Thông tư 50/2026/TT-NHNN (quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, ban hành tháng 10/2026) mang lại những tác động quan trọng đến mảng cho vay đầu tư/kinh doanh chứng khoán cũng như dòng tiền thanh khoản của các ngân hàng thương mại:

Điểm mới: Thông tư 50 điều chỉnh tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) tối đa từ 85% lên 95%. Nếu ngân hàng tuân thủ sớm các chuẩn mực quản trị rủi ro thanh khoản Basel III (LCR và NSFR), họ thậm chí có thể được áp dụng trần LDR mới sớm hoặc được hưởng cơ chế linh hoạt hơn.

Tác động: Giúp giảm bớt áp lực cân đối nguồn vốn ngắn hạn, tạo dư địa tổng thể để các ngân hàng phân bổ tín dụng, bao gồm cả mảng cho vay đầu tư/kinh doanh chứng khoán.

Mặc dù trần LDR tổng thể được mở rộng, quy định đối với mảng cho vay chứng khoán (kể cả cho vay margin gián tiếp qua CTCK hoặc trực tiếp cá nhân/tổ chức) vẫn chịu các quy tắc kiểm soát rủi ro khắt khe:

Tỷ lệ rủi ro tài sản (Risk Weighted Assets - RWA): Các khoản vay phục vụ kinh doanh chứng khoán, bất động sản hoặc tài chính rủi ro cao vẫn áp hệ số rủi ro cao hơn so với tín dụng sản xuất - kinh doanh thông thường.

Giới hạn cấp tín dụng cho khách hàng/nhóm khách hàng liên quan: Tín dụng rót vào các công ty chứng khoán (CTCK) thuộc hệ sinh thái của ngân hàng hoặc khách hàng lớn kinh doanh chứng khoán vẫn chịu trần kiểm soát nhằm tránh rủi ro tập trung.

Thông tư 50 đưa vào lộ trình áp dụng hai chỉ tiêu thanh khoản theo chuẩn Basel III: Tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Tác động: Dòng vốn cho vay chứng khoán vốn có bản chất ngắn hạn và dễ biến động theo tâm lý thị trường. Việc siết quản trị thanh khoản theo LCR/NSFR sẽ buộc các ngân hàng phải kiểm soát sát sao nguồn vốn ngắn hạn cho vay rủi ro cao, tránh việc dùng nguồn vốn huy động kém ổn định để tài trợ cho các khoản vay chứng khoán quy mô lớn.

Thông tư 50/2026/TT-NHNN giúp giảm áp lực thanh khoản tổng thể cho hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, đối với hoạt động cho vay chứng khoán, dòng vốn sẽ được quản trị định hướng vào sự an toàn và chất lượng hơn là tăng trưởng nóng, ưu tiên những ngân hàng có nền tảng vốn vững chắc và quản trị rủi ro đạt chuẩn Basel III.