VN-Index gần như đứng yên sau phiên 16/9, nhưng bên trong thị trường lại xuất hiện những tín hiệu đáng lo hơn rất nhiều so với mức giảm chỉ 1 điểm. Trong khi đó, rạng sáng nay Fed chính thức tăng lãi suất 25 điểm cơ bản và phát tín hiệu chính sách tiền tệ còn có thể tiếp tục thắt chặt. Vậy điều gì đáng quan tâm hơn? Là VN-Index vẫn giữ được 1.800 điểm hay việc cổ phiếu vừa và nhỏ đang bị bán mạnh trong khi dòng tiền co cụm vào một số mã lớn? Và quan trọng nhất là Fed tăng lãi suất lần này sẽ tác động thế nào đến chứng khoán Việt Nam, tỷ giá, dòng vốn ngoại và nhịp hồi phục hiện tại?

Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã chính thức nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lãi suất Fed Funds lên 3,75%–4,00%. Đây là quyết định được FOMC thông qua với tỷ lệ 12–0. Fed cho biết hoạt động kinh tế Mỹ vẫn mở rộng với tốc độ khá vững, chi tiêu trong nước có sức chống chịu, năng suất và đầu tư vốn vẫn mạnh, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. (Cục Dự trữ Liên bang). Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ Fed không chỉ tăng lãi suất. Fed còn phát tín hiệu rằng cuộc chiến chống lạm phát chưa kết thúc. Trong dự báo kinh tế tháng 9, Fed nâng dự báo PCE inflation năm 2026 lên 3,7%, từ 3,6% trong dự báo tháng 6, core PCE được dự báo ở 3,4%. Trong khi đó, trung vị dự báo lãi suất cuối năm 2026 ở khoảng 4,1%, cao hơn đáng kể so với mức trung vị 3,8% trong dự báo tháng 6. Nói cách khác thị trường không chỉ phải xử lý một lần tăng lãi suất. Thị trường phải xử lý khả năng mặt bằng lãi suất Mỹ duy trì cao lâu hơn kỳ vọng. Đây mới là phần quan trọng.

Phiên 16/9, VN-Index đóng cửa tại 1.810,11 điểm, giảm 1,04 điểm (-0,06%). Nếu chỉ nhìn biểu đồ chỉ số, đây gần như là một phiên không có gì đáng kể nhưng nếu bóc tách cấu trúc thị trường, câu chuyện hoàn toàn khác. HoSE đóng cửa với 116 mã tăng và 194 mã giảm. Số cổ phiếu giảm trên 1% tăng từ 74 mã cuối phiên sáng lên 103 mã cuối phiên, thanh khoản phiên chiều tăng hơn 59% so với buổi sáng. Đây là điểm tôi cho rằng nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý bởi vì VN-Index không giảm mạnh không có nghĩa là thị trường khỏe. Chỉ số được hỗ trợ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi mặt bằng cổ phiếu bên dưới lại đang chịu áp lực điều chỉnh. Đây chính là hiện tượng “chỉ số khỏe hơn cổ phiếu” và trong những giai đoạn thị trường nhạy cảm với dòng tiền, đây thường là tín hiệu cần theo dõi rất sát.

Một trong những dữ liệu đáng chú ý nhất của phiên hôm qua là diễn biến của nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ. Ví dụ VIX, VCI, CII, DXG, VND, DGW -3,46%. Đáng chú ý hơn, áp lực bán gia tăng mạnh trong phiên chiều. Đây là khác biệt rất lớn so với một phiên điều chỉnh thông thường. Nếu chỉ một vài cổ phiếu giảm mạnh, chúng ta có thể xem đó là câu chuyện riêng nhưng khi độ rộng xấu đi + số mã giảm trên 1% tăng + thanh khoản phiên chiều tăng mạnh thì tín hiệu cần được đọc ở cấp độ dòng tiền toàn thị trường. Có nghĩa là bên bán đang chủ động hơn.

