Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) vừa chính thức đưa ra quyết định cấm xuất khẩu tinh quặng đồng và coban với hiệu lực tức thì. Bước đi quyết liệt này nằm trong chiến lược buộc các tập đoàn khai khoáng phải chế biến sâu tại chỗ, nhằm giữ lại tối đa giá trị từ nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược.

Giá đồng lập tức "dựng đứng"

Ngay sau khi thông tin cấm xuất khẩu được công bố, giá đồng giao hạn 3 tháng trên Sở Giao dịch Kim loại London (LME) đã bật tăng tới 1,8%, đạt mức 14.369,50 USD/tấn – tiệm cận đỉnh lịch sử thiết lập hồi đầu năm.

Động thái của Kinshasa mang sức nặng vô cùng lớn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện tại, Congo là nhà sản xuất đồng lớn thứ 2 thế giới (chỉ sau Chile), đóng góp hơn 11%–14% tổng sản lượng đồng toàn cầu và chiếm hơn 70% nguồn cung coban trên thế giới. Với việc nắm giữ vai trò "xương sống" trong sản xuất pin xe điện và hạ tầng năng lượng sạch, mọi biến động chính sách từ quốc gia Trung Phi này đều có thể kích hoạt làn sóng biến động giá trên thị trường quốc tế.

Sắc lệnh liên bộ do Bộ trưởng Mỏ, Bộ trưởng Ngoại thương và Bộ trưởng Kinh tế Congo đồng ký kết khẳng định: "Mọi hoạt động xuất khẩu tinh quặng đồng và coban đều bị nghiêm cấm."

Quyết định này có hiệu lực ngay lập tức. Mặc dù chính phủ vẫn mở ra cơ chế cấp phép ngoại lệ thời hạn 1 năm cho một số trường hợp mang tính chiến lược, các điều kiện chi tiết hiện vẫn chưa được công bố cụ thể.

Khép lại kỷ nguyên "bán quặng thô"

Quyết định mới này bãi bỏ toàn bộ khung pháp lý ban hành năm 2023 cùng các cơ chế miễn trừ cũ, thay thế bằng một hành lang pháp lý nghiêm ngặt hơn. Mục tiêu cốt lõi của Congo là thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư công nghệ luyện kim nội địa, chấm dứt tình trạng chảy máu tài nguyên thô với giá trị gia tăng thấp.

Bên cạnh lệnh cấm, Congo cũng triển khai sắc thuế mới áp dụng đối với các khoáng sản phụ phát sinh trong quá trình luyện kim, áp hệ số định giá 55% kèm phí bản quyền (royalty) thu cùng với khoáng sản chính.

Dù vậy, giới phân tích nhận định tác động ngắn hạn lên nguồn cung toàn cầu có thể sẽ không quá trầm trọng. Trên thực tế, phần lớn sản lượng đồng của Congo xuất khẩu ra thế giới hiện nay đã được chế biến thành đồng cathode tinh luyện trước khi rời cảng:

Quý I/2026: Congo đã xuất khẩu tới 696.725 tấn đồng cathode tinh luyện.

Trong khi đó, lượng tinh quặng đồng xuất khẩu cùng kỳ chỉ chiếm khoảng 53.926 tấn (chứa khoảng 18.863 tấn đồng kim loại).

Doanh nghiệp lớn chịu ảnh hưởng ra sao?

Một trong những cái tên chịu tác động rõ nét nhất từ quy định mới là dự án đại mỏ Kamoa-Kakula (hợp tác giữa Ivanhoe Mines, Tập đoàn Tử Kim - Zijin Mining và Chính phủ Congo). Đại diện Ivanhoe Mines cho biết mỏ này từng nhận được nhiều ngoại lệ để xuất khẩu tinh quặng kể từ khi đi vào hoạt động năm 2021. Hiện tại, phần lớn tinh quặng từ Kamoa-Kakula đã được đưa vào lò luyện tại chỗ hoặc chuyển sang nhà máy luyện đồng Lualaba tại Kolwezi.

Quyết định siết chặt quản lý khoáng sản của Congo một lần nữa khẳng định làn sóng "chủ nghĩa dân túy tài nguyên" đang gia tăng mạnh mẽ tại các quốc gia giàu tài nguyên, hứa hẹn sẽ còn tạo ra nhiều diễn biến đáng chú ý trên thị trường nguyên liệu toàn cầu.

Nhận định giá Đồng

Trên khung 4H, hôm qua sau khi có tin về việc Congo cấm xuất khẩu tinh quặng Đồng giá Đồng đã tăng vọt lên 6.8665. Sau đó giá đã bị điều chỉnh về khoảng 6.6760 – 6.7670 và biến động trong khung cấu trúc

Xu hướng chính vẫn là tăng, sáng nay khi mở lại phiên giao dịch đồng có nhịp giảm nhẹ nhưng vẫn đang đi sát kênh trên. Ngoài ra, chỉ số RSI là 66, thị trường đang gần trạng thái quá mua và RSI vừa cắt đường MA đi lên có thể báo hiệu tăng trong ngắn hạn.