GẦN 4 TỶ USD ĐANG RỜI VIỆT NAM?

Nghe con số này khá đáng sợ.

7 tháng đầu năm, gần 4 tỷ USD lợi nhuận được chuyển ra khỏi Việt Nam. Nhiều người nghe xong sẽ nghĩ ngay: “Tiền ngoại đang tháo chạy?”

Không hẳn.

Đây chủ yếu là lợi nhuận của các nhà đầu tư nước ngoài được chuyển về nước. Và chính điều này mới tạo ra một nghịch lý khá thú vị:

FDI càng vào nhiều, thì vài năm sau Việt Nam càng phải đối mặt với dòng lợi nhuận chảy ngược ra.

Nhìn vào con số sẽ thấy rõ hơn: năm 2024 khoảng 3,66 tỷ USD, năm 2025 lên 4,7 tỷ USD, riêng 7 tháng 2026 đã khoảng 3,77 tỷ USD.

Vậy điều đáng quan tâm không phải là “4 tỷ USD đang rời đi”, mà là:

Việt Nam giữ lại được bao nhiêu giá trị từ những đồng USD đã đi vào?

Một doanh nghiệp FDI vào Việt Nam, xây nhà máy, thuê lao động, mua hàng trong nước, đóng thuế và tạo ra chuỗi cung ứng thì dù sau này chuyển lợi nhuận về nước, Việt Nam vẫn giữ lại được rất nhiều giá trị.

Nhưng nếu doanh nghiệp chủ yếu nhập nguyên liệu, lắp ráp rồi xuất khẩu, tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng thấp thì câu chuyện lại khác.

Đây mới là khác biệt giữa “thu hút được FDI” và “hưởng lợi thực sự từ FDI”.

Còn một vấn đề nữa nhà đầu tư nên để ý.

Muốn chuyển lợi nhuận về nước, doanh nghiệp ngoại cần USD. Cầu USD tăng sẽ tạo thêm áp lực lên tỷ giá.

Nếu áp lực này lớn, VND mất giá → doanh nghiệp nhập khẩu phải trả nhiều tiền hơn → chi phí sản xuất tăng → cuối cùng có thể đi vào giá hàng hóa.

Nhưng ngược lại, Việt Nam vẫn có các dòng USD khác bù đắp như xuất khẩu, FDI giải ngân, kiều hối, du lịch...

Vì vậy, 4 tỷ USD không có nghĩa Việt Nam đang mất 4 tỷ USD, mà nó cho thấy một điều quan trọng hơn:

Nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng lớn, dòng tiền vào lớn hơn thì dòng tiền lợi nhuận đi ra cũng sẽ lớn hơn.

Và từ đây có một câu hỏi mình nghĩ đáng để tranh luận:

Việt Nam nên tiếp tục chạy theo “bao nhiêu tỷ USD FDI vào”, hay phải bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến “bao nhiêu giá trị thực sự ở lại Việt Nam”?

Theo mình, đây mới là thứ đáng nhìn khi đánh giá chất lượng tăng trưởng của Việt Nam.