Trong báo cáo “Vàng kỹ thuật số: Lý do cần có cơ sở hạ tầng dùng chung”, được phát triển cùng Boston Consulting Group (BCG), WGC cho rằng ngành vàng đang đứng trước bước ngoặt quan trọng. Công nghệ số có thể thay đổi cách thức sở hữu, giao dịch và sử dụng vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo mô hình của WGC, nếu những rào cản về công nghệ, chi phí và niềm tin được tháo gỡ, vàng được mã hóa có thể khai thác tới 700 tỷ USD nhu cầu đầu tư tiềm năng. Quy mô này tương đương với thị trường các quỹ ETF vàng được bảo chứng bằng vàng vật chất hiện nay.

Thực tế, thị trường đang cho thấy những tín hiệu tăng trưởng đáng chú ý. Năm 2025, vốn hóa vàng được mã hóa đã vượt 4 tỷ USD. Trong khi đó, các quỹ ETF vàng thu hút 89 tỷ USD dòng vốn trong năm, đưa tổng tài sản quản lý lên 559 tỷ USD.

Theo WGC, ETF vàng chiếm khoảng 16% nhu cầu vàng hằng năm trong năm 2025, cho thấy vai trò ngày càng lớn của các sản phẩm đầu tư tài chính đối với thị trường kim loại quý.

Một trong những hạn chế của vàng vật chất là chi phí lưu trữ, vận chuyển và quy trình chuyển nhượng. Những yếu tố này khiến việc sử dụng vàng trong các giao dịch tài chính, đặc biệt là hoạt động thế chấp, trở nên phức tạp hơn so với nhiều tài sản kỹ thuật số.

Công nghệ mã hóa tài sản có thể giúp giải quyết một phần những hạn chế đó bằng cách chuyển quyền lợi gắn với vàng vật chất thành các đơn vị kỹ thuật số có thể giao dịch và chuyển nhượng.

Theo các chuyên gia trong ngành, nếu được xây dựng trên cơ sở pháp lý và cơ chế bảo chứng minh bạch, vàng được mã hóa có thể mở rộng khả năng ứng dụng trong ba lĩnh vực chính:

Tăng tính thanh khoản: Giúp chuyển nhượng quyền sở hữu thuận tiện hơn, giảm bớt các khâu trung gian.

Mở rộng khả năng thế chấp: Nhà đầu tư có thể sử dụng vàng kỹ thuật số làm tài sản bảo đảm cho khoản vay mà không nhất thiết phải bán vàng đang nắm giữ.

Mở rộng khả năng tiếp cận: Các nền tảng trực tuyến và ứng dụng di động có thể giúp nhà đầu tư tham gia với số vốn thấp hơn, quy trình giao dịch đơn giản hơn.

Như vậy, vàng có thể chuyển từ một tài sản chủ yếu được nắm giữ để bảo toàn giá trị sang một tài sản có thêm công năng trong các hoạt động tài chính.

Để thúc đẩy quá trình này, WGC đang phát triển sáng kiến “Vàng như một dịch vụ” (Gold as a Service), hướng đến kết nối hệ thống lưu ký vàng vật chất với các hoạt động phát hành, thanh toán và quy đổi kỹ thuật số.

Thay vì trực tiếp tạo ra một sản phẩm đầu tư mới, sáng kiến này tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng dùng chung để ngân hàng, công ty công nghệ tài chính, đại lý vàng và các tổ chức liên quan có thể phát triển sản phẩm riêng.

Theo WGC, mô hình này có thể giảm chi phí triển khai, đơn giản hóa quy trình vận hành và cải thiện tính minh bạch của thị trường. Đồng thời, việc thiết lập các tiêu chuẩn chung sẽ giúp tăng khả năng kết nối giữa các nền tảng, hạn chế tình trạng phân mảnh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Kinh nghiệm từ các sản phẩm vàng kỹ thuật số tại Hồng Kông của HSBC cũng cho thấy hình thức sở hữu mới có thể thu hút nhóm khách hàng trước đây ít tiếp cận vàng truyền thống, nhờ khả năng mua bán thuận tiện qua ứng dụng ngân hàng và chuyển nhượng dễ dàng hơn.

Dù tiềm năng tăng trưởng lớn, vàng được mã hóa vẫn đối mặt với nhiều thách thức.

Thị trường hiện phân mảnh với những khác biệt về cơ chế lưu ký, quyền quy đổi vàng vật chất và khung pháp lý. Điều này khiến nhà đầu tư khó đánh giá mức độ bảo chứng thực tế của từng sản phẩm, cũng như khả năng chuyển tài sản giữa các nền tảng.

Bên cạnh đó, chi phí phát triển hệ thống có thể lên tới hàng chục triệu USD, tạo ra rào cản đáng kể đối với các tổ chức muốn tham gia thị trường.

Vì vậy, WGC nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm toán độc lập, công khai thông tin về lượng vàng bảo chứng và bảo đảm quyền quy đổi rõ ràng. Công nghệ chỉ có thể thúc đẩy thị trường phát triển bền vững khi tài sản kỹ thuật số thực sự gắn với vàng vật chất được lưu trữ an toàn.

Sự phát triển của vàng được mã hóa phản ánh xu hướng kết hợp giữa tài sản truyền thống và công nghệ tài chính hiện đại. Nếu các vấn đề về pháp lý, bảo chứng và hạ tầng được giải quyết, vàng có thể tiếp cận thêm nhiều nhóm nhà đầu tư, đồng thời mở rộng vai trò trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Đáng chú ý, mục tiêu của WGC không phải thay thế vàng vật chất hay các sản phẩm đầu tư hiện có, mà là tạo thêm một nguồn cầu mang tính cấu trúc bằng cách nâng cao khả năng sử dụng vàng.

Con số 700 tỷ USD hiện là quy mô nhu cầu tiềm năng theo mô hình của WGC, không phải dòng vốn đã được xác nhận sẽ chảy vào thị trường. Khả năng hiện thực hóa cơ hội này sẽ phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện hạ tầng, mức độ chấp nhận của các tổ chức tài chính và niềm tin của nhà đầu tư.

Trong dài hạn, nếu vàng kỹ thuật số phát triển trên nền tảng minh bạch và an toàn, quá trình mã hóa có thể trở thành một động lực mới cho nhu cầu vàng toàn cầu, đồng thời thay đổi cách thị trường tiếp cận và khai thác giá trị của kim loại quý này.