AI trong 10 năm tới dưới góc nhìn của Elon Musk

Trong cuộc phỏng vấn với Zanny Minton Beddoes, Tổng Biên tập The Economist, ngày 23/7/2026, Elon Musk đưa ra một dự báo gây chú ý về tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI): khoảng 5 năm nữa, AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn thể loài người; và trong vòng 10 năm, con người nhiều khả năng sẽ không còn giữ vai trò kiểm soát.

Tuy nhiên tôi chú ý nhất đoạn đối thoại sau:

Khi được hỏi thẳng liệu con người có còn kiểm soát AI trong 10 năm tới hay không,

Trong phần trả lời, Musk cho rằng điều đó khó xảy ra. Để giải thích, Musk đưa ra một phép so sánh rất đáng chú ý: nếu khoảng cách về trí tuệ giữa AI và con người trong tương lai lớn hơn rất nhiều khoảng cách trí tuệ giữa con người và tinh tinh, thì rất khó hình dung rằng “những con tinh tinh lại là bên nắm quyền”. Musk nói thêm rằng con người, xét từ góc độ tiến hóa, về cơ bản cũng là một dạng tinh tinh đã tiến hóa.

Dự báo của Musk không chỉ là AI sẽ làm việc nhanh hơn hay hiệu quả hơn con người. Musk cho rằng khoảng năm 2031, AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn nhân loại, và khi đó gần như sẽ không còn việc gì AI không thể làm tốt hơn con người, ngoại trừ việc “là con người”.

Đáng chú ý, Musk không nói rằng con người nên trao quyền lãnh đạo cho AI. Ý của Musk sâu hơn: khi một dạng trí tuệ vượt con người với khoảng cách rất lớn xuất hiện, vấn đề có thể không còn là con người có muốn giao quyền cho AI hay không, mà là con người còn đủ khả năng duy trì quyền kiểm soát hay không.

Nếu dự báo của Musk đúng, 2031 có thể đánh dấu thời điểm AI vượt tổng trí tuệ của loài người, còn đến 2036, thế giới có thể bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới: lần đầu tiên trong lịch sử, con người không còn là thực thể thông minh nhất trên Trái Đất và có thể cũng không còn là chủ thể thực sự nắm quyền kiểm soát.