Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đang bước vào giai đoạn lợi nhuận có khả năng tăng tốc trở lại sau một năm 2025 khá khó khăn. Điểm đáng chú ý không nằm ở tăng trưởng tín dụng đơn thuần, mà ở việc NIM đã xuất hiện tín hiệu phục hồi trong khi chất lượng tài sản vẫn thuộc nhóm tốt của ngành. Tuy nhiên, chi phí huy động tăng nhanh đang trở thành biến số quan trọng quyết định mức độ cải thiện lợi nhuận trong các quý tới.

Kết quả quý II/2026 nhìn bề ngoài chưa thực sự tích cực khi lợi nhuận trước thuế đạt 5.367 tỷ đồng, giảm 11,9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức giảm này chịu ảnh hưởng đáng kể từ nền so sánh cao của năm trước, khi ACB từng ghi nhận khoảng 1.000 tỷ đồng thu nhập bất thường. Nếu loại bỏ yếu tố này, lợi nhuận trước thuế quý II vẫn tăng khoảng 1%. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận trước thuế đạt 10.735 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ.

Diễn biến tích cực hơn nằm ở hoạt động cốt lõi. Thu nhập lãi thuần quý II đạt 7.785 tỷ đồng, tăng 16,5% so với cùng kỳ và 11,4% so với quý trước. NIM phục hồi lên 3,04%, từ mức 2,79% trong quý I. Đây là tín hiệu đáng chú ý bởi NIM của ACB đã chịu áp lực thu hẹp trong nhiều năm trước đó. Khoảng 93% dư nợ khách hàng được điều chỉnh lãi suất trong vòng dưới ba tháng, vì vậy việc lợi suất cho vay cải thiện có thể tiếp tục phản ánh khá nhanh vào thu nhập lãi nếu mặt bằng lãi suất đầu ra thuận lợi.

Động lực tín dụng hiện chủ yếu đến từ khách hàng doanh nghiệp. Đến cuối quý II, tổng tín dụng tăng 8,6% so với đầu năm, trong đó dư nợ doanh nghiệp tăng 13,6%. Đáng chú ý, nhóm doanh nghiệp lớn tăng tới 28,1%, trong khi khách hàng cá nhân mới tăng 4,6%. ACB vì vậy đang tạm thời dịch chuyển khỏi mô hình tăng trưởng thiên về bán lẻ để tận dụng nhu cầu vốn từ doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất và xây dựng.

Cơ cấu kỳ hạn tín dụng cũng đang thay đổi. Dư nợ trung và dài hạn tăng 15,6% từ đầu năm và nâng tỷ trọng lên 37,5%. Các khoản vay kỳ hạn dài thường có khả năng mang lại lợi suất tốt hơn, qua đó hỗ trợ NIM. Việc giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40% kể từ tháng 7/2026 cũng tạo thêm dư địa để ACB tiếp tục chiến lược này.

Nhưng đây cũng chính là nơi xuất hiện bài toán đánh đổi. Để tài trợ cho tăng trưởng tín dụng dài hạn, ACB phải bổ sung nguồn vốn có kỳ hạn tương ứng. Trong nửa đầu năm, giấy tờ có giá tăng tới 49,3%, trong khi tiền gửi khách hàng giảm 1,5%. CASA cũng giảm về 22%. Kết quả là chi phí vốn quý II tăng lên 5,3%, cao hơn đáng kể mức 3,8% cùng kỳ năm trước. Vì vậy, dù lợi suất cho vay tăng khá nhanh, phần lớn lợi ích vẫn bị hấp thụ bởi chi phí huy động.

Do đó, câu chuyện NIM của ACB hiện phù hợp hơn với kịch bản “phục hồi từ từ” thay vì mở rộng mạnh. NIM cả năm 2026 được kỳ vọng quanh 2,97%, nhỉnh hơn năm 2025. Nếu ACB có thể phục hồi tín dụng cá nhân và SME trong nửa cuối năm, ngân hàng sẽ vừa đa dạng hóa lại cơ cấu tăng trưởng, vừa giảm bớt sự phụ thuộc vào nhóm doanh nghiệp lớn.

Một điểm tựa khác là chất lượng tài sản. Cuối quý II, tỷ lệ nợ xấu chỉ quanh 1%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 100%, thuộc nhóm tốt trong hệ thống ngân hàng. Tỷ lệ nợ nhóm 2 cũng chỉ khoảng 0,6%. Danh mục cho vay có mức độ tập trung thấp vào các chủ đầu tư bất động sản và phần lớn khoản vay có tài sản bảo đảm giúp rủi ro tín dụng được kiểm soát tương đối tốt.

Dù vậy, chi phí dự phòng vẫn cần theo dõi. Riêng quý II, ACB trích lập 1.060 tỷ đồng, tăng 129% so với cùng kỳ, một phần do yêu cầu xử lý các khoản nợ có thời gian xử lý tài sản bảo đảm kéo dài. Điểm tích cực là phần lớn tác động đã được ngân hàng tính đến từ đầu năm, nên áp lực dự phòng trong nửa cuối năm được kỳ vọng không tăng đột biến. Chi phí dự phòng cả năm có thể quanh 3.008 tỷ đồng, giảm 9,8% so với nền cao năm 2025.

Với tín dụng dự kiến tăng khoảng 16%, NIM cải thiện nhẹ và chi phí dự phòng giảm từ nền cao, lợi nhuận trước thuế năm 2026 có cơ sở phục hồi lên khoảng 22.870 tỷ đồng, tăng 17,1%. Chất lượng tăng trưởng của ACB vì vậy phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cải thiện hoạt động cốt lõi thay vì các khoản thu nhập bất thường.

Điểm cần theo dõi trong các quý tới là tốc độ phục hồi tín dụng bán lẻ, diễn biến chi phí huy động và khả năng duy trì nợ xấu quanh 1%. Nếu lợi suất tài sản tiếp tục tăng nhanh hơn chi phí vốn, NIM sẽ trở thành động lực lớn nhất giúp lợi nhuận ACB tăng tốc. Ngược lại, nếu huy động tiếp tục phải dựa nhiều vào nguồn vốn chi phí cao hoặc dự phòng tăng mạnh hơn dự kiến, tốc độ phục hồi lợi nhuận sẽ bị hạn chế.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng NIM, chất lượng tài sản, rủi ro và định giá của ACB có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết.