Ngành cao su trước chu kỳ mới: Giá mủ, quỹ đất và những động lực tăng trưởng đáng chú ý.

Sau giai đoạn biến động mạnh, giá cao su tự nhiên đang nhận được sự hỗ trợ từ những thay đổi trong cán cân cung – cầu toàn cầu. Theo đánh giá của chuyên gia phân tích, giá SVR10 có thể duy trì quanh mức 2,5 USD/kg trong nửa đầu năm 2027, trước khi tăng lên khoảng 2,8–3,0 USD/kg trong nửa cuối năm 2027 nếu tình trạng thiếu hụt nguồn cung tiếp tục kéo dài.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là thời tiết cực đoan. Xác suất xuất hiện El Niño được dự báo ở mức rất cao trong giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Hiện tượng này có thể làm giảm số ngày khai thác mủ, qua đó ảnh hưởng tới sản lượng cao su tự nhiên và tạo thêm áp lực lên nguồn cung.

Tuy nhiên, giá cao su tăng không hoàn toàn đến từ sự phục hồi mạnh của nhu cầu. Tại Trung Quốc và Mỹ, nhu cầu vẫn tồn tại những dấu hiệu chưa thực sự tích cực. Do đó, diễn biến giá trong thời gian tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào mức độ thiếu hụt nguồn cung thực tế.

Về dài hạn, ngành cao su tự nhiên đang đứng trước bài toán nguồn cung khi diện tích trồng mới tại một số quốc gia sản xuất lớn có xu hướng giảm. Trong khi đó, việc mở rộng nguồn cung tại khu vực châu Phi cần thêm thời gian để đạt quy mô đủ lớn.

Đây là yếu tố có thể tạo ra mặt bằng giá thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp cao su trong những năm tới, đặc biệt nếu nhu cầu tiêu thụ lốp xe và các sản phẩm cao su phục hồi.

Dù vậy, chuyên gia phân tích cũng lưu ý rủi ro giá cao su có thể điều chỉnh trong những giai đoạn nguồn cung bước vào mùa khai thác cao điểm, đặc biệt nếu nhu cầu tại các thị trường lớn như Trung Quốc và Mỹ phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

Không chỉ hưởng lợi từ giá bán, các doanh nghiệp cao su Việt Nam còn đang có thêm động lực từ thanh lý cây cao su và chuyển đổi đất.

Theo ước tính, lợi nhuận ròng toàn ngành cao su có thể tăng khoảng 92% trong năm 2026, trước khi giảm nhẹ khoảng 3% trong năm 2027 do khoản lợi nhuận từ đền bù đất dự kiến giảm. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh cao su và thanh lý gỗ vẫn được kỳ vọng duy trì tăng trưởng.

Đây là điểm khác biệt đáng chú ý của chu kỳ hiện tại. Nếu trước đây giá mủ là yếu tố chính quyết định kết quả kinh doanh, thì hiện nay lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp còn được thúc đẩy bởi quá trình tái cơ cấu tài sản và khai thác giá trị từ quỹ đất.

Một lượng lớn diện tích đất cao su đang dần được chuyển đổi sang các mục đích sử dụng có giá trị kinh tế cao hơn, đặc biệt là khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ và nhà ở xã hội.

Đối với các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn, quá trình này có thể tạo ra nguồn thu đáng kể trong nhiều năm, đồng thời mở ra câu chuyện tăng trưởng vượt ra ngoài hoạt động kinh doanh mủ cao su truyền thống.

Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đang hợp tác với các đối tác như Becamex IDC và VSIP để phát triển các dự án công nghiệp, đô thị, dịch vụ và nhà ở xã hội. Kế hoạch chuyển đổi khoảng 8.000 ha đất đến năm 2030 là một trong những yếu tố được giới phân tích chú ý.

Trong nhóm doanh nghiệp cao su, GVR được đánh giá có lợi thế nhờ quy mô tài sản và diện tích cao su lớn. Doanh nghiệp hiện sở hữu hơn 40% diện tích cao su của Việt Nam, đóng góp khoảng 35% sản lượng cao su cả nước, đồng thời vẫn còn khoảng 20% diện tích trồng chưa đưa vào khai thác.

Theo dự phóng của chuyên gia phân tích, lợi nhuận sau thuế của GVR có thể đạt khoảng 8.937 tỷ đồng năm 2026 và 9.096 tỷ đồng năm 2027, so với 5.319 tỷ đồng năm 2025.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh cao su, GVR còn được kỳ vọng hưởng lợi từ khoảng 3.600 tỷ đồng tiền đền bù đất trong giai đoạn 2026–2027 và hơn 2.500 ha đất công nghiệp mới.

Như vậy, câu chuyện của GVR không chỉ nằm ở giá mủ cao su. Về dài hạn, giá trị quỹ đất và quá trình chuyển đổi tài sản có thể trở thành một động lực quan trọng đối với tăng trưởng của doanh nghiệp.

Một yếu tố khác đang được thị trường quan tâm là khả năng Nhà nước giảm tỷ lệ sở hữu tại GVR trong giai đoạn 2026–2030.

Theo phân tích, Quyết định 40/2026/QĐ-TTg có thể tạo cơ sở để tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại GVR được điều chỉnh trong thời gian tới. Hiện tỷ lệ sở hữu của Bộ Tài chính tại GVR ở mức khoảng 96,77%. Chuyên gia phân tích cho rằng tỷ lệ này có thể giảm xuống dưới 90% trong giai đoạn 2026–2030 để phù hợp với các quy định liên quan.

Đây mới là nhận định và kỳ vọng của giới phân tích, chưa phải kế hoạch thoái vốn đã được xác nhận. Vì vậy, tác động thực tế đến giá cổ phiếu sẽ còn phụ thuộc vào phương án và thời điểm triển khai cụ thể.

Bức tranh ngành cao su hiện có nhiều yếu tố hỗ trợ: giá bán duy trì ở mức cao, nguồn cung dài hạn có dấu hiệu hạn chế, hoạt động thanh lý cây mang lại dòng tiền và quá trình chuyển đổi đất mở ra dư địa tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với một số rủi ro đáng chú ý như nhu cầu ô tô và lốp xe tại Trung Quốc, Mỹ phục hồi yếu; thời tiết bất lợi làm giảm sản lượng; hoặc nguồn cung từ châu Phi tăng nhanh hơn dự kiến, gây áp lực lên giá cao su.

Nhìn tổng thể, chuyên gia phân tích đánh giá ngành cao su ở trạng thái khả quan trong giai đoạn 2026–2027, với ba động lực chính gồm giá cao su, thanh lý cây và chuyển đổi quỹ đất.

Nếu giá cao su tiếp tục duy trì mặt bằng cao trong khi quá trình chuyển đổi đất được đẩy nhanh, các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn và nền tảng tài chính lành mạnh có thể bước vào một giai đoạn tăng trưởng khác biệt so với chu kỳ cao su truyền thống.