1/8 – thời điểm Trump khóa cửa đàm phán, mở lệnh thuế quan

Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sẽ không gia hạn thời hạn chót ngày 1/8/2025 – mốc được ông xác lập như một “lằn ranh đỏ” cho các đối tác thương mại. Nếu không đạt được thỏa thuận mới trước thời điểm này, các quốc gia liên quan sẽ phải đối mặt với các mức thuế nhập khẩu gia tăng mạnh mẽ.

Ngày 8/7, trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Donald Trump tái khẳng định lập trường cứng rắn về chính sách thuế quan, nhấn mạnh ngày 1/8/2025 là mốc không thể thay đổi đối với loạt thuế mới nhắm vào hàng hóa nhập khẩu.

“Theo các lá thư đã gửi – và sẽ tiếp tục được gửi – thuế quan sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2025. Không có bất kỳ sự điều chỉnh hay gia hạn nào. Mọi khoản phải nộp đều bắt đầu từ mốc thời gian đó,” ông Trump viết, đồng thời khép lại bằng một lời cảm ơn thẳng thắn: “Cảm ơn sự quan tâm của quý vị!”

Tuyên bố lập tức gây phản ứng trên thị trường: chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh trong phiên sáng, trước khi phục hồi nhẹ và giao dịch lình xình vào giữa phiên trưa.

Hai giọng điệu trong một ngày: Cứng rắn trên mạng, mềm mỏng trước báo giới

Chỉ vài giờ sau bài đăng trên mạng xã hội, phát biểu tại Nhà Trắng vào khoảng 12h30 trưa, ông Trump bất ngờ dịu giọng: “Chúng ta có thể làm nhiều thứ trong nhiều năm… Chúng tôi không phải là những người cứng rắn.” Phát ngôn này cho thấy dư địa linh hoạt vẫn còn trong cách tiếp cận, dù mốc thời gian đã được tuyên bố như một “lằn ranh đỏ”.

Được biết, cùng ngày, Tổng thống Trump đã công bố hơn một chục bức thư gửi đến các quốc gia đối tác thương mại, cảnh báo họ có thể đối mặt với các mức thuế gần như tương đương những gì ông từng tuyên bố trong bài phát biểu “Ngày Giải phóng” hồi tháng 4.

Thị trường và giới chuyên gia dè chừng – nhưng chưa hoảng loạn

ING bình luận rằng “chuyến tàu lượn thuế quan vẫn chưa dừng lại”, và loạt thư lần này tuy để ngỏ khả năng đàm phán nhưng đồng thời khẳng định cuộc chơi thuế vẫn đang tiếp diễn.

Một số nhà phân tích Phố Wall cho rằng mức thuế áp vào các nền kinh tế nhỏ sẽ chỉ tác động nhẹ đến lạm phát Mỹ. Tuy nhiên, báo cáo từ Phòng thí nghiệm Ngân sách Yale lại cảnh báo: nếu toàn bộ thuế suất được áp dụng, mức thuế thực tế mà người tiêu dùng Mỹ phải gánh sẽ cao nhất kể từ năm 1934.

Ngược lại, Bank of America cho rằng mốc 1/8 thực chất là một thông điệp chiến lược, hơn là thời hạn bất di bất dịch – ám chỉ khả năng thương lượng vẫn còn để ngỏ.

Căng thẳng đối ngoại leo thang: Phản ứng bắt đầu xuất hiện

Động thái mới từ ông Trump diễn ra trong bối cảnh ông vừa thông qua đạo luật gây tranh cãi về cắt giảm thuế và tăng chi tiêu – và nay chuyển mũi nhọn sang mặt trận thương mại, tiếp tục theo đuổi mục tiêu thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ.

Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cho rằng đây là cách tiếp cận mang tính đơn giản hóa. Trong một nền kinh tế hậu công nghiệp như Mỹ, nhiều mặt hàng đã được gia công hiệu quả hơn tại nước ngoài, nên việc áp thuế có thể gây thiệt hại ngược lại cho người tiêu dùng và các doanh nghiệp nội địa.

Trên trường quốc tế, các phản ứng bước đầu đã xuất hiện:

Trung Quốc, thông qua truyền thông nhà nước, cảnh báo Mỹ không nên ký các thỏa thuận thương mại mang tính loại trừ Bắc Kinh.

Châu Âu cũng thể hiện lập trường cứng rắn: Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil tuyên bố EU sẽ đáp trả nếu không đạt được một thỏa thuận công bằng với Mỹ. “Chúng tôi muốn đạt được thỏa thuận, nhưng nếu không, EU sẽ có biện pháp bảo vệ nền kinh tế của mình,” ông nói trước Quốc hội Đức.

Trong bối cảnh các quốc gia bắt đầu củng cố lập trường và thị trường dõi theo từng bước đi, câu hỏi lớn vẫn còn đó: 1/8 sẽ là đòn trừng phạt thực sự, hay chỉ là đòn đàm phán chiến thuật được tính toán kỹ lưỡng từ Washington? Câu trả lời có thể định hình lại trật tự thương mại toàn cầu trong giai đoạn tới.