PLC lợi nhuận tăng gần 3 lần nhưng chất lượng tăng trưởng nằm ở đâu

Doanh thu 9 tháng chỉ tăng 2%, nhưng lợi nhuận của Tổng Công ty Hóa dầu Petrolimex - CTCP (PLC) lại tăng tới 177% so với cùng kỳ. Khoảng cách rất lớn này cho thấy câu chuyện của PLC không nằm ở tăng trưởng doanh thu đơn thuần, mà ở sự thay đổi cơ cấu kinh doanh và biên lợi nhuận. Đáng chú ý nhất là mảng nhựa đường đang trở thành động lực chính, trong khi một phần kết quả vẫn được hỗ trợ bởi hoàn nhập dự phòng.

9 tháng 2026, PLC ghi nhận 5.886 tỷ đồng doanh thu và 274 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ. Lợi nhuận gộp tăng 43% lên 1.132 tỷ đồng, giúp biên lợi nhuận gộp toàn doanh nghiệp cải thiện từ 13,7% lên 19,2%.

Phần lớn cải thiện đến từ nhựa đường. Doanh thu mảng này tăng 24% lên 3.455 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận gộp tăng tới 72% lên 538 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp nhựa đường theo đó tăng từ 11,3% lên 15,6%. Đây là điểm quan trọng nhất bởi tăng trưởng lợi nhuận không chỉ đến từ bán được nhiều hơn, mà còn từ hiệu quả trên mỗi đồng doanh thu tốt hơn.

Riêng quý 3, tín hiệu còn rõ hơn khi doanh thu nhựa đường gần gấp đôi cùng kỳ, đạt 1.414 tỷ đồng, còn lợi nhuận gộp tăng 96% lên 186 tỷ đồng. Các dự án bước vào giai đoạn ghi nhận doanh thu và lợi nhuận, trong khi cạnh tranh từ nguồn cung Trung Đông giảm sau gián đoạn tại eo biển Hormuz. PLC chủ yếu nhập nhựa đường từ Singapore nên nguồn cung tương đối ổn định hơn nhiều đối thủ phụ thuộc Trung Đông.

Mảng dầu nhớt cũng đóng góp tích cực. Doanh thu 9 tháng tăng 19%, lợi nhuận gộp tăng 24%, biên gộp cải thiện lên 26,6%. Ngược lại, hóa chất và dung môi tiếp tục là điểm yếu khi doanh thu giảm 55% và lợi nhuận gộp giảm 15%; riêng quý 3, lợi nhuận gộp mảng này giảm tới 90%.

Tuy nhiên, mức tăng gần 3 lần của lợi nhuận chưa hoàn toàn phản ánh cải thiện từ hoạt động cốt lõi. Lợi nhuận gộp 9 tháng được hỗ trợ bởi 45 tỷ đồng hoàn nhập dự phòng hàng tồn kho. Ở chiều ngược lại, PLC phải trích thêm 95 tỷ đồng dự phòng cho các khoản phải thu khó đòi, khiến chi phí quản lý tăng 60%. Số dư dự phòng phải thu khó đòi đã lên 375 tỷ đồng cuối quý 3. Điều này cho thấy chất lượng tài sản và khả năng thu hồi công nợ vẫn là điểm cần thận trọng.

Nhìn sang 1–2 quý tới, câu hỏi quan trọng không còn là PLC có tăng trưởng lợi nhuận hay không, mà là biên lợi nhuận nhựa đường có duy trì được sau giai đoạn thuận lợi hiện tại hay không. Nếu tiến độ các dự án tiếp tục hỗ trợ sản lượng và lợi thế nguồn cung còn được duy trì, mảng nhựa đường có cơ sở tiếp tục giữ vai trò đầu tàu. Ngược lại, cạnh tranh bình thường trở lại, chi phí đầu vào tăng hoặc phát sinh thêm dự phòng công nợ có thể thu hẹp đáng kể mức cải thiện lợi nhuận.

Vì vậy, điểm đáng chú ý ở PLC là sự chuyển dịch rõ sang tăng trưởng nhờ nhựa đường và biên lợi nhuận tốt hơn, thay vì chỉ dựa vào doanh thu. Nhưng để câu chuyện này bền vững, lợi nhuận các quý tới cần tiếp tục được tạo ra từ hoạt động kinh doanh cốt lõi thay vì các khoản hoàn nhập.

Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của PLC có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.