Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEA) vừa công bố kết quả kinh doanh quý 2/2026 với nhiều điểm sáng đáng chú ý, đặc biệt là sự cải thiện của mảng kinh doanh cốt lõi trong bối cảnh lợi nhuận từ các công ty liên kết nhìn chung đi ngang.

Doanh thu quý 2 của VEA đạt 1,3 nghìn tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ tăng 5% lên mức 2,2 nghìn tỷ đồng. Điểm nhấn quan trọng nhất trong kỳ này là hoạt động kinh doanh cốt lõi đã chuyển từ lỗ 5 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái sang lãi 41 tỷ đồng, phản ánh nỗ lực đẩy mạnh bán hàng và đấu giá nhằm xử lý lượng hàng tồn kho chậm luân chuyển và lỗi thời tích lũy trước đó.

Về lợi nhuận từ các công ty liên kết, bức tranh chung khá ổn định khi chỉ tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ, nhưng đằng sau con số này là sự phân hóa rõ rệt giữa các đối tác. Toyota gây bất ngờ với mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới 153%, tuy nhiên phần đóng góp tăng thêm này gần như bị triệt tiêu bởi sự sụt giảm 7% từ Honda và mức giảm 3% từ Ford cùng các công ty liên kết khác. Đáng chú ý, mức đóng góp thấp hơn từ Ford chủ yếu đến từ yếu tố nền so sánh cao của cùng kỳ năm ngoái, khi khoản cổ tức từng được chi trả vào quý 2/2025 nhưng chưa được ghi nhận trong năm nay, chứ không phản ánh sự suy giảm thực chất về hiệu quả kinh doanh. Ở chiều ngược lại, lợi nhuận ngoài hoạt động kinh doanh tăng 14%, được hỗ trợ bởi mức tăng 30% của thu nhập tài chính ròng trong bối cảnh lãi suất tiền gửi vẫn duy trì ở mức hấp dẫn.

Nhìn rộng ra toàn ngành, doanh số xe sử dụng động cơ đốt trong trong quý 2 đã giảm 6% so với cùng kỳ, đảo ngược đà tăng trưởng mạnh của quý 1, trong bối cảnh tâm lý tiêu dùng suy yếu và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các dòng xe điện. Sản lượng xe máy của Honda gần như đi ngang, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 4% của toàn thị trường. Diễn biến này được cho là phản ánh áp lực mang tính cơ cấu đối với danh mục xe máy động cơ đốt trong phổ thông của Honda, khi xe hai bánh hybrid và điện ngày càng phổ biến, đồng thời các mẫu ô tô điện cỡ nhỏ với mức giá phải chăng đang dần trở thành lựa chọn thay thế khả thi cho nhu cầu di chuyển đô thị.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, VEA ghi nhận doanh thu 2,6 nghìn tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ sự cải thiện của hoạt động kinh doanh cốt lõi. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 4,0 nghìn tỷ đồng, tăng 17%, được hỗ trợ bởi mức tăng 15% của lợi nhuận từ các công ty liên kết và mức tăng 28% của thu nhập tài chính ròng.

Giới phân tích nhận định kết quả kinh doanh nửa đầu năm của VEA nhìn chung tích cực, phản ánh rõ nét sự cải thiện của biên lợi nhuận mảng cốt lõi cũng như khả năng tận dụng nguồn tiền nhàn rỗi trong bối cảnh lãi suất còn ở mức cao. Tuy nhiên, thách thức phía trước vẫn hiện hữu khi làn sóng chuyển dịch sang phương tiện điện tiếp tục gây áp lực lên các sản phẩm động cơ đốt trong truyền thống của các đối tác liên doanh, đặc biệt là Honda – vốn là nguồn đóng góp lợi nhuận lớn nhất cho VEA. Diễn biến của Toyota và Ford trong các quý tới sẽ là yếu tố cần theo dõi sát để đánh giá tính bền vững của đà phục hồi lợi nhuận từ khối công ty liên kết.