1% lãi suất – đòn kích thích hay mồi nổ khủng hoảng?

Tổng thống Trump yêu cầu Fed hạ lãi suất xuống 1% – một đề xuất bị giới kinh tế cảnh báo là “nguy hiểm” và có thể gây hỗn loạn tài chính. Các chuyên gia lo ngại động thái này sẽ thổi bùng lạm phát, khiến doanh nghiệp hoang mang và đẩy kinh tế Mỹ vào nguy cơ suy thoái.

Không dừng lại ở lời kêu gọi cắt giảm, Tổng thống Donald Trump muốn Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hạ lãi suất xuống chỉ còn 1% – một mức siêu thấp đầy rủi ro trong bối cảnh nền kinh tế vẫn tăng trưởng và lạm phát chưa được kiểm soát triệt để.

Trong khi Nhà Trắng liên tục gây áp lực lên Chủ tịch Fed Jerome Powell, Tổng thống Donald Trump không chỉ kêu gọi cắt giảm lãi suất, mà còn yêu cầu đưa mức lãi cơ bản xuống 1% – một đề xuất gây chấn động trong bối cảnh kinh tế Mỹ vẫn đang tăng trưởng và lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn.

Lãi suất quỹ liên bang hiện dao động quanh 4,25 – 4,5%. Để hạ xuống 1%, Fed sẽ phải thực hiện một loạt bước đi cực đoan – vượt xa giới hạn thông thường 25 điểm cơ bản mỗi kỳ điều chỉnh. Chính điều đó khiến Phố Wall nghi ngại liệu Fed có dám hiện thực hóa đề xuất này hay không, khi cái giá phải trả có thể là sự hỗn loạn trên cả thị trường tài chính lẫn nền kinh tế thực.

“Quá sớm, quá thấp và quá nguy hiểm” – đó là cảnh báo từ chuyên gia kinh tế trưởng Jeffrey Roach (LPL Financial). Ông cho rằng việc giảm lãi suất mạnh tay trong bối cảnh không khẩn cấp sẽ phát đi tín hiệu sai lầm, khiến doanh nghiệp hoang mang, thị trường trái phiếu đảo chiều và nguy cơ lạm phát quay trở lại như một cơn lũ.

Một mức lãi suất thấp đến vậy từng chỉ xuất hiện trong các giai đoạn đặc biệt: khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 hay đại dịch COVID-19 năm 2020. Việc tái diễn chính sách tiền tệ siêu nới lỏng trong thời điểm hiện tại sẽ khiến thị trường hoài nghi: liệu có một “thảm họa tiềm ẩn” đang được che giấu?

Roach cảnh báo: “Nếu tôi là chủ doanh nghiệp nhìn thấy mức lãi suất 1%, tôi sẽ không mở rộng đầu tư. Tôi sẽ đặt câu hỏi: Fed đang biết điều gì mà tôi chưa biết?”. Ông khẳng định, lãi suất quá thấp sẽ tạo hiệu ứng ngược, thay vì kích thích, nó sẽ kìm hãm kỳ vọng đầu tư.

Một phát ngôn viên Nhà Trắng bảo vệ đề xuất của ông Trump, cho rằng Fed có thể linh hoạt tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát nóng lên. Tuy nhiên, giới phân tích không đồng tình. CEO Jay Hatfield (Infrastructure Capital Advisors) cảnh báo rằng hạ lãi suất quá sâu sẽ khiến lợi suất trái phiếu ban đầu giảm, nhưng sau đó bật tăng mạnh khi lạm phát quay trở lại, kéo theo nguy cơ suy thoái và bất ổn tài khóa.

Theo Hatfield, lãi suất phù hợp nên ở mức 2,75 – 3% để duy trì cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát lạm phát. “Kéo lãi suất về 1% sẽ là chính sách tồi tệ. Nó sẽ thổi bùng cung tiền, gây áp lực lên giá cả và có thể đẩy lạm phát quay về mức hai chữ số.”

Dù chỉ là một yêu cầu từ Trump, nhưng đề xuất này đã tạo ra một phép thử cho Fed – liệu ngân hàng trung ương có thể giữ vững lập trường chuyên môn hay sẽ bị cuốn vào guồng xoáy chính trị, nhất là trong bối cảnh bầu cử đang đến gần?