Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (PLX) đang bước vào giai đoạn mà động lực tăng trưởng có sự chuyển dịch khá rõ. Nếu năm 2026 chủ yếu được dẫn dắt bởi sản lượng tiêu thụ tăng mạnh và thị phần mở rộng, thì từ năm 2027, yếu tố đáng chú ý hơn có thể nằm ở khả năng cải thiện lợi nhuận trên mỗi lít xăng dầu nhờ xăng E10 và cơ chế định giá mới.

Trong năm 2026, doanh thu PLX được dự phóng đạt khoảng 452.600 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 3.479 tỷ đồng, tăng 30%. Đáng chú ý hơn là lợi nhuận cốt lõi dự kiến tăng khoảng 29%, cho thấy tăng trưởng không phụ thuộc đáng kể vào các khoản lợi nhuận bất thường.

Động lực chính nằm ở sản lượng. Sản lượng bán hàng trong nước sơ bộ 9 tháng 2026 tăng 15,5% so với cùng kỳ và cả năm được kỳ vọng tăng khoảng 15%, lên 13,1 triệu m³. Trong khi đó, thị phần của PLX có thể tăng lên khoảng 44,6%, cao hơn khoảng 1,5 điểm phần trăm so với năm trước. Đây là tín hiệu tích cực về chất lượng tăng trưởng bởi lợi nhuận được hỗ trợ từ việc bán được nhiều hàng hơn và củng cố vị thế trên thị trường, thay vì chỉ nhờ biến động giá xăng dầu.

Tuy nhiên, năm 2026 chưa phải giai đoạn biên lợi nhuận thuận lợi nhất. Lợi nhuận gộp trên mỗi lít dự kiến giảm nhẹ 0,9%, còn biên lợi nhuận gộp giảm từ 5,8% xuống 4,8%, chủ yếu do PLX ưu tiên đảm bảo nguồn cung trong giai đoạn giá dầu biến động mạnh. Dù vậy, hiệu quả quy mô giúp biên lợi nhuận hoạt động vẫn nhích từ 0,8% lên 0,9%, còn lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh được kỳ vọng tăng hơn 62%.

Câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở năm 2027. Lợi nhuận cốt lõi được dự phóng tăng gần 48% dù sản lượng bán hàng gần như đi ngang. Nguyên nhân là lợi nhuận gộp trên mỗi lít có thể tăng khoảng 7%, từ 1.305 lên 1.396 đồng/lít. Nếu diễn biến này xảy ra, tăng trưởng của PLX sẽ chuyển từ “bán nhiều hơn” sang “kiếm được nhiều hơn trên mỗi lít”, qua đó cải thiện đáng kể chất lượng lợi nhuận. Biên lợi nhuận hoạt động được kỳ vọng tăng từ 0,9% lên 1,4%.

Hai yếu tố đứng sau kỳ vọng này là xăng E10 và cơ chế định giá mới. Với E10, tổng chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức hiện cao hơn khoảng 7,6% so với RON95. PLX còn có lợi thế khi sở hữu công suất pha chế E10 lớn nhất trong nhóm thương nhân đầu mối, hiện chiếm khoảng 38% và có thể tăng lên 43% sau khi mở rộng. Việc tự pha chế cũng giúp PLX giữ lại thêm giá trị trong chuỗi phân phối, thay vì chỉ đóng vai trò bán lại nhiên liệu truyền thống.

Song song đó, Dự thảo 14 của nghị định xăng dầu mới cho phép doanh nghiệp tự xác định thành phần lợi nhuận và điều chỉnh giá linh hoạt hơn theo điều kiện thị trường, thay vì bị giới hạn bởi mức lợi nhuận định mức 300 đồng/lít và chu kỳ giá cố định như hiện nay. Nếu cơ chế này được thông qua và vận hành đúng kỳ vọng, PLX có thể phản ánh biến động chi phí vào giá bán nhanh hơn, qua đó giảm tình trạng biên lợi nhuận bị co hẹp khi giá dầu biến động mạnh.

Rủi ro lớn nhất vẫn là giá dầu biến động quá nhanh, bởi PLX có độ trễ giữa hàng tồn kho và giá bán, khiến giá dầu giảm mạnh có thể tạo bất lợi về tồn kho. Bên cạnh đó, Vin Oil&Gas Global nếu tham gia phân phối xăng dầu với chính sách chiết khấu hoặc tín dụng cạnh tranh hơn có thể gây áp lực lên lợi nhuận trên mỗi lít và khả năng giữ chân đại lý của PLX.

Nhìn tổng thể, yếu tố đáng theo dõi nhất với PLX không còn chỉ là sản lượng tăng bao nhiêu, mà là khả năng chuyển tăng trưởng sản lượng năm 2026 thành cải thiện biên lợi nhuận từ năm 2027. Tiến độ ban hành cơ chế định giá mới, lợi nhuận thực tế của xăng E10 và diễn biến lợi nhuận gộp trên mỗi lít sẽ là ba biến số quan trọng quyết định câu chuyện tăng trưởng trong các quý tới.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng lợi nhuận, các rủi ro từ giá dầu và tác động của cơ chế định giá mới đối với PLX có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết và định giá cổ phiếu.