Hãy ghép hai mảnh ghép lại với nhau. Một bên VN-Index vừa trải qua một nhịp điều chỉnh mạnh từ vùng đỉnh, đang cố gắng giữ vùng 1.800 điểm. Bên còn lại Fed vừa nâng lãi suất lên 3,75%–4,00% và dự báo lãi suất cuối năm vẫn ở mức cao, trong khi lạm phát PCE năm 2026 được dự báo 3,7%. Điều này tạo ra một bài toán mới cho dòng tiền toàn cầu. Lãi suất Mỹ cao hơn có thể làm USD hấp dẫn hơn → chênh lệch lãi suất thay đổi → áp lực lên tỷ giá → chi phí vốn quốc tế cao hơn → dòng vốn vào tài sản rủi ro trở nên chọn lọc hơn nhưng cần tránh một sai lầm rất phổ biến Fed tăng lãi suất ≠ VN-Index chắc chắn giảm. Thị trường chứng khoán phản ứng với mức độ bất ngờ của chính sách so với kỳ vọng, chứ không đơn giản chỉ phản ứng với việc “Fed tăng” hay “Fed giảm”. Nếu phần lớn thông tin đã được phản ánh vào giá trước đó, phản ứng có thể khác hoàn toàn. Vì vậy, điều chúng ta cần quan sát từ phiên hôm nay không chỉ là VN-Index xanh hay đỏ mà là dòng tiền có rút khỏi cổ phiếu hay chỉ đang tái phân bổ.

Điểm đáng chú ý trong dự báo tháng 9 là Fed đồng thời nhìn nhận kinh tế Mỹ vẫn tương đối vững. Fed nâng dự báo tăng trưởng GDP thực năm 2026 lên 2,3%, từ 2,2% trong dự báo tháng 6; tỷ lệ thất nghiệp trung vị được dự báo ở 4,1%, thấp hơn mức 4,3% trong dự báo trước. Đây là một cấu trúc khá đặc biệt khi tăng trưởng không quá yếu + thị trường lao động chưa suy giảm mạnh + lạm phát còn cao = Fed có lý do để duy trì chính sách tiền tệ tương đối chặt và đó chính là điều thị trường mới phải quan tâm. Không phải “Fed tăng 25 điểm cơ bản có đáng sợ không?” mà là "Fed sẽ giữ lãi suất cao trong bao lâu?”.

Sau phiên giảm mạnh ngày 11/9, VN-Index đã có phiên hồi phục hơn 22 điểm ngày 15/9 nhưng sang ngày 16/9 đóng cửa ở mốc 1.810,11 điểm, tức là chỉ số vẫn đang đứng trên vùng tâm lý 1.800 điểm. Đây tiếp tục là vùng quan trọng. Có thể hình dung cấu trúc hiện tại như sau:

🔴 Vùng nguy hiểm: 1.790-1.800. Nếu vùng này bị xuyên thủng với thanh khoản tăng và độ rộng tiếp tục xấu, áp lực cung có thể quay trở lại.

🟡 Vùng cân bằng: 1.800–1.830. Đây là vùng mà thị trường cần tích lũy lại lực cầu.

🟢 Vùng xác nhận tích cực hơn: 1.830 trở lên. Nếu VN-Index vượt lại vùng này bằng một phiên có độ rộng tốt, thanh khoản cải thiện và dòng tiền lan tỏa, chất lượng nhịp hồi sẽ đáng tin cậy hơn nhưng hiện tại chưa nên gọi đây là một xu hướng tăng mới.

Đây là giai đoạn cực kỳ thú vị. Sau cú giảm mạnh, thị trường đã có một phiên hồi phục mạnh nhưng ngay sau đó, VN-Index lại không tiếp tục tăng mạnh mà chuyển sang trạng thái điểm số giữ được - độ rộng suy yếu - cổ phiếu phân hóa - dòng tiền co cụm. Điều này chưa đủ để kết luận rằng thị trường đã bước vào phân phối nhưng cũng chưa đủ bằng chứng để xác nhận đây là một quá trình tích lũy hoàn chỉnh. Điều cần chờ là hành vi giá trong vài phiên tiếp theo. Nếu thị trường tiếp tục kiểm định 1.800 nhưng thanh khoản giảm, lực bán yếu dần, số mã giảm trên 1% thu hẹp, nhóm ngân hàng tiếp tục hút tiền, cổ phiếu dẫn dắt giữ nền thì đó sẽ là tín hiệu tích cực hơn. Ngược lại, nếu 1.800 bị xuyên thủng + thanh khoản tăng + độ rộng tiếp tục xấu + nhóm vốn hóa lớn bắt đầu mất hỗ trợ thì câu chuyện sẽ chuyển sang hướng khác.

