6 tháng xung đột Iran: Mỹ - Israel được gì?

Nửa năm qua, các mục tiêu chiến lược trảm thủ lãnh đạo và kích động bất ổn nội bộ tại Iran của liên minh Mỹ - Israel đã không đem lại kết quả như kỳ vọng, kéo theo những hệ lụy sâu sắc tới kinh tế và doanh nghiệp toàn cầu.

Chiến dịch quân sự dự kiến kéo dài 2 tuần đã kéo dài 6 tháng. Dù tiêu diệt các lãnh đạo chủ chốt, Mỹ và Israel chưa đạt được mục tiêu chính trị tại Iran.

Từ tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel triển khai chiến dịch nhắm vào các nhân vật lãnh đạo Iran theo chiến thuật "trảm thủ". Mục tiêu là tê liệt chính phủ và kích động nội loạn. Tuy nhiên, Iran đã phân chia quyền lực nhanh chóng giữa Hội đồng An ninh quốc gia tối cao và Lực lượng Vệ binh cách mạng (IRGC). Chuỗi chỉ huy không sụp đổ, các cơ quan an ninh vẫn trung thành với chính quyền. Đặc biệt, cuộc tấn công đã khơi dậy làn sóng đoàn kết dân tộc thay vì gây nội loạn như dự báo.

Eo biển Hormuz đã trở thành lá bài đàm phán mạnh mẽ của Tehran. Trước chiến tranh, khoảng 25% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường này. Iran không cần kiểm soát hoàn toàn mà chỉ duy trì khả năng rải thủy lôi, tấn công tàu thuyền và đẩy chi phí vận tải lên cao. Mỹ từng hứa sẽ tước bỏ lợi thế này nhưng thay vào đó buộc phải đàm phán về quy tắc lưu thông qua eo biển.

Phong trào Ansar Allah tại Yemen (Houthi), Kataib Hezbollah và các nhóm đồng minh khác vẫn sở hữu tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Các lực lượng này tiếp tục hoạt động trong mùa hè 2026. Hezbollah vẫn là phái mạnh nhất trong phong trào kháng chiến Hồi giáo tại Iraq. Kết quả là Mỹ buộc phải bảo vệ các căn cứ, cảng biển và tuyến đường tiếp tế từ vịnh Ba Tư đến Biển Đỏ.

Chiến dịch đã tiêu tốn hàng chục tỷ USD và đẩy giá dầu tăng. Ngành năng lượng, dầu khí, vận tải biển và logistics chịu tác động trực tiếp. Chi phí vận tải biển tăng đáng kể, buộc các công ty phải tăng phí bảo hiểm. Ngành quốc phòng hưởng lợi từ chi tiêu quân sự gia tăng. Tuy nhiên, đối với Mỹ, chiến dịch kéo dài đã gây áp lực lên ngân sách liên bang và tỷ lệ ủng hộ công chúng giảm đáng kể.

Israel đánh giá quá cao khả năng chuyển hóa ưu thế tình báo và công nghệ thành thắng lợi chính trị. Thủ tướng Netanyahu dự kiến một giải pháp nhanh chóng nhưng rơi vào thế bí. Ông đã lôi kéo Tổng thống Trump vào một cuộc chiến không có lối thoát rõ ràng. Chiến dịch vốn dự kiến 2 tuần nay đã biến thành cam kết không có hồi kết, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hỗ trợ công chúng Mỹ.