7 năm thủ tục, lợi nhuận 10%: Doanh nghiệp nào mặn mà với nhà ở xã hội?

Mức lợi nhuận 10% cho nhà ở xã hội hiện nay không đủ thu hút doanh nghiệp, đặc biệt khi so với nhà ở thương mại. Các chuyên gia cho rằng, cải cách thủ tục và cơ chế linh hoạt sẽ quan trọng hơn việc tăng lợi nhuận, giúp đẩy nhanh tiến độ và thu hút đầu tư hiệu quả.

Mặc dù Luật Nhà ở 2023 duy trì mức lợi nhuận 10% cho nhà ở xã hội, nhưng thủ tục phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro đã khiến không ít doanh nghiệp e ngại tham gia vào lĩnh vực này.

Mức lợi nhuận tối đa 10% cho các doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội (NƠXH) tại Việt Nam hiện nay đang bị cho là không đủ hấp dẫn, đặc biệt khi so sánh với các dự án nhà ở thương mại có thể mang lại lợi nhuận từ 15% đến 25%. Bên cạnh đó, thời gian thực hiện một dự án nhà ở xã hội có thể kéo dài đến 7 năm, khiến lợi nhuận trung bình hàng năm chỉ đạt khoảng 1,3% đến 1,5%, không đủ để doanh nghiệp tái đầu tư. Vì vậy, Bộ Xây dựng đã đề xuất nâng mức lợi nhuận định mức lên 13%, nhưng nhiều doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng mức lợi nhuận này vẫn chưa đủ hấp dẫn, và kiến nghị cần nâng lên mức từ 15% đến 20% để bảo đảm hiệu quả đầu tư trong bối cảnh chi phí vật tư, nguyên liệu và nhân công đang gia tăng.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, trong Luật Nhà ở 2023, mặc dù mức lợi nhuận 10% cho nhà ở xã hội vẫn được giữ nguyên, cách tính đã có sự thay đổi tích cực. Cụ thể, lợi nhuận 10% giờ chỉ áp dụng cho phần diện tích nhà ở xã hội, còn đối với phần nhà thương mại hoặc các công trình dịch vụ, doanh nghiệp được giữ toàn bộ lợi nhuận. Điều này tạo động lực lớn hơn cho các doanh nghiệp, đặc biệt khi họ có thể kết hợp cả nhà ở xã hội và nhà thương mại trong cùng một dự án, ví dụ như xây dựng một block nhà ở xã hội và một block nhà thương mại, từ đó tối đa hóa lợi nhuận.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc tăng lợi nhuận không phải là yếu tố quyết định để thu hút đầu tư, mà chính là sự cải cách về thủ tục và cơ chế thực hiện dự án. TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, nhấn mạnh rằng một cơ chế linh hoạt hơn, chẳng hạn như cho phép doanh nghiệp nộp tiền thay vì phải dành 20% quỹ đất cho nhà ở xã hội, sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ các dự án và tạo ra nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp. Ông cũng chỉ ra rằng nếu thời gian phê duyệt dự án và xác định đối tượng mua nhà có thể được rút ngắn từ 4 năm xuống còn 1 năm, lợi nhuận doanh nghiệp sẽ gia tăng đáng kể nhờ tiết kiệm được thời gian quý báu.

Tóm lại, mặc dù việc nâng mức lợi nhuận lên 13% hay 20% có thể giúp thu hút sự quan tâm từ doanh nghiệp, nhưng việc cải cách quy trình thủ tục và rút ngắn thời gian thực hiện dự án mới thực sự là yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy sự phát triển của thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam, đồng thời đạt được mục tiêu phát triển nhà ở xã hội bền vững và hiệu quả.