9 tỷ USD và tham vọng AI của Lầu Năm Góc

Sự chậm trễ trong việc nâng cấp các trung tâm dữ liệu bảo mật nghiêm ngặt đang trở thành điểm nghẽn chí mạng, cản trở nỗ lực tích hợp siêu trí tuệ nhân tạo vào bản đồ địa chính trị toàn cầu.

Mỹ đang tăng tốc mạnh tay trong cuộc đua AI toàn cầu bằng một kế hoạch đầu tư khổng lồ vào chip xử lý tiên tiến phục vụ quân sự và tình báo.

Theo các quan chức Mỹ, đề xuất trị giá 9 tỷ USD vừa được phê duyệt nhằm mua các dòng chip AI hiệu năng cao, tạo nền tảng để các cơ quan tình báo triển khai thế hệ công cụ AI mới cho hoạt động phân tích và gián điệp chiến lược.

Động thái này phản ánh nỗi lo ngày càng lớn tại Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ về nguy cơ thiếu hụt chip AI tiên tiến – yếu tố đang được xem là “nhiên liệu sống còn” của cuộc đua công nghệ hiện nay.

Các mô hình AI mới yêu cầu năng lực xử lý dữ liệu cực lớn. Nếu thiếu chip hiệu năng cao, nhiều cơ quan tình báo Mỹ có nguy cơ bị tụt lại trong việc vận hành các hệ thống AI phục vụ nhiệm vụ tối mật.

Theo giới phân tích, AI hiện không còn đơn thuần là công nghệ hỗ trợ mà đang trở thành hạ tầng chiến lược trong quân sự và an ninh quốc gia.

Các công cụ AI được sử dụng để xử lý lượng dữ liệu khổng lồ, phát hiện tín hiệu liên lạc bị bỏ sót, hỗ trợ phân tích chiến trường và thậm chí tham gia xây dựng danh sách mục tiêu quân sự.

Một phần đáng kể trong khoản đầu tư 9 tỷ USD sẽ được dùng để nâng cấp trung tâm dữ liệu nhằm vận hành dòng siêu chip Grace Blackwell của Nvidia – loại chip đang được xem là “trái tim” của thế hệ AI mới.

Tuy nhiên, Blackwell không chỉ đắt đỏ mà còn đòi hỏi hạ tầng cực kỳ phức tạp. Các trung tâm dữ liệu phải có nguồn điện công suất lớn cùng hệ thống làm mát bằng chất lỏng chuyên dụng để duy trì hoạt động ổn định.

Đây cũng là lý do việc mở rộng năng lực AI hiện không thể diễn ra nhanh chóng, ngay cả với Mỹ.

Nvidia hiện liên tục tung ra các dòng chip mới nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý ngày càng nặng của AI thế hệ mới. Trong đó, dòng Blackwell ra mắt năm ngoái đã bị Mỹ kiểm soát xuất khẩu rất chặt nhằm tránh rò rỉ công nghệ chiến lược.

Trong bối cảnh OpenAI, Google hay Anthropic liên tục phát triển các mô hình AI mạnh hơn, cuộc chiến chip cao cấp đang trở thành điểm nghẽn của toàn ngành công nghệ toàn cầu.

Nguồn cung chip AI hiện không theo kịp tốc độ bùng nổ nhu cầu. Tình trạng khan hiếm này không chỉ xảy ra ở doanh nghiệp công nghệ mà còn lan sang cả Lầu Năm Góc và các cơ quan tình báo Mỹ.

Theo các chuyên gia an ninh công nghệ, nhiều cơ quan như CIA hay NSA hiện gặp khó trong việc thử nghiệm những phiên bản AI tiên tiến nhất do thiếu hạ tầng và chip xử lý phù hợp.

Một cựu chuyên gia dữ liệu của NSA nhận định cộng đồng tình báo Mỹ hiện cần đồng thời cả chip AI tiên tiến, mô hình AI hiện đại, hạ tầng tương thích và nhân lực chất lượng cao để theo kịp tốc độ phát triển của các mối đe dọa công nghệ mới.

Dù Nhà Trắng từ chối bình luận trực tiếp về tình trạng thiếu chip, giới chức Mỹ vẫn khẳng định Washington đang giữ vị thế dẫn đầu thế giới về công nghệ AI.

Tuy nhiên, ngay cả khi gói ngân sách 9 tỷ USD được Quốc hội thông qua hoàn toàn, việc triển khai thực tế vẫn cần thêm thời gian vì các trung tâm dữ liệu an ninh cao không thể nâng cấp trong thời gian ngắn.

Nói cách khác, cuộc đua AI hiện không còn là chuyện viết ra mô hình thông minh hơn, mà là cuộc chiến về chip, điện năng, hạ tầng và năng lực kiểm soát công nghệ lõi.