Câu chuyện đáng chú ý của Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) trong những quý cuối năm không nằm ở việc tín dụng tăng nhanh đơn thuần, mà ở khả năng chuyển dịch cơ cấu cho vay để vừa duy trì tăng trưởng, vừa kéo NIM phục hồi sau giai đoạn suy giảm. Điểm cần kiểm chứng ở KQKD quý 3 sắp công bố và quý 4 là liệu lợi suất cho vay cải thiện có đủ bù cho chi phí vốn đang tăng, trong khi chất lượng tài sản vẫn được giữ quanh nhóm tốt nhất ngành hay không.

Nửa đầu năm cho thấy nền tảng cho sự phục hồi này đã hình thành. Đến cuối quý 2/2026, tổng tín dụng ACB tăng 8,6% từ đầu năm, trong đó khối doanh nghiệp trở thành động lực chính. Dư nợ doanh nghiệp tăng 13,6%, riêng nhóm doanh nghiệp quy mô trung bình và lớn tăng tới 28,1%, trong khi cho vay cá nhân mới tăng 4,6%. Đây là thay đổi đáng chú ý bởi ACB vốn có thế mạnh bán lẻ. Khi cầu vay cá nhân chưa phục hồi mạnh, việc chuyển trọng tâm sang doanh nghiệp giúp ngân hàng duy trì tăng trưởng mà không phải chờ thị trường bán lẻ hồi phục hoàn toàn.

Trong phần còn lại của năm, dư địa tín dụng vẫn tương đối rõ. ACB được kỳ vọng tăng trưởng tín dụng khoảng 16% cho cả năm 2026, đồng nghĩa tốc độ giải ngân cần tăng đáng kể so với nửa đầu năm. Động lực trước mắt tiếp tục đến từ doanh nghiệp, đặc biệt các lĩnh vực sản xuất và xây dựng, nơi dư nợ đã tăng lần lượt 20,8% và 17,9% từ đầu năm. Đồng thời, nếu cạnh tranh cho vay cá nhân bớt gay gắt, bán lẻ và SME có thể phục hồi, giúp cơ cấu tăng trưởng cân bằng hơn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào khách hàng doanh nghiệp.

Quan trọng hơn, cơ cấu tín dụng mới đang hỗ trợ lợi suất. ACB tăng tỷ trọng cho vay trung và dài hạn từ 35,2% cuối năm 2025 lên 37,5% cuối quý 2/2026. Khoảng 93,3% dư nợ khách hàng được xét lại lãi suất trong vòng dưới ba tháng, vì vậy các khoản vay có mức lãi suất thấp trước đây có thể dần được tái định giá. NIM quý 2 đã phục hồi lên 3,04%, tăng 25 điểm cơ bản so với quý trước sau giai đoạn liên tục chịu áp lực từ năm 2023. Nếu xu hướng tái định giá tiếp tục trong quý 3–4, thu nhập lãi thuần có cơ sở duy trì tăng trưởng tích cực.

Tuy nhiên, đây chưa phải một câu chuyện NIM mở rộng mạnh. Phía nguồn vốn đang tạo sức ép đáng kể khi tiền gửi khách hàng cuối quý 2 giảm 1,5% từ đầu năm, trong khi giấy tờ có giá tăng tới 49,3%. CASA cũng giảm về 22%. ACB đang phải sử dụng nhiều hơn các nguồn vốn có chi phí cao để tài trợ cho tăng trưởng tín dụng và kéo dài kỳ hạn cho vay. Khoản vay hợp vốn quốc tế dự kiến có quy mô cơ sở 300 triệu USD, có thể tăng thêm 200 triệu USD, cùng kế hoạch tiếp tục phát hành giấy tờ có giá sẽ giúp ngân hàng bổ sung thanh khoản nhưng đồng thời hạn chế dư địa mở rộng biên lãi. Vì vậy, NIM năm 2026 chỉ được kỳ vọng cải thiện nhẹ lên khoảng 2,97%.

Điểm hỗ trợ quan trọng khác là chất lượng tài sản vẫn tương đối vững. Cuối quý 2, tỷ lệ nợ xấu quanh 1% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 100%, thuộc nhóm tích cực trong hệ thống. Chi phí dự phòng quý 2 tăng mạnh 129% so với cùng kỳ lên 1.060 tỷ đồng, một phần do tác động của Nghị định 86 đối với các khoản nợ có thời gian xử lý tài sản bảo đảm kéo dài. Tuy nhiên, phần chi phí này đã được ghi nhận một phần trong nửa đầu năm, nên áp lực dự phòng trong nửa cuối năm được kỳ vọng không tăng mạnh thêm. Nếu nợ xấu tiếp tục duy trì quanh 1%, đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp tăng trưởng tín dụng chuyển hóa tốt hơn thành lợi nhuận.

Theo kịch bản hiện tại, lợi nhuận trước thuế năm 2026 của ACB có thể đạt khoảng 22.870 tỷ đồng, tăng 17,1% so với năm trước. Chất lượng của mức tăng trưởng này đáng chú ý hơn con số tuyệt đối: động lực chủ yếu đến từ thu nhập lãi thuần tăng khoảng 18%, NIM cải thiện nhẹ và chi phí dự phòng giảm từ nền cao, thay vì phụ thuộc vào các khoản thu nhập bất thường. Ngược lại, thu nhập ngoài lãi được kỳ vọng giảm 4,4% do các khoản thu từ thị trường và thu hồi nợ khó lặp lại nền cao của năm 2025.

Hai biến số quan trọng nhất cần theo dõi trong KQKD quý 3 và quý 4 là NIM và chất lượng tài sản. Nếu lợi suất cho vay tiếp tục tăng nhanh hơn chi phí vốn trong khi nợ xấu duy trì quanh 1%, luận điểm tăng trưởng lợi nhuận của ACB sẽ được củng cố rõ hơn. Ngược lại, chi phí huy động tăng nhanh hoặc áp lực dự phòng từ Nghị định 86 lớn hơn kỳ vọng có thể khiến biên lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng thấp hơn dự kiến.

Nhìn tổng thể, ACB đang bước vào giai đoạn mà tăng trưởng không còn chỉ phụ thuộc vào thế mạnh bán lẻ truyền thống. Việc mở rộng tín dụng doanh nghiệp, tăng tỷ trọng cho vay trung dài hạn và tái định giá khoản vay đang tạo nền cho NIM phục hồi, trong khi chất lượng tài sản vẫn là lớp đệm quan trọng. KQKD quý 3 sắp công bố sẽ là mốc đáng chú ý để kiểm chứng liệu sự cải thiện này đã đủ mạnh để chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận rõ nét hơn trong những tháng cuối năm hay chưa.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng NIM, chất lượng tài sản, rủi ro và định giá của ACB có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.