Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPB) đang ghi nhận một trong những giai đoạn tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong những năm gần đây. Quý 2/2026, lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 10.959 tỷ đồng, tăng 38% so với quý trước và 76% so với cùng kỳ. Lũy kế nửa đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 18.880 tỷ đồng, tăng 68% và hoàn thành khoảng 46% kế hoạch cả năm. Đáng chú ý, mức tăng trưởng này không đến từ việc biên lãi được cải thiện mà chủ yếu nhờ VPB mở rộng mạnh quy mô tín dụng, tăng thu nhập ngoài lãi và tận dụng tốt đòn bẩy hoạt động.

Động lực lớn nhất hiện nay là tăng trưởng tín dụng. Cuối quý 2, tín dụng hợp nhất của VPB đạt khoảng 1,18 triệu tỷ đồng, tăng 23,1% từ đầu năm và hơn 40% so với cùng kỳ. Riêng ngân hàng mẹ tăng 24,6% chỉ sau sáu tháng, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Không chỉ khách hàng cá nhân phục hồi với cho vay ô tô, nhà ở và hộ kinh doanh tăng khoảng 17–19%, khối doanh nghiệp và SME còn tăng nhanh hơn và trở thành động lực chính cho tăng trưởng dư nợ.

Quy mô tăng nhanh đang giúp VPB tạo ra tăng trưởng thu nhập lãi ngay cả khi NIM đi xuống. Thu nhập lãi thuần quý 2 đạt gần 17.974 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, điều cần lưu ý là mức tăng này chủ yếu đến từ tăng trưởng dư nợ chứ không phải chất lượng biên lợi nhuận tốt hơn. NIM hợp nhất giảm xuống khoảng 5,1%, vùng thấp nhất trong ba năm, do chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản. Chi phí vốn trong quý tăng lên khoảng 6,2%, trong khi CASA riêng lẻ giảm xuống 13,1%, thấp nhất kể từ năm 2018.

Nguyên nhân nằm ở việc VPB phải huy động vốn rất nhanh để theo kịp tốc độ giải ngân. Huy động ngân hàng mẹ tăng 22% từ đầu năm, nhưng phần tăng trưởng lớn đến từ giấy tờ có giá, với quy mô tăng 68%, trong khi tiền gửi khách hàng chỉ tăng 16%. Chứng chỉ tiền gửi và vốn vay hợp vốn quốc tế giúp ngân hàng có thêm nguồn lực để mở rộng cho vay, đồng thời giảm áp lực vốn ngắn hạn tài trợ cho các khoản vay dài hạn. Đổi lại, đây là những nguồn vốn có chi phí cao hơn. LDR riêng lẻ đã tăng lên 84,5%, áp sát mức 85%, cho thấy dư địa tiếp tục mở rộng tín dụng nhanh mà không kéo theo tăng trưởng huy động tương ứng sẽ ngày càng hạn chế.

Một điểm tích cực khác trong quý 2 là cơ cấu thu nhập đang đa dạng hơn đáng kể. Thu nhập ngoài lãi đạt 5.510 tỷ đồng, tăng hơn 80% so với cùng kỳ, trong đó thu nhập dịch vụ tăng khoảng 160%. VPBankS và OPES đóng góp ngày càng rõ nét vào hệ sinh thái của VPB. Riêng VPBankS đóng góp gần 1.928 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý, tăng hơn ba lần so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi phí hoạt động chỉ tăng khoảng 5%, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng doanh thu, giúp CIR giảm xuống 22,4%, mức thấp kỷ lục. Đây là yếu tố quan trọng giúp lợi nhuận trước dự phòng tăng nhanh hơn tổng thu nhập.

Dù vậy, chất lượng tài sản vẫn là biến số cần quan sát kỹ. Tại ngân hàng mẹ, tỷ lệ nợ xấu giảm 29 điểm cơ bản xuống 2,41%, trong khi nợ xấu hình thành ròng giảm 40% so với quý trước. Bộ đệm dự phòng cũng được cải thiện khi LLR riêng lẻ tăng lên 58,2%. Tuy nhiên, nợ nhóm 2 lại tăng 21% so với quý trước lên hơn 9.200 tỷ đồng, tương đương 3,05% dư nợ. Điều này cho thấy áp lực chất lượng tài sản chưa biến mất mà một phần đang dịch chuyển sang nhóm nợ cần chú ý. FE Credit cũng chưa thực sự phục hồi về chất lượng tài sản khi tỷ lệ nợ xấu được ước tính khoảng 18,7%.

Triển vọng quý 3 vì vậy có thể tiếp tục tăng trưởng tốt nếu nhìn theo năm, nhưng khó duy trì tốc độ tăng liên tục theo quý. Lợi nhuận trước thuế quý 3 được dự kiến quanh 10.678 tỷ đồng, giảm nhẹ 3% so với quý 2 nhưng vẫn tăng khoảng 16% so với cùng kỳ. Tín dụng hợp nhất được kỳ vọng đạt mức tăng khoảng 28% từ đầu năm, giúp thu nhập lãi thuần tiếp tục tăng. Tuy nhiên, NIM được giả định tiếp tục chịu áp lực, trong khi chi phí dự phòng vẫn ở mức cao do nợ xấu hình thành mới chưa trở về vùng bình thường.

Cho cả năm 2026, triển vọng lợi nhuận đã được nâng lên đáng kể. Lợi nhuận trước thuế được dự phóng khoảng 41.253 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ có thể tăng khoảng 37%. Động lực chính vẫn là tín dụng tăng trên 30%, thu nhập ngoài lãi tích cực và khả năng kiểm soát chi phí tốt hơn. Tuy nhiên, chi phí dự phòng cũng được điều chỉnh tăng và tỷ lệ nợ xấu cuối năm được giả định ở mức 3,1%, phản ánh sự thận trọng trước diễn biến của nợ nhóm 2 và FE Credit.

Nhìn tổng thể, câu chuyện của VPB hiện khá rõ: lợi nhuận đang tăng mạnh nhờ mở rộng quy mô, hệ sinh thái tài chính đóng góp ngày càng lớn và hiệu quả vận hành cải thiện. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng cao cũng đi kèm cái giá là chi phí vốn tăng, NIM bị thu hẹp và yêu cầu trích lập dự phòng vẫn lớn. Vì vậy, yếu tố quyết định chất lượng tăng trưởng trong những quý tới không chỉ là VPB còn tăng tín dụng bao nhiêu, mà quan trọng hơn là ngân hàng có kiểm soát được chi phí vốn, ổn định NIM và ngăn nợ nhóm 2 chuyển thành nợ xấu hay không.

Nhà đầu tư quan tâm đến cổ phiếu này có thể liên hệ Duy Anh qua trang bio để được tư vấn đầu tư trực tiếp.