Đây lại là một điểm tương đối tích cực. Ngày 16/9, khối ngoại tiếp tục mua ròng gần 259 tỷ đồng toàn thị trường, trong đó riêng HoSE mua ròng khoảng 244 tỷ đồng. Đây là phiên mua ròng thứ ba liên tiếp. Dòng tiền ngoại tập trung vào SBT, FPT, BSR, MBB, MCH, ACB, SSB. Trong khi VIC và VHM tiếp tục nằm trong nhóm bị bán ròng. Điều này đáng chú ý bởi nó cho thấy áp lực bán hôm qua không hoàn toàn xuất phát từ việc khối ngoại rút vốn khỏi toàn thị trường. Thậm chí, trong một số nhóm, tiền ngoại vẫn đang chủ động giải ngân. Đây là một tín hiệu cần tiếp tục theo dõi.

Đặc biệt trong giai đoạn này, không nên đọc tất cả biến động của cổ phiếu theo cùng một cách. Hoạt động tái cơ cấu ETF dự kiến còn ảnh hưởng đến thị trường tới 18/9, khiến một số cổ phiếu có thể xuất hiện áp lực cung kỹ thuật. VND và VCI là hai ví dụ. Do đó, một phiên ATC có lực bán lớn không nhất thiết đồng nghĩa với việc triển vọng cơ bản của doanh nghiệp thay đổi. Nhà đầu tư cần tách bán vì ETF khỏi bán vì thay đổi kỳ vọng về doanh nghiệp. Đây là hai loại cung hoàn toàn khác nhau.

Dầu khí tiếp tục là nhóm đáng chú ý như PLX +2,28%, PVT +1,75%, BSR +0,49%. Điều thú vị là BSR vẫn giữ được sắc xanh dù chịu áp lực bán khá mạnh trong phiên chiều nhưng ở thời điểm hiện tại, tôi chưa xem dầu khí là tín hiệu xác nhận cho một sóng tăng mới của toàn thị trường bởi vì một nhóm ngành tăng mạnh chưa đồng nghĩa với việc sức mạnh toàn thị trường đã cải thiện. Muốn VN-Index bước vào một nhịp tăng có chất lượng cao hơn, dòng tiền cần lan tỏa. Không thể chỉ dựa vào dầu khí + một số ngân hàng + vài cổ phiếu riêng lẻ.

Tôi sẽ chia thành 3 tầng.

Lãi suất Mỹ cao hơn có thể làm USD hấp dẫn hơn và gây áp lực lên tỷ giá. Nếu áp lực tỷ giá gia tăng, dư địa chính sách tiền tệ trong nước cũng cần được theo dõi kỹ hơn.

Khi lợi suất tài sản USD tăng, dòng tiền quốc tế sẽ có thêm lựa chọn ngoài thị trường mới nổi. Điều này khiến dòng vốn vào Việt Nam có thể chọn lọc hơn, thay vì mua diện rộng.

Lãi suất là một trong những biến số quan trọng của mô hình định giá. Khi lãi suất chiết khấu tăng, mức định giá hợp lý của tài sản rủi ro có thể chịu áp lực. Đặc biệt là những cổ phiếu có định giá cao, kỳ vọng tăng trưởng rất xa trong tương lai, phụ thuộc nhiều vào dòng tiền đầu cơ hoặc sử dụng đòn bẩy lớn. Vì vậy, Fed tăng lãi suất không nhất thiết khiến tất cả cổ phiếu giảm giống nhau. Ngược lại, nó có thể khiến thị trường phân hóa mạnh hơn.

Sau phiên 16/9, tôi cho rằng có hai sai lầm nhà đầu tư nên tránh.

Không nên bởi chính sách đã được thị trường kỳ vọng ở mức độ nhất định và phản ứng thực tế còn phụ thuộc vào thông điệp đi kèm.

Cũng không nên bởi dữ liệu phiên 16/9 cho thấy độ rộng vẫn yếu. VN-Index giữ được điểm nhưng chưa đồng nghĩa với việc phần lớn cổ phiếu đã khỏe trở lại.

