DPM: Lợi nhuận quý 3 vẫn tăng, nhưng biên gộp có thể về 17% — tăng trưởng còn bền?

Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) vừa trải qua một quý 2 rất mạnh khi lợi nhuận sau thuế công ty mẹ đạt 906 tỷ đồng, tăng 125% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, con số đáng chú ý hơn trong quý 3 có thể không phải tốc độ tăng lợi nhuận, mà là việc biên lợi nhuận đang hạ nhiệt khá nhanh. Câu hỏi với DPM lúc này là liệu sự phục hồi của nhu cầu nội địa có đủ bù cho tác động từ giá urê giảm hay không.

Quý 2/2026 là giai đoạn nhiều yếu tố cùng thuận lợi cho DPM. Doanh thu đạt 6.986 tỷ đồng, tăng 32% và biên lợi nhuận gộp tăng từ 17% lên 24%. Riêng mảng urê đạt biên gộp 35%, cao hơn đáng kể mức 23% cùng kỳ, chủ yếu nhờ giá bán bình quân tăng tới 48%. Trong khi nhu cầu trong nước yếu khiến sản lượng urê nội địa giảm 49%, DPM đẩy mạnh xuất khẩu với sản lượng tăng 182%, lên 80,6 nghìn tấn. Điều này cho thấy mức tăng trưởng mạnh của quý 2 không đến từ nhu cầu nội địa phục hồi mà chủ yếu nhờ giá bán cao và khả năng chuyển hướng sản lượng sang xuất khẩu.

Sang quý 3, cấu trúc tăng trưởng dự kiến thay đổi. Doanh thu được ước tính khoảng 4.347 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ nhưng giảm 38% so với quý 2. Mảng urê có thể đạt doanh thu 2.252 tỷ đồng, tăng 12%, với sản lượng tăng khoảng 5% và giá bán tăng 6% so với cùng kỳ. Nhu cầu trong nước có cơ sở phục hồi khi giá phân bón đã giảm từ vùng cao, nông hộ quay lại tích trữ và chuẩn bị bón cho vụ Đông Xuân sau giai đoạn hạn chế sử dụng phân trong vụ Hè Thu.

Đây là tín hiệu tích cực về sản lượng, nhưng chưa đồng nghĩa lợi nhuận tiếp tục duy trì mặt bằng cao như quý 2. Giá urê đang điều chỉnh theo giá thế giới khiến lợi nhuận gộp quý 3 ước chỉ còn khoảng 755 tỷ đồng, giảm 55% so với quý trước. Biên gộp toàn doanh nghiệp có thể thu hẹp từ 24% xuống khoảng 17%. Riêng mảng urê vẫn giữ được biên khoảng 26%, nhưng thấp hơn đáng kể mức 35% của quý 2.

Điểm cần thận trọng hơn nằm ở NPK. Doanh thu mảng này được ước tính giảm 5% do giá bán giảm khoảng 10%, trong khi giá Kali và DAP đầu vào vẫn duy trì cao. Kết quả là biên gộp NPK có thể giảm xuống chỉ còn 8%. Điều này cho thấy khi giá bán đầu ra đi xuống nhanh hơn chi phí nguyên liệu, tăng sản lượng chưa chắc chuyển hóa tương ứng thành lợi nhuận.

Dù vậy, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ quý 3 vẫn được ước tính khoảng 288 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ. Một phần hỗ trợ đến từ thu nhập tài chính dự kiến tăng 58% lên 184 tỷ đồng nhờ lãi tiền gửi. Đây là nguồn lợi nhuận tương đối ổn định nhờ lượng tiền và đầu tư tài chính lớn, nhưng cũng cần phân biệt với sự cải thiện của hoạt động sản xuất cốt lõi. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước thu nhập tài chính quý 3 được ước tính giảm 12% so với cùng kỳ, cho thấy tăng trưởng lợi nhuận ròng không hoàn toàn đến từ kinh doanh chính.

Với DPM, yếu tố đáng theo dõi trong quý 3–4 không còn là khả năng lặp lại mức lợi nhuận đột biến của quý 2, mà là mức độ phục hồi thực sự của sản lượng nội địa khi giá phân bón giảm. Nếu sản lượng urê phục hồi đủ mạnh và biên lợi nhuận giữ được quanh mức hiện tại, doanh nghiệp vẫn có nền tảng duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ. Ngược lại, nếu giá urê tiếp tục giảm nhanh hơn chi phí khí đầu vào hoặc giá nguyên liệu NPK duy trì cao, áp lực lên biên lợi nhuận sẽ rõ hơn.

Nhìn tổng thể, DPM đang chuyển từ giai đoạn hưởng lợi mạnh nhờ giá bán và xuất khẩu sang giai đoạn cần chứng minh khả năng tăng trưởng bằng sản lượng nội địa. Hai biến số quan trọng nhất trong các quý tới là tốc độ phục hồi sản lượng urê và khả năng giữ biên lợi nhuận khi giá phân bón hạ nhiệt. Đây sẽ là những dữ liệu quyết định liệu lợi nhuận năm 2026 chỉ đạt đỉnh trong quý 2 hay có thể duy trì mặt bằng tích cực lâu hơn.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của DPM có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết và định giá cổ phiếu.