiến AI quốc gia với ngân sách 1,2 tỷ USD trong 5 năm, nhằm xây dựng hệ sinh thái AI bản địa, từ hạ tầng tính toán (cung cấp 10.000 GPU) đến hỗ trợ tài chính cho các ý tưởng đầy triển vọng.

Tuy vậy, để thực sự bắt kịp Mỹ và Trung Quốc – những quốc gia đang chi hàng trăm tỷ USD vào AI – Ấn Độ cần những khoản đầu tư táo bạo hơn. Hiện tại, trong tổng số 43 tỷ USD đầu tư vào AI toàn cầu năm 2024, Ấn Độ chỉ chiếm 179 triệu USD, quá nhỏ so với Mỹ (34,2 tỷ) hay Trung Quốc (3,3 tỷ), theo dữ liệu từ Tracxn.

Startup nội địa bắt đầu tăng tốc, nhưng còn thiếu chiều sâu

Một trong những startup AI hàng đầu là Sarvam AI tại Bengaluru – từng ra mắt mô hình Sarvam 1 và hiện đang phát triển LLM thế hệ mới với kỳ vọng sánh ngang OpenAI hay DeepSeek. Dù đã huy động được 40 triệu USD, giới đầu tư vẫn chưa thấy nhiều đổi mới mang tính đột phá trong AI từ Ấn Độ.

Theo báo cáo Chỉ số AI 2024 của Đại học Stanford, Ấn Độ đứng đầu về kỹ năng AI nhưng lại tụt hậu nghiêm trọng về số lượng bằng sáng chế, chỉ chiếm 0,22% toàn cầu so với 60% của Trung Quốc.

Nguyên nhân, theo các chuyên gia, là do các tập đoàn công nghệ Ấn Độ vẫn ưu tiên lợi nhuận ngắn hạn, chưa sẵn sàng chuyển từ công ty dịch vụ sang phát triển sản phẩm đột phá.

Những nỗ lực để thu hẹp khoảng cách

Một số doanh nhân như Paras Chopra, người đã bán startup Wingify với giá 200 triệu USD, đang chủ động dùng vốn cá nhân để tài trợ nghiên cứu AI. Trong khi đó, các ông lớn như Infosys tập trung vào đào tạo lại đội ngũ hơn 340.000 người, ứng dụng AI vào dịch vụ cốt lõi, và hỗ trợ khách hàng triển khai AI thực tiễn.

Ông Nandan Nilekani, đồng sáng lập Infosys, cho rằng Ấn Độ không cần tạo ra mô hình AI tốt nhất, mà nên phát triển các ứng dụng thiết thực dựa trên nền tảng có sẵn.

Trong khi đó, CEO Mphasis, ông Nitin Rakesh nhấn mạnh: "Trước đây chúng tôi thắng nhờ nhân công giá rẻ, giờ là thời của công nghệ giá rẻ."

Thế giới cần Ấn Độ trong hệ sinh thái AI?

Dù còn nhiều khoảng cách, giới quan sát tin rằng Ấn Độ có vai trò không thể thiếu trong bức tranh AI toàn cầu, nhờ vào lực lượng kỹ sư trình độ cao, hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động và chính sách hỗ trợ đang dần rõ nét.

Thủ tướng Narendra Modi từng khẳng định trên podcast của Lex Fridman:

"Thế giới có thể làm bất cứ điều gì với AI, nhưng AI sẽ không hoàn thiện nếu thiếu Ấn Độ."