🔔 Mới đây, chính quyền Mỹ bất ngờ tuyên bố tăng thuế nhập khẩu lên tới 50% đối với nhiều mặt hàng của Ấn Độ – một động thái được nhiều chuyên gia xem là biện pháp trả đũa gián tiếp việc New Delhi tăng mạnh nhập khẩu dầu từ Nga trong hơn 2 năm qua.

Kể từ sau khi Nga bị phương Tây cấm vận vì chiến sự Ukraine, Ấn Độ đã tăng mua dầu Nga gấp hơn 10 lần, thậm chí trở thành quốc gia nhập khẩu dầu Nga lớn nhất thế giới trong nhiều tháng liên tiếp.

Dầu được bán qua các bên trung gian với giá chiết khấu sâu, giúp Ấn Độ tiết kiệm hàng tỷ USD nhưng lại khiến nỗ lực cô lập kinh tế Nga của phương Tây gặp khó.

Dù là đồng minh trong khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, nhưng Washington ngày càng tỏ ra mất kiên nhẫn với lập trường “vừa hợp tác vừa trung lập” của Ấn Độ.

Việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu lên đến 50% với một loạt sản phẩm từ Ấn Độ được xem là “đòn trừng phạt mềm”, nhằm gửi đi thông điệp chính trị rõ ràng.

Thép và nhôm: Các nhà sản xuất Ấn Độ vốn đang hưởng lợi từ chi phí năng lượng thấp (nhờ dầu Nga), nay sẽ gặp khó khi thuế Mỹ tăng cao.

Ngành hóa chất, dược phẩm, đồ điện tử: Cũng nằm trong diện bị đánh thuế cao, khiến lợi thế giá của hàng Ấn Độ tại Mỹ bị xói mòn.

Khả năng bị giới hạn đầu tư: Nếu căng thẳng leo thang, dòng vốn đầu tư từ Mỹ vào các lĩnh vực nhạy cảm của Ấn Độ (như công nghệ, AI, bán dẫn) có thể bị siết lại.

Dù cùng nằm trong nhóm "tứ giác kim cương" (QUAD), nhưng lợi ích chiến lược không đủ để che mờ bất đồng lợi ích kinh tế.

Mỹ đang phát đi thông điệp: "hoặc cùng phe thật sự, hoặc chấp nhận hậu quả về mặt thương mại."

Việc Mỹ dùng thuế như công cụ địa chính trị làm dấy lên lo ngại chủ nghĩa bảo hộ sẽ lan rộng.

Các nước trung lập hoặc theo đuổi chính sách “cân bằng” như Việt Nam, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ... có thể cũng trở thành mục tiêu tiếp theo nếu bị xem là “tiếp tay gián tiếp” cho Nga hoặc Trung Quốc.

Cơ hội cạnh tranh xuất khẩu sang Mỹ:

Một số mặt hàng của Việt Nam như thép, điện tử, dệt may có thể được hưởng lợi gián tiếp nếu hàng Ấn Độ bị mất lợi thế tại Mỹ.

Nguy cơ lan rộng của chiến tranh thuế:

Cần theo dõi chặt chẽ các chính sách ngoại giao – thương mại của Việt Nam với các cường quốc, tránh bị cuốn vào xung đột lợi ích toàn cầu.

Chiến lược phòng thủ cho danh mục đầu tư:

Ưu tiên các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng linh hoạt, thị trường tiêu thụ đa dạng, tránh phụ thuộc một chiều vào Mỹ hoặc Trung Quốc.

Việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu lên Ấn Độ không đơn thuần là một quyết định thương mại, mà là một nước đi địa chính trị. Trong bối cảnh thế giới ngày càng chia rẽ vì năng lượng và chiến sự, các quyết định đầu tư, kinh doanh cũng cần nhạy bén hơn với biến động địa chính trị toàn cầu