Washington, 1/8/2025 – Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vừa ký sắc lệnh hành pháp sửa đổi mức thuế quan "có đi có lại", nâng mức thuế từ 10% lên 41% đối với hàng hóa từ hàng chục quốc gia – động thái được xem là bước leo thang đáng kể trong chính sách thương mại cứng rắn của ông.

Mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 7/8, theo một tuyên bố từ Nhà Trắng. Đây là nỗ lực nhằm siết chặt hơn nữa các dòng hàng trung chuyển mà ông Trump cáo buộc là nhằm "né thuế". "Hạn chót ngày 1/8 vẫn giữ nguyên. Không gia hạn. Đây là ngày trọng đại cho nước Mỹ!" – Trump viết trên Truth Social.

Theo sắc lệnh mới:

+ Syria sẽ chịu mức thuế cao nhất: 41%

+ Lào, Myanmar: 40%

+ Thụy Sĩ, Nam Phi: 39% và 30% tương ứng

+ Canada: mức thuế với một số mặt hàng sẽ tăng từ 25% lên 35%, bất chấp hiệp định USMCA

Một số nước được điều chỉnh thuế xuống, như:

+ Thái Lan: từ 36% giảm còn 19%

+ Malaysia: từ 24% xuống 19%

+ Đài Loan: 20%, thấp hơn so với mức 32% trước đó

Đặc biệt, sắc lệnh nêu rõ mọi hàng hóa "chuyển tải để tránh thuế" – dù xuất xứ từ quốc gia thứ ba – cũng sẽ chịu thuế 40%. Đây được hiểu là nỗ lực ngăn chặn hiện tượng “đội lốt xuất xứ” thông qua các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Wendy Cutler, cựu Phó Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, cảnh báo: “Vấn đề quy tắc xuất xứ sẽ trở thành then chốt, đặc biệt trong bối cảnh chính sách thuế trung chuyển được Trump mở rộng.”

Thông báo thuế mới làm chao đảo thị trường châu Á:

+ Kospi (Hàn Quốc): giảm hơn 3%

+ Nikkei 225 (Nhật Bản): giảm 0,66%

+ ASX 200 (Úc): giảm 0,76%

Dù vậy, hàng hóa từ Trung Quốc tạm thời chưa bị ảnh hưởng do hai bên đang tiếp tục đàm phán sau khi đạt thỏa thuận đình chiến. Tuy nhiên, theo chuyên gia Stephen Olson (ISEAS – Singapore), Trung Quốc có thể coi điều khoản mới là "đòn giáng trực diện" và cân nhắc đáp trả trong các vòng đàm phán kế tiếp.

Trong nhiệm kỳ đầu, Trump đã ký hiệp định thương mại USMCA, áp đặt thuế quan hàng loạt và nhiều lần đe dọa hủy bỏ các thỏa thuận thương mại đa phương. Nay, với chính sách áp thuế trở lại hàng loạt chỉ vài tháng trước thềm cuộc bầu cử 2025, giới quan sát cho rằng ông đang tái khẳng định chiến lược thương mại "Nước Mỹ trên hết".

“Đây chưa phải là hồi kết. Rất có thể sẽ có thêm nhiều thỏa thuận và mức thuế tiếp theo được áp dụng” – Olson cảnh báo.

✅ Trump tái áp thuế toàn cầu, đặc biệt nhắm vào hàng trung chuyển

✅ Thuế suất cao tới 41%, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam

✅ Thị trường tài chính phản ứng tiêu cực, lo ngại bất ổn lan rộng

Chính sách mới đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của tự do thương mại toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị ngày càng căng thẳng và vai trò của Hoa Kỳ đang dịch chuyển dưới ảnh hưởng của các cá nhân lãnh đạo có tư tưởng bảo hộ mạnh mẽ.