El Niño đẩy nhu cầu điện tăng, nhưng NT2 vẫn phải cạnh tranh để được huy động

"Thủy điện, điện than còn khả năng bù nguồn trong khi chi phí khí của NT2 đi lên."

(1) El Niño đang là câu chuyện được nhắc nhiều: nắng nóng kỷ lục → nhu cầu điện tăng → điện khí được huy động nhiều hơn → NT2 hưởng lợi. Logic không sai, nhưng thiếu một vế: NT2 chỉ hưởng lợi khi phần cầu tăng thêm thực sự phải cần đến điện khí.

(2) El Niño không đồng nghĩa cả nước cùng nắng nóng và hụt nước. WMO lưu ý cùng một pha El Niño có thể gây hạn ở nơi này, mưa lũ ở nơi khác; dự báo khí hậu trong nước cũng cho thấy lượng mưa phân hóa theo vùng, theo tháng. El Niño mạnh lên cũng không đồng nghĩa Việt Nam lập tức bước vào cao điểm nắng nóng toàn quốc — vẫn có độ trễ giữa lúc thị trường bắt đầu nói về El Niño và lúc cầu điện thực sự tăng mạnh.

(3) Cơ cấu nguồn điện Việt Nam khá đa dạng. Khi phụ tải tăng, hệ thống ưu tiên huy động các nguồn rẻ hơn — thủy điện, nhiệt điện than, năng lượng tái tạo — trước khi đến điện khí. Số liệu 7 tháng đầu 2026 cho thấy ngay ở những ngày phụ tải cao, thủy điện và nhiệt điện than vẫn đóng góp sản lượng lớn hơn đáng kể so với tuabin khí.

(4) Trong khi tác động cầu lên NT2 có độ trễ, chi phí nhiên liệu đã tăng rõ hơn. Giá khí NT2 gắn với SGX Platts Singapore FO — giá dầu và sản phẩm năng lượng tăng kéo chi phí khí đầu vào đi lên. Giá khí tăng không làm lợi nhuận NT2 giảm tương ứng vì một phần được phản ánh vào giá bán điện, nhưng giá thành cao hơn khiến điện khí kém cạnh tranh hơn trong hàng chờ huy động.

Đúc kết lại: El Niño có thể đẩy cầu điện tăng, nhưng sẽ có độ trễ đến nhu cầu điện khí, trong khi chi phí sản xuất của NT2 đã phản ánh trước. Câu chuyện hưởng lợi của NT2 vì vậy không chỉ phụ thuộc phụ tải tăng bao nhiêu, mà còn phụ thuộc phần cầu còn lại dành cho điện khí — và NT2 có đủ sức cạnh tranh để được huy động hay không.