VIB lợi nhuận tăng nhưng áp lực nợ xấu đang lớn dần

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý 3/2026 đạt 2.406 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ và cao hơn đáng kể kỳ vọng ban đầu. Điểm tích cực đến từ biên lãi thuần cải thiện và thu nhập ngoài lãi tăng mạnh. Tuy nhiên, phía sau con số lợi nhuận tích cực là chất lượng tài sản đang xấu đi khá nhanh, khiến chi phí dự phòng tăng mạnh và trở thành biến số quan trọng nhất của VIB trong quý 4.

Tín dụng bắt đầu tăng tốc trở lại trong quý 3 khi tăng trưởng đạt 7,7% từ đầu năm, so với 4% cuối quý 2. Động lực chủ yếu đến từ khách hàng doanh nghiệp với dư nợ tăng 27,8%, trong khi cho vay bán lẻ vẫn giảm 1%. Điều này cho thấy VIB đang dựa nhiều hơn vào tín dụng doanh nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng, thay vì mô hình bán lẻ vốn từng là thế mạnh chính.

Chất lượng thu nhập cũng có điểm cải thiện. Biên lãi thuần quý 3 tăng 0,2 điểm phần trăm so với quý trước lên 3,3%, nhờ lợi suất tài sản tăng nhanh hơn chi phí vốn. Cùng với đó, thu nhập ngoài lãi đạt 1.320 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ. Hoạt động thanh toán và bảo hiểm đều tăng mạnh, giúp tổng thu nhập hoạt động quý 3 tăng 22%.

Nhưng đây cũng là điểm cần nhìn kỹ hơn. Khoảng 700 tỷ đồng thu nhập đến từ thu hồi nợ xấu ngoại bảng, tương đương hơn một nửa thu nhập ngoài lãi trong quý. Đây là nguồn thu khó duy trì đều đặn qua các kỳ, vì vậy mức tăng lợi nhuận quý 3 chưa hoàn toàn phản ánh sự cải thiện bền vững của hoạt động cốt lõi.

Quan trọng hơn, chất lượng tài sản đang tạo áp lực rõ rệt. Nợ xấu hình thành ròng trong quý đạt khoảng 3.000 tỷ đồng, cao gấp đôi mức kỳ vọng, đưa tỷ lệ nợ xấu lên 3,2%. Nợ nhóm 2 cũng tăng 13% so với quý trước. Hệ quả là chi phí dự phòng quý 3 tăng 48% so với quý trước và 64% so với cùng kỳ, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn khoảng 42%.

Đây chính là mâu thuẫn lớn nhất của VIB hiện tại: thu nhập đang phục hồi nhưng phần cải thiện này bị hấp thụ đáng kể bởi chi phí tín dụng. Nếu nợ xấu tiếp tục hình thành ở mức cao, lợi ích từ tăng trưởng tín dụng và biên lãi cải thiện sẽ khó chuyển hóa đầy đủ thành tăng trưởng lợi nhuận.

Sang quý 4, VIB vẫn còn dư địa tăng tín dụng và biên lãi thuần có khả năng duy trì quanh 3,3%. Thu hồi nợ ngoại bảng và thu phí dịch vụ tiếp tục hỗ trợ thu nhập. Tuy nhiên, để đạt kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm khoảng 10.500 tỷ đồng, quý 4 cần đạt gần 2.900 tỷ đồng, tương đương tăng khoảng 21% so với quý 3. Đây là mức khá thách thức nếu chi phí dự phòng vẫn duy trì cao.

Vì vậy, câu chuyện của VIB trong 1–2 quý tới không nằm ở việc tín dụng có tăng nhanh hơn hay không, mà nằm ở khả năng kiểm soát nợ xấu và chi phí dự phòng. Nếu chất lượng tài sản ổn định trở lại, phần cải thiện từ biên lãi và thu nhập dịch vụ mới có thể phản ánh rõ hơn vào lợi nhuận.

Với VIB, nhà đầu tư nên nhìn sâu hơn con số lợi nhuận tăng 19% trong quý 3 và tập trung vào diễn biến nợ xấu, dự phòng và khả năng duy trì biên lãi trong quý 4.

Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của VIB có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.