Trong 2–3 phiên tới, tôi sẽ tập trung vào 4 biến số:

1️⃣ 1.800 điểm có giữ được không? Đây vẫn là mốc quan trọng nhất.

2️⃣ Độ rộng có cải thiện không? Đừng chỉ nhìn VN-Index. Hãy nhìn số mã tăng/giảm và số cổ phiếu giảm trên 1–2%.

3️⃣ Ngân hàng có tiếp tục hút tiền không? Nếu nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, cấu trúc thị trường sẽ khác đáng kể so với trường hợp chỉ có một vài cổ phiếu vốn hóa lớn kéo chỉ số.

4️⃣ Khối ngoại có tiếp tục mua ròng? Ba phiên mua ròng liên tiếp là tín hiệu cần ghi nhận, nhưng cần xem dòng tiền này có duy trì hay không sau khi tác động ETF giảm xuống.

Theo tôi, thị trường đang đứng trước một bài kiểm tra rất quan trọng VN-Index đã hồi phục từ vùng 1.790-1.800 nhưng chưa chứng minh được rằng bên mua đã thực sự kiểm soát thị trường. Fed vừa tăng lãi suất và giữ thông điệp tương đối cứng rắn về lạm phát. Trong khi đó, VN-Index vẫn đang ở ngay vùng nhạy cảm sau một nhịp điều chỉnh mạnh. Vì vậy, phiên 17/9 có thể quan trọng hơn chính phiên Fed công bố quyết định bởi quyết định của Fed là thông tin. Cách thị trường phản ứng với thông tin đó mới là dữ liệu. Nếu VN-Index hấp thụ được thông tin Fed tăng lãi suất mà vẫn giữ được 1.800, độ rộng cải thiện và dòng tiền tiếp tục quay lại ngân hàng/dầu khí/các cổ phiếu dẫn dắt, đó sẽ là một tín hiệu đáng chú ý về sức khỏe của thị trường. Ngược lại, nếu Fed trở thành chất xúc tác khiến dòng tiền đầu cơ rút mạnh, cổ phiếu vừa và nhỏ tiếp tục bị bán và 1.800 bị phá vỡ bằng thanh khoản lớn, rủi ro sẽ tăng lên đáng kể. Vì vậy, lúc này chưa phải lúc đoán thị trường sẽ tăng hay giảm. Đây là lúc phải quan sát xem tiền đang thực sự làm gì.

Phiên 16/9 cho chúng ta một bức tranh rất đặc biệt VN-Index gần như đi ngang nhưng độ rộng xấu đi – cổ phiếu vừa và nhỏ chịu áp lực – thanh khoản chiều tăng mạnh – dòng tiền tập trung vào một số nhóm – khối ngoại vẫn mua ròng. Và ngay sau đó, Fed chính thức nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4,00%, đồng thời dự báo lạm phát PCE năm 2026 ở 3,7% và trung vị lãi suất cuối năm ở khoảng 4,1%. Do đó, 1.800 điểm đang trở thành bài kiểm tra quan trọng hơn bao giờ hết. Nếu giữ được → thị trường có cơ hội tiếp tục xây dựng nền. Nếu mất → cần đánh giá lại toàn bộ cấu trúc hồi phục vừa qua. Còn hiện tại, điều quan trọng nhất không phải là “mua hay bán ngay” mà là xác định được nhóm cổ phiếu nào đang được tiền lớn hấp thụ và nhóm nào đang bị phân phối. Đó mới là cách tiếp cận giúp nhà đầu tư tránh được hai trạng thái nguy hiểm nhất lúc này: FOMO khi thị trường hồi và hoảng loạn khi thị trường rung lắc.

📌 BẠN ĐANG QUAN TÂM KỊCH BẢN NÀO CHO VN-INDEX? 1.800 sẽ giữ và thị trường tiếp tục hồi phục? Hay Fed tăng lãi suất sẽ trở thành cú hích khiến nhịp điều chỉnh quay trở lại?

Nếu bài viết mang lại giá trị thì đừng quên Like & Share đồng thời Follow Quốc Việt để cập nhật góc nhìn thị trường sau mỗi phiên và nhận diện sớm những thay đổi quan trọng của dòng tiền trong bối cảnh chi phí vốn toàn cầu tăng cao hiện nay.