60 quốc gia đối mặt rủi ro áp thuế mới

Động thái này không chỉ là một đợt rà soát quy trình nhập khẩu đơn thuần mà còn được xem là "kế hoạch dự phòng" để Mỹ duy trì các mức thuế cao sau khi bị Tòa án Tối cao bác bỏ các phán quyết trước đó, đẩy căng thẳng thương mại toàn cầu lên một nấc thang mới.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chính thức kích hoạt Mục 301 – "vũ khí" pháp lý từng gây rúng động thị trường – để mở cuộc điều tra thương mại nhắm vào 60 nền kinh tế, với cáo buộc buông lỏng kiểm soát hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Ngày 12/3 (giờ Mỹ), chính quyền Washington thông báo mở các cuộc điều tra thương mại mới đối với khoảng 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các cuộc rà soát này do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ tiến hành, tập trung vào việc đánh giá liệu các quốc gia có áp dụng đầy đủ biện pháp để ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay không.

Danh sách điều tra bao gồm nhiều nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Ấn Độ và Mexico.

Theo phía Mỹ, dù cộng đồng quốc tế đã đạt được nhiều đồng thuận về việc phản đối lao động cưỡng bức, một số quốc gia vẫn chưa áp dụng hoặc thực thi hiệu quả các biện pháp ngăn chặn hàng hóa liên quan đến hình thức lao động này.

Cơ sở pháp lý cho khả năng áp thuế

Các cuộc điều tra được tiến hành theo Mục 301(b) của Đạo luật Thương mại năm 1974. Quy định này cho phép Mỹ áp đặt các biện pháp thương mại, bao gồm thuế nhập khẩu, đối với những quốc gia bị xác định có hành vi thương mại không công bằng.

Đây cũng là cơ chế pháp lý từng được sử dụng trong nhiệm kỳ trước của Tổng thống Donald Trump để áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc.

Trong bối cảnh mới, các cuộc điều tra được cho là có thể thay thế một phần các mức thuế đối ứng từng được đưa ra trước đây nhưng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ trong tháng trước.

Động thái diễn ra giữa lúc đàm phán thương mại tiếp tục

Việc mở rộng điều tra thương mại diễn ra vào thời điểm Mỹ đang chuẩn bị cho các cuộc trao đổi kinh tế song phương với Trung Quốc.

Theo kế hoạch, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự kiến gặp Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Paris vào cuối tuần này để thảo luận các vấn đề thương mại và kinh tế.

Trước đó, chính quyền Mỹ cũng đã công bố một loạt cuộc điều tra thương mại khác đối với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu và hơn 10 nền kinh tế khác.

Giới quan sát cho rằng các cuộc rà soát mới có thể mở rộng phạm vi trong thời gian tới, tùy thuộc vào kết quả điều tra và diễn biến của các cuộc đàm phán thương